ฟิสิกส์ราชมงคล

index 116-2

M
คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 mid point  จุดกึ่งกลาง

ทางสถิติหมายถึงจุดกึ่งกลางของแต่ละอันตรภาคชั้น หาได้จากการเฉลี่ยค่าขอบบนและขอบล่างของแต่ละอันตรภาคชั้น

 

 Mineralocorticoids    
 mixed fertilizer  ปุ๋ยผสม ปุ๋ยเคมีที่ได้จากการผสมแร่ธาตุอาหารหลักของพืชตามอัตราส่วนต่าง ๆ กัน เช่น ปุ๋ยแอมโมเนียมฟอสเฟต มีธาตุไนโตรเจนและฟอสฟอรัสเป็นองค์ประกอบ 
 menstrual cycle  รอบประจำเดือน

ดูรอบระดู

 

 menstrual cycle  รอบระดู ระยะเวลาครบรอบแต่ละครั้งที่ผนังชั้นในของมดลูกหลุดออก แล้วถูกขับออกมาทางช่องคลอดในกรณีที่ไม่มีการปฏิสนธิเกิดขึ้นกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม ในสัตว์ต่างชนิดกันจะมีรอบประจำเดือนไม่เท่ากัน คนมีรอบประจำเดือนประมาณ 28 วัน 
 magnetic lines of force  เส้นแรงแม่เหล็ก เส้นสมมติในบริเวณที่มีสนามแม่เหล็กซึ่งแสดงทิศการเคลื่อนที่ของขั้วเหนืออิสระในสนามแม่เหล็กนั้น  
 magnetic field  สนามแม่เหล็ก สนามของแรงซึ่งมีอยู่รอบ ๆ แที่งแม่เหล็กหรือรอบ ๆ ตัวนำ ที่มีกระแสไฟฟ้าผ่านบริเวณที่มีสนามแม่เหล็ก คือ บริเวณที่อนุภาคไฟฟ้าเคลื่อนที่เข้าไปแล้วมีแรงกระทำต่ออนุภาคนั้น ขนาดของสนามแม่เหล็กเท่ากับปริมาณของเส้นแรงแม่เหล็กหรือฟลักซ์แม่เหล็กต่อหน่วยพื้นที่ที่เส้น  
 magnetism  วิชาแม่เหล็ก วิชาฟิสิกส์แขนงหนึ่งที่ศึกษาปรากฏการณ์และกฎเกณฑ์ต่าง ๆ เกี่ยวกับแม่เหล็กและสนามแม่เหล็ก  
 microwave  ไมโครเวฟ คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าซึ่งมีความยาวคลื่นระหว่างอินฟราเรดและคลื่นวิทยุ (ดู electromagnetic spectrum ประกอบ)  
 microphone  ไมโครโฟน อุปกรณ์ที่ใช้ในการเปลี่ยนเสียงเป็นสัญญาณไฟฟ้า  
 momentum  โมเมนตัม ผลคูณของมวลกับความเร็วของวัตถุ โมเมนตัมเป็นปริมาณเวกเตอร์ มีทิศเดียวกับทิศของความเร็ว  
 moment of a force  โมเมนต์ของแรง ผลหมุนอันเนื่องจากแรงกระทำรอบแกนหมุนหรือจุดหมุน ขนาดของโมเมนต์เท่ากับผลคูณของแรงกับระยะตั้งฉากจากจุดหมุนถึงแนวแรงที่กระทำ  
 mirage  มิราจ, ภาพลวงตา ปรากฏการณ์ซึ่งเกิดจากแสงหักเห เนื่องจากชั้นของอากาศซึ่งแสงเคลื่อนที่ผ่านมีอุณหภูมิต่างกัน เช่น การเห็นภาพเสมือนมีน้ำบนถนนในระยะไกลในตอนกลางวันที่มีแสงแดดจัด เป็นเพราะอากาศใกล้พื้นถนนร้อนกว่าอากาศที่อยู่เหนือขึ้นไป  
 multimeter  มัลติมิเตอร์ อุปกรณ์วัดปริมาณต่าง ๆ ทางไฟฟ้าที่ใช้งานได้หลายอย่างอยู่ในเครื่องเดียวกัน โดยการรวมแอมมิเตอร์ โวลต์มิเตอร์ และโอห์มมิเตอร์ไว้ในเครื่องเดียวกัน  
 motor  มอเตอร์ ดู electric motor  
 mass  มวล ปริมาณซึ่งเป็นสมบัติของวัตถุที่ต้านการเปลี่ยนสภาพการเคลื่อนที่ มวลเป็นปริมาณสเกลาร์ มีหน่วยเป็นกิโลกรัม  
 modern physics  ฟิสิกส์ยุคใหม่  
 magnetic flux  ฟลักซ์แม่เหล็ก เส้นแรงแม่เหล็กทั้งหมดที่ผ่านตั้งฉากไปบนพื้นที่หนึ่งในบริเวณที่มีสนามแม่เหล็ก มีหน่วยเป็นเวเบอร์  
 mercury barometer  บารอมิเตอร์แบบปรอท อุปกรณ์วัดความดันบรรยากาศ ประกอบด้วยปรอทบรรจุอยู่ในหลอดแก้วซึ่งปลายเปิดคว่ำอยู่ในภาชนะบรรจุปรอท โดยอ่านความดันของบรรยากาศจากระดับปรอทในหลอดแก้วเป็นมิลลิเมตร  
 medium  ตัวกลาง สารที่คลื่นสามารถเคลื่อน ที่ผ่านไปได้ เช่น อากาศเป็นตัวกลางให้คลื่นเสียงผ่าน  
 melting point  จุดหลอมเหลว อุณหภูมิที่ของแข็งเปลี่ยนสถานะเป็นของเหลว เช่น ที่ความดันปกติ น้ำแข็งมีจุดหลอมเหลว 0 องศาเซลเซียส เป็นจุดเดียวกับจุดเยือกแข็งของน้ำบริสุทธิ์  
 machine  เครื่องกล,เครื่องจักร อุปกรณ์ที่ให้ความสะดวก หรือช่วยผ่อนแรงในการทำงาน เช่น รอก แม่แรง เป็นต้น  
 magnetic flux density  ความหนาแน่นฟลักซ์แม่เหล็ก ปริมาณเส้นแรงแม่เหล็กต่อหน่วย พื้นที่ที่เส้นแรงแม่เหล็กผ่านตั้งได้ฉาก ณ ตำแหน่ง ใดตำแหน่งหนึ่ง มีหน่วยเป็นเวเบอร์ต่อตารางเมตร หรือเทสลา  
 magnifying power  กำลังขยาย การวัดขอบเขตของอุปกรณ์ทางแสงในการขยายหรือลดขนาดของภาพ กำลังขยายของอุปกรณ์ใดหาได้จากอัตราส่วนของขนาดภาพที่เห็นต่อขนาดวัตถุ  
 magnetic induction  การเหนี่ยวนำแม่เหล็ก การทำให้วัตถุเป็นแม่เหล็กโดยการนำไปวางไว้ในสนามแม่เหล็ก  
 mechanical advantage  การได้เปรียบเชิงกล อัตราส่วนระหว่างน้ำหนักที่ยกได้โดยเครื่องกลกับแรงที่กระทำต่อเครื่องกล การได้เปรียบเชิงกลทางทฤษฎีหาได้จากกรณีเครื่องกลไม่มีความเสียดทาน  
 modulation  การกล้ำ กระบวนการผสมคลื่นสัญญาณต่าง ๆ กับคลื่นพาหะ และคลื่นพาหะจะพาคลื่นสัญญาณให้เคลื่อนที่ไปด้วย  
 microscope  กล้องจุลทรรศน์ อุปกรณ์ที่ใช้ส่องดูวัตถุขนาดเล็กซึ่งมองด้วยตาเปล่าไม่เห็นหรือเห็นไม่ชัด โดยขยายภาพของวัตถุให้มีขนาดใหญ่ขึ้นและช่วยให้เห็นรายละเอียดเพิ่มขึ้น  
 mechanics  กลศาสตร์ วิชาฟิสิกส์แขนงหนึ่งที่ศึกษาเกี่ยวกับผลของแรงที่กระทำต่อวัตถุซึ่งอยู่นิ่งหรือกำลังเคลื่อนที่ กลศาสตร์แบ่งเป็น 2 สาขาวิชา คือพลศาสตร์และสถิตยศาสตร์  
 Maxwell's distribution of speeds  กฎการแจกแจงอัตราเร็วของแมกซ์เวลล์ อัตราเร็วของโมเลกุลของแก๊ส เป็นไปตามกฎทางสถิติ คือ โมเลกุลของแก๊สส่วนใหญ่มีอัตราเร็วใกล้เคียงกับอัตราเร็วเฉลี่ย โมเลกุลที่เร็วมากและช้ามากจะมีอยู่จำนวนน้อย  
 molecular formula  สูตรโมเลกุล

สูตรเคมีที่แสดงว่าสาร 1 โมเลกุลประกอบด้วยอะตอมของธาตุใดบ้าง อย่างละกี่อะตอม เช่น อีเทน มีสูตรโมเลกุล  C2H6 เป็นต้น

 

 mixture  สารผสม สารตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปผสมกันอยู่ดดยที่สารเหล่านี้ยังมีสมบัติเหมือนเดิมและสามารถแยกออกจากกันได้โดยวิธีง่าย ๆ  
 metal  โลหะ ธาตุที่มีสมบัติต่าง ๆ คือ ผิวเป็นมันวาว ตีแผ่หรือดึงเป็นเส้นลวดได้ มีความถ่วง จำเพาะสูง นำความร้อนและไฟฟ้าได้ดี เช่น ทองแดง โพแทสเซียม เหล็ก เป็นต้น  
 mass number  เลขมวล ตัวเลขแสดงผลบวก ของจำนวนโปรตอนกับนิวตรอนในนิวเคลียสของอะตอมของธาตุ  
 monatomic molecules  โมเลกุลอะตอมเดี่ยว โมเลกุลที่ประกอบด้วยอะตอมเพียงหนึ่งอะตอม เช่น He, Ne เป็นต้น  
 macromolecule  โมเลกุลใหญ่ โมเลกุลขนาดใหญ่ของสารที่มีมวลโมเลกุลเกินกว่า 10,000 ขึ้นไป เช่นโมเลกุลของโปรตีน โมเลกุลของพอลิเมอร์บางชนิด เป็นต้น  
 molecule  โมเลกุล

หน่วยที่เล็กที่สุดของสารซึ่งสามารถอยู่เป็นอิสระและรักษาสมบัติทางเคมีของสารนั้นไว้ได้

 

 

 mole  โมล

ปริมาณของสารที่มีจำนวนอนุภาคเท่ากับ  6.0223 ´ 6.02   ´ 1023  (เลขอาโวกาโดร)

 

 mass spectrometer  แมสสเปกโทรมิเตอร์ อุปกรณ์ที่ใช้วิเคราะห์มวลของอะตอมหรือโมเลกุล โดยทำให้อะตอมหรือโมเลกุลเกิดเป็นไอออน แล้วส่งผ่านเข้าไปในสนามไฟฟ้าและสนามแม่เหล็ก ทำให้ทิศทางของไอออนเหล่านั้นหักเหไปตามมวลของไอออนที่แตกต่างกัน   
 metabolism  เมแทบอลิซึม การเปลี่ยนแปลงทางเคมีที่เกิดขึ้นในสิ่งมีชีวิต และมีผลต่อการดำรงชีพของสิ่งชีวิต  
 methyl alcohol  เมทิลแอลกอฮอล์ ดู  methanol  
 methyl orange  เมทิลออเรนจ์ สารเคมีชนิดหนึ่งสูตรเคมีคือ C14H14N3Nao3S ผลึกสีส้มละลายได้ในแอลกอฮอล์ สารละลายของเมทิลออเรนจ์ .01%  ใช้เป็นอินดิเคเตอร์ซึ่งมีช่วงการเปลี่ยนสีในสารละลายที่มี pH 3 - 4  เมื่ออยู่ในสารละลายที่มี pH ต่ำกว่า 3 จะมีสีแดงและสูงกว่า 4 จะมีสีเหลือง  
 methyl violet [gentian violet]  เมทิลไวโอเลต สารเคมีชนิดหนึ่ง เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า เจนเชียนไวโอเลตสูตรเคมี คือ C25H30CIN3 ใช้เป็นอินดิเคเตอร์ ยาระงับเชื้อ เป็นต้น  
 methyl bromide  เมทิลโบรไมด์ สารเคมีชนิดหนึ่งสูตรเคมีคือ CH3BR  เป็นแก๊สไม่มีสีหนักกว่าอากาศ ใช้เป็นยาพ่นฆ่าแมลง และใช้สังเคราะห์สารอินทรีย์อื่นๆ  
 methanol [methyl alcohol]  เมทานอล แอลกอฮอล์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ CH3OH จุดเดือด 64.6oC ไม่มีสี ละลายได้ในน้ำและตัวทำละลายบางชนิดแอลกอฮอล์ชนิดนี้เป็นพิษต่อร่างกาย ถ้าดื่มเข้าไปอาจทำให้ตาบอดหรือเสียชีวิตได้ ใช้เป็นเชื้อเพลิงและตัวทำละลาย  
 methane  มีเทน สารประกอบไฮโดรคาร์บอนพวกแอลเคน สูตรเคมีคือ CH เป็นแก๊สไม่มีสี  ติดไฟได้ เป็นองค์ประกอบส่วนใหญ่ของแก๊สธรรมชาติ แก๊สมีเทนอาจได้จากการหมักมูลสัตว์และนำมาใช้เป้นเชื้อเพลิงราคาถูก  
 maltose  มอลโทส น้ำตาลโมเลกุลคู่ชนิดหนึ่งสูตรโมเลกุลคือ C12H22O11 เกิดจากน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวคือ กลูโคส 2 โมเลกุลมาเรียงต่อกัน น้ำตาลชนิดนี้พบในเมล็ดข้าวบาเลย์ ข้าวโพด  
 maltase  มอลเทส เอนไซม์ที่ลำไส้เล็กสร้างขึ้นสำหรับย่อยน้ำตาลมอลโทสให้เป็นกลูโคส  
 morphine  มอร์ฟิน สารแอลคาลอยด์ที่ได้จากฝิ่น สูตรเคมีคือ C17H19NO3 เป็นผลึกไม่มีสี จุดหลอมเหลว 254oC มีสมบัติช่วยระงับความเจ็บปวด ทำให้นอนหลับ และเป็นยาเสพติด  
 monomer  มอนอเมอร์ สารตั้งต้นในการเตรียมสารพอลิเมอร์ เช่น ไวนิลคลอไรด์ ใช้เป็นสารตั้งต้นในการเตรียมพอลิไวนิลคลอไรด์ (PVC) เป็นต้น  
 molecular mass  มวลโมเลกุล มวลเปรียบเทียบที่แสดงว่าสาร 1 โมเลกุล หนักกี่เท่า ของมวลอะตอมของคาร์บอน -12  1 อะตอม  
 metallic bond  พันธะโลหะ พันธะที่ยึดอะตอมของโลหะในก้อนโลหะไว้ด้วยกัน โดยที่อะตอมต่าง ๆ ใช้เวเลนซ์อิเล็กตรอนร่วมกัน  
 monosodium glutamate  ผงชูรส สารปรุงแต่งอาหาร ชื่อทางเคมีคือ Monosodium  L - glutamate monohydrate สูตรเคมีคือ HOOCCH2CH2CH(NH2)COONa . H2O เป็นผลึกรูปเข็ม มีสีขาวด้าน ละลายได้ในน้ำ  
 molar volume  ปริมาตรต่อโมล ปริมาตรของสารใด ๆ จำนวน 1 โมล ที่อุณหภูมิและความดันมาตรฐาน สำหรับปริมาตรต่อโมลของแก๊สจะมีค่าประมาณ 22.4 ลูกบาศก์เดซิเมตร  
 margarine  เนยเทียม เนยที่ทำจากน้ำมันพืชหรือน้ำมันสัตว์ แล้วเติมน้ำนมและสารปรุงแต่งอาหารบางชนิด เช่น สี เกลือ วิตามิน เป็นต้น  
 molecular structure  โครงสร้างโมเลกุล โครงสร้างภายในของโมเลกุลที่แสดงการเกาะเกี่ยวของอะตอมของธาตุต่าง ๆ ที่เป็นองค์ประกอบ ในโมเลกุลของสาร  
 metalloid  กึ่งโลหะ ธาตุที่มีสมบัติทั้งของโลหะและอโลหะ เช่น สารหนู พลวง เป็นต้น  
 monoclinic sulphur [beta sulphur]  กำมะถันมอนอคลินิก

ผลึกรูปหนึ่งของกำมะถัน มีลักษณะคล้ายเข็ม จะอยู่ตัวที่อุณหภูมิสูงกว่า 96oC  ลักษณะผลึกที่สมบูรณ์แบบเป็นดังรูป

 

 

 molasses  กากน้ำตาล ของเหลวข้นคล้ายน้ำเชื่อมมีสีน้ำตาลเข้ม เป็นของเหลือจากการตกผลึกแยกเอาน้ำตาลบางส่วนออกแล้วในกระบวนการผลิตน้ำตาลทรายจากอ้อย ใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตเอทานอล ผงชูรส  
 mineral acid  กรดแร่ ดู inorganic acid  
 monomial  เอกนาม จำนวนที่สามารถเขียนให้อยู่ในรูปของการคูณของจำนวนคงตัวใด ๆ กับตัวแปรตั้งแต่หนึ่งตัวขึ้นไป โดยที่กำลังของตัวแปรแต่ละตัวเป็นศูนย์หรือจำนวนเต็มบวก  
 mutually exclusive events [disjoint events]  เหตุการณ์ไม่เกิดร่วม  
 method of least squares  ระเบียบวิธีกำลังสองน้อยที่สุด
วิธีการประมาณค่าของจำนวนคงตัวซึ่งปรากฎอยู่ในสมการที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร โดยอาศัยหลักที่ว่า สมการที่สร้างขึ้นจะดีที่สุด ถ้าผลรวมของกำลังสองของความแตกต่างระหว่างค่าที่กะประมาณ ได้จากความสัมพันธ์ที่สร้างขึ้น กับค่าสังเกตทุก ๆ ค่า มีค่าน้อยที่สุด  
 mantissa  แมนทิสซา

ดูในเรื่อง characteristic of logarithm

 

 matrix  เมทริกซ์  
 multiple bar chart  แผนภูมิแท่งเชิงซ้อน แผนภูมิแท่งแสดงการเปรียบเทียบลักษณะข้อมูลที่สนใจศึกษาตั้งแต่ 2 ลักษระหรือ 2 ช่วงเวลาขึ้นไป  
 multi - way table  ตารางหลายทาง ตารางข้อมูลสถิติที่มีการจำแนกรายการบนหัวเรื่อง หรือตัวขั้วให้ย่อยลงไปอีกจากตารางสองทาง  
 mode  ฐานนิยม

ค่าของข้อมุลที่มีจำนวนมากที่สุดในข้อมูลชุดนั้น

 

 modulus of a complex number  ค่าสัมบูรณ์ของจำนวนเชิงซ้อน

ดู  absolute value of a complex number

 

 median  ค่ามัธยฐาน

ค่าที่มีตำแหน่งอยู่กึ่งกลางของข้อมูลทั้งหมดเมื่อเรียงค่าของข้อมูลจากน้อยที่สุดไปหามากที่สุด หรือจากมากที่สุดไปหาน้อยที่สุด

 

 mean deviation  ค่าเบี่ยงเบนเฉลี่ย

ดู average deviation

 

 mean  ค่าเฉลี่ย ทางสถิติด หมายถึง ค่ากลางของข้อมูลแต่ละชุด เช่นค่าเฉลี่ยเลขคณิต  
 mid - range  ค่ากึ่งกลางพิสัย

ค่ากลางของข้อมูลที่หาได้จากการเฉลี่ยค่าสูงสุดและค่าต่ำสุดของข้อมูล

 

 magnitude of a vector  ขนาดของเวกเตอร์

ความยาวของส่วนของเส้นตรงที่มีทิศทางแทนเวกเตอร์นั้น โดยวัดจากจุดเริ่มต้นถึงจุดปลายของเวกเตอร์

 

 multiple line graph  กราฟเชิงซ้อน กราฟเส้นแสดงการเปรียบเทียบลักษณะข้อมูลที่สนใจศึกษาตั้งแต่ 2 ลักษณะขึ้นไป  
 messenger RNA (mRNA)  อาร์เอ็นเอนำรหัส อาร์เอ็นเอที่ถูกสร้างขึ้นจากดีเอ็นเอเพื่อนำเอารหัสในการสร้างโปรตีนออกมาสร้างโปรตีนที่ไซโทพลาซึม  
 mRNA  อาร์เอนเอนำรหัส ดู messenger RNA  
 midrib  เส้นกลางใบ เส้นใบเส้นใหญ่ที่ต่อจากก้านใบไปจนถึงปลายใบ ภายในประกอบด้วย ไซเลมและโฟลเอ็ม  
 myopia  สายตาสั้น ดู near – sightedness  
 mammal  สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม สัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง ตัวเมียมีต่อมน้ำนมสำหรับเลี้ยงลูกอ่อน เช่น ช้าง คน ปลาวาฬ ปลาโลมา ค้างคาว เป็นต้น  
 Minamata  โรคมินามาตะ โรคที่เกิดจากพิษปรอทที่สะสมในร่างกาย ทำอันตรายต่อระบบประสาทและกล้ามเนื้อ ถ้าสะสมไว้ในปริมาณมากก็จะทำให้ตายได้ พบครั้งแรกที่เมืองมินามาตะในประเทศญี่ปุ่น  
 myxedema  โรคมิกซีดีมา โรคที่เกิดจากร่างกายขาดฮอร์โมนไทรอกซินในระยะโตเต็มวัยแล้วอาการสำคัญของโรคคือ อ่อนแอ จิตใจหดหู่ ความคิดเชื่องช้า อ้วนง่ายแม้กินอาหารน้อย  
 menstrual cycle  รอบระดู, รอบประจำเดือน  
 myelin sheath  เยื่อไมอีลิน เยื่อบาง ๆ ที่ล้อมรอบแอกซอนอยู่ เกิดจากเยื่อหุ้มเซลล์ชวาน  
 meiosis  ไมโอซิส การแบ่งเซลล์เพื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์โดยการลดจำนวนโครโมโซมจากเซลล์ดิพลอยด์ (2 n) ไปเป็นเซลล์แฮพลอยด์ (n)  
 myosin  ไมโอซิน โปรตีนชนิดหนึ่ง พบในเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อลาย เป็นตัวช่วยให้กล้ามเนื้อหดตัวได้  
 mitotic spindle  เส้นใยสปินเดิล เส้นใยที่เชื่อมโยงระหว่างขั้วเซลล์กับไคนีโทคอร์ของแต่ละโครโมโซมในระหว่างการแบ่งเซลล์ เกิดขึ้นในระยะโพรเฟสของการแบ่งเซลล์  
 mitosis  ไมโทซิส การแบ่งเซลล์ของเซลล์ร่างกายเพื่อเพิ่มจำนวน เซลล์ที่ได้ใหม่แต่ละเซลล์จะมีจำนวนโครโมโซมเท่าเซลล์เดิม  
 mitochondrion  ไมโทคอนเดรียน คำเอกพจน์ของ mitochondria  
 mitochondria  ไมโทคอนเดรีย ออร์แกแนลล์ของเซลล์อย่างหนึ่งมีขนาดเล็กมาก มีอยู่ในไซโทพลาซึมของเซลล์เกือบทุกชนิด เป็นแหล่งผลิตพลังงานที่สำคัญให้แก่เซลล์  
 mycelium  ไมซีเลียม, กระจุกใยรา กลุ่มของไฮฟาซึ่งเป็นเส้นใยของเห็ดรา  
 microspore  ไมโครสปอร์ สปอร์ขนาดเล็ก ซึ่งจะเจริญไปเป็นแกมีไทไฟต์ที่สร้างเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้ในพืชดอก เรียกว่า ละอองเรณู  
 microtubule  ไมโครทูบูล หลอดเล็ก ๆ ที่เรียงติดกันเป็นคู่ ๆ อยู่ภายในเซลล์ช่วยให้เซลล์คงรูปร่างอยู่ได้ มักพบเป็นแกนในแฟลเจลลัม และซิเลีย  
 microvilli  ไมโครวิลไล เยื่อหุ้มเซลล์ที่ยื่นออกมาเพื่อเพิ่มพื้นที่ผิวในการดูดซึม พบที่ผนังด้านในของลำไส้เล็ก  
 melatonin  เมลาโทนิน ฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมไพเนียล มีหน้าที่ควบคุมความเข้มของ  เมลานินในสัตว์เลือดเย็น นอกจากนั้นยังพบว่าฮอร์โมนนี้มีส่วนในการยับยั้งอวัยวะที่เกี่ยวกับการสืบพันธุ์ของสัตว์ชั้นสูงไม่ให้เจริญเร็วกว่าที่ควร  
 metabolism  เมตาบอลิซึม  
 metamorphosis  เมทามอร์โฟซิส กระบวนการเจริญเติบโตของสัตว์บางชนิดที่มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างลักษณะไปเป็นขั้น ๆ จากตัวอ่อนจน ถึงตัวโตเต็มวัย เช่น การเจริญเติบโตของตัวไหมซึ่งเปลี่ยนแปลงจากไข่เป็นหนอน (ตัวอ่อน) ดักแด้ และตัวโตเต็มวัยตามลำดับ  
 metaphase  เมทาเฟส ระยะหนึ่งของการแบ่งเซลล์ถัดจากโพรเฟส เป็นระยะที่โครโมโซมเคลื่อนไปเรียงตัวตามแนวกึ่งกลางของเซลล์  
 medulla oblongata  เมดัลลาออบลองกาตา ส่วนล่างสุดของสมองส่วนท้ายซึ่งติดต่อกับไขสันหลัง ทำหน้าที่เป็นศูนย์ควบคุมการทำงานของอวัยวะภายในบางชนิด เช่น ปอด หัวใจ เป็นต้น  
 megaspore mother cell  เมกะสปอร์มาเทอร์เซลล์ เซลล์ภายในออวุลของพืช เป็นเซลล์ที่จะสร้างเมกะสปอร์  
 mutation  มิวเทชัน การเปลี่ยนแปลงของยีนซึ่งเป็นผลให้จีโนไทป์แตกต่างไปจากที่เคยเป็นอยู่  
 megaspore  เมกะสปอร์ เซลล์ที่เกิดจากเมกะสปอร์มาเทอร์เซลล์ ซึ่งจะเจริญไปเป็นแกมีโทไฟต์ที่สร้างเซลล์ไข่ขึ้นภายใน  
 mineralocorticoid  มิเนราโลคอร์ติคอยด์ กลุ่มฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ของต่อมหมวกไต ประกอบด้วยฮอร์โมนที่สำคัญ 2 ชนิด คือ อัลโดสเตอโรน และดีออกซีคอร์ติโคสเตอโรน มีหน้าที่ควบคุมดุลของน้ำและเกลือแร่ในร่างกาย  
 multiple allele  มัลติเปิลแอลลีล ยีนที่มีมากกว่า 2 ยีน ที่แสดงลักษณะเดียวกัน  
 maltose  มอลโทส น้ำตาลโมเลกุลคู่ชนิดหนึ่ง สูตรโมเลกุลคือ C12H22O11 เกิดจากน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวคือ กลูโคส 2 โมเลกุลมาเรียงต่อกัน น้ำตาลชนิดนี้พบในเมล็ดข้าวบาเลย์ ข้าวโพด  
 monosaccharide  มอโนแซ็กคาไรด์ สารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตชนิดหนึ่ง ซึ่งเป็นสารโมเลกุลเดี่ยว เช่น กลูโคส ฟรักโทส กาแลกโทส เป็นต้น แต่ละชนิดมีสูตรโครงสร้างแตกต่างกันไป  
 mutualism  ภาวะพึ่งพา สภาพความสัมพันธ์แบบหนึ่งของการอยู่ร่วมกันของสิ่งมีชีวิต 2 ชนิดที่ต่างฝ่ายต่างได้รับประโยชน์จากการดำรงชีวิตร่วมกัน ถ้าขาดฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งก็ไม่สามารถจะดำรงชีวิตอยู่ได้ เช่น ไลเคน ซึ่งเป็นการอยู่ร่วมกันของสาหร่ายและรา เป็นต้น  
 monocotyledon [monocot]  พืชใบเลี้ยงเดี่ยว พืชที่มีใบเลี้ยง 1 ใบในระยะเอ็มบริโอ เป็นพืชที่มีลำต้นเป็นปล้อง เส้นใบขนานกัน กลุ่มท่อลำเลียงกระจายอยู่ทั่วไป และไม่มีระบบรากแก้ว เช่น หญ้า กล้วย อ้อย เป็นต้น  
 meristem  เนื้อเยื่อเจริญ กลุ่มเซลล์ที่สามารถ แบ่งตัวเองเพิ่มจำนวนเซลล์ได้เพื่อสร้างความเจริญเติบโตให้แก่พืช มักพบตามยอดและปลายรากของพืช  
 malpighian tubule  ท่อมัลพิเกียน ท่อเล็ก ๆ จำนวนมากที่ยื่นออกมาบริเวณตอนปลายทางเดินอาหารของแมลงและอาร์โทรพอดบางชนิด ทำหน้าที่ในการขับถ่ายของเสีย  
 motor neuron  เซลล์ประสาทสั่งการ เซลล์ประสาทที่พบในรากล่างของเส้นประสาทไขสันหลัง ทำหน้าที่นำกระแสประสาทไปยังหน่วยปฏิบัติงาน  
 multipolar neuron  เซลล์ประสาทหลายขั้ว เซลล์ประสาทที่มีใยประสาทออกจากตัวเซลล์มากกว่า 2 เส้น เช่น เซลล์ประสาทสั่งการ เป็นต้น  
 mineral salts  แร่ธาตุ สารอาหารประเภทที่ไม่ให้พลังงานแต่มีความจำเป็นสำหรับกระบวนการเมแทบอลิซึมในร่างกาย เช่น เกลือของโซเดียม โพแทสเซียม แคลเซียม เป็นต้น  
 migration  การอพยพ การเคลื่อนย้ายสถาน ที่อยู่อาศัยของสัตว์จากแหล่งหนึ่งไปยังอีกแหล่งหนึ่ง  
 menstruation  การมีระดู, การมีประจำเดือน การที่ผนังชั้นในของมดลูกหลุดลอก แล้วถูกขับออกมาทางช่องคลอด เนื่องจากไม่มีการปฏิสนธิ  
 monohybrid cross  การผสมพันธุ์โดยพิจารณาลักษณะเดียว การผสมระหว่างพ่อพันธุ์และ แม่พันธุ์เพื่อศึกษาการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม โดยพิจารณาลักษณะที่ต้องการผสมเพียงลักษณะเดียว เช่น ผสมหนูสีดำกับหนูสีขาวโดยพิจารณาลักษณะสีขนของหนูเท่านั้น  

N

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 negative integer  จำนวนเต็มลบ

จำนวนที่อยู่ในเซต {-1,  -2,  -3,...}

 

 number  จำนวน

ปริมาณที่ทำให้มีความรุ้สึกมากหรือน้อย

 

 nichrome  นิโครม

โลหะผสมชนิดหนึ่งประกอบด้วยนิกเกิล  โครเมียม เหล็ก ไม่รวมตัวกับออกซิเจนในอากาศ มีจุดหลอมเหลวสูง นิยมใช้ทำเป็นขดลวดความร้อนในอุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดให้ความร้อน เช่น เตารีด  เตาไฟฟ้า เป็นต้น

 

 Noise Pollution    
 Nitrogen fixing bacteria    
 nodules  ปมรากถั่ว ปมขนาดเล็กที่รากถั่ว เป็นที่อาศัยของแบคทีเรียตรึงไนโตรเจน  
 nucleus  นิวเคลียส ส่วนประกอบที่สำคัญของเซลล์ของสิ่งมีชีวิต มีลักษณะค่อนข้างกลม ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของเซลล์และการถ่ายทอดลักษระทางกรรมพันธุ์จากพ่อ แม่ ไปยังลูกหลาน  
 neon lamp  หลอดไฟฟ้านีออน หลอดไฟฟ้าซึ่งภายในบรรจุแก๊สนีออนความดันต่ำ และมีขั้วไฟฟ้า 2 ขั้วที่ให้อิเล็กตรอนได้อย่างอิสระ เมื่อผ่านกระแสไฟฟ้าเข้าไปในหลอด อิเล็กตรอนจะถูกปล่อยออกมาจากขั้วไฟฟ้าและไปทำให้อะตอมของแก๊สนีออนรอบ ๆ ขั้วแคโทดเปล่งแสงสีแดงออกมา  
 nuclear power plant  โรงไฟฟ้าพลังนิวเคลียร์ โรงผลิตกระแสไฟฟ้าโดยใช้พลังงานนิวเคลียร์ที่ได้จากเครื่องปฏิกรณ์ปรมาณูมาทำให้น้ำเดือดเป็นไอ แล้วให้ไอน้ำไปหมุนกังหันของเครื่องกำเนิดไฟฟ้า  
 nuclear reaction  ปฏิกิริยานิวเคลียร์ ปฏิกิริยาที่มีการเปลี่ยนแปลงต่อนิวเคลียสของอะตอม ปฏิกิริยานิวเคลียร์อาจเป็นการสลายของนิวเคลียส กัมมันตรังสี หรือการยิงอนุภาคที่มีพลังงานสูงเข้าชนนิวเคลียสดังเช่นในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง  
 node  บัพ ตำแหน่งของคลื่นในคลื่นนิ่งซึ่งมีการกระจัดเป็นศูนย์ หรือซึ่งตัวกลางไม่มีการสั่นจากรูป ตำแหน่ง N คือ บัพ  
 N  นิวตัน สัญลักษณ์หน่วยของแรง ดู newton  
 newton  นิวตัน หน่วยของแรง ใช้สัญลักษณ์ N  แรง 1 นิวตัน คือแรงที่ทำให้วัตถุมวล 1 กิโลกรัมเคลื่อนที่ด้วยความเร่ง 1 เมตร / วินาที2 ในทิศของแรงนั้น  
 neutron  นิวตรอน อนุภาคมูลฐานชนิดหนึ่งมีสมบัติเป็นกลางทางไฟฟ้า อยู่ในนิวเคลียสของ ทุก ๆ ธาตุ ยกเว้นไฮโดรเจน มีมวล 1.0087 m  
 nucleus  นิวเคลียส ส่วนที่เป็นแกนกลางของอะตอม ซึ่งเป็นมวลเกือบทั้งหมดของอะตอม และมีประจุไฟฟ้าบวก นิวเคลียสประกอบด้วยโปรตอน และนิวตรอน ยกเว้นนิวเคลียสของไฮโดรเจนที่ประกอบด้วย โปรตอนเพียงอย่างเดียวและมี 1 โปรตอนเท่านั้น 
 nuclear reactor  เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ เครื่องมือใช้ผลิตพลังงานนิวเคลียร์จากปฏิกิริยาฟิชชัน เพื่อนำพลังงานไปใช้ประโยชน์ในการผลิตไฟฟ้า ผลิตสารกัมมันตรังสี เป็นต้น โดยทั่วไปนิยมเรียกเครื่องปฏิกรณ์ปรมาณู หรือเตาปรมาณู เครื่องปฏิกรณ์ปรมาณูของไทยตั้งอยู่ที่สำนักงานพลังงานปรมาณูเพื่อสันติ  
 natural frequency  ความถี่ธรรมชาติ
จำนวนครั้งที่เกิดขึ้นของเหตุการณ์ที่กำหนดให้ หรือจำนวนค่าจากการสังเกตของข้อมูล ที่ตกอยู่ในอันตรภาคชั้นที่กล่าวถึง  
 Newton's laws of motion  กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน

กฎที่ว่าด้วยการเคลื่อนที่ของวัตถุซึ่งเป็นพื้นฐานของวิชากลศาสตร์มี 3 ข้อ คือ

กฎข้อ 1 วัตถุจะรักษาสภาพอยู่นิ่งหรือสภาพเคลื่อนที่อย่างสม่ำเสมอในแนวตรง นอกจากจะมีแรงลัพธ์ซึ่งมีค่าไม่เป็นศูนย์มากระทำ(กฎนี้เรียกอีกชื่อหนึ่งว่ากฎความเฉื่อย)

กฎข้อ 2  เมื่อมีแรงลัพธ์ที่ไม่เป็นศูนย์มากระทำต่อวัตถุ ขนาดของแรงจะเท่ากับมวล คูณ ความเร่ง

กฎข้อ 3 ทุกแรงกิริยาย่อมมีแรงปฏิกิริยาที่มีขนาดเท่ากันแต่ทิศทางตรงกันข้ามเสมอ

 

 negative ion  ไอออนลบ ดู  anion  
 non - metal  อโลหะ ธาตุที่ไม่มีสมบัติเป็นโลหะ เช่น กำมะถัน  ฟอสฟอรัส ไอโอดีน  
 non - electrolyte  สารที่ไม่เป็นอิเล็กโทรไลต์ สารที่ไม่แตกตัวเป็นไออนเมื่อหลอมเหลวหรือเป้นสารละลาย กระแสไฟฟ้าไหลผ่านไม่ได้  
 nuclear symbol  สัญลักษณ์นิวเคลียร์

สัญลักษณ์ทางเคมีของธาตุ ซึ่งเขียนเลขอะตอมไว้ที่มุมล่างซ้ายของสัญลักษณ์ และเลขมวลไว้มุมบนซ้ายของสัญลักษณ์ เช่น 

 

 เป็นต้น

 

 noble metal  โลหะมีตระกูล ธาตุหรือโลหะผสมที่ไม่ทำปฏิกิริยาหรือทำปฏิกิริยาได้ยาก เช่น ทองคำ แพลทินัม เหล็กกล้าไร้สนิมเป็นต้น  
 non - polar molecule  โมเลกุลไม่มีขั้ว โมเลกุลโคเวเลนต์ที่ไม่แสดงอำนาจไฟฟ้า  
 nylon  ไนลอน ชื่อทั่ว ๆ ไปที่ใช้เรียกใยสังเคราะห์และพลาสติกที่มีโครงสร้างเป็นโพลิเอไมด์  
 nitrogen  ไนโตรเจน

ธาตุในหมู่ V ของตาราง  ธาตุ เลขอะตอม 7 สัญลักษณ์ N เป็นแก๊สไม่มีสี ไม่มีกลิ่น มีในอากาศประมาณร้อยละ 78.03 โดยปริมาตร จุดหลอมเหลว -209.9oC  จุดเดือด 195.67oC

 

 

 neon  นีออน ธาตุในหมู่ VIII ของตารางธาตุ มีเลขอะตอม 10 สัญลักษณ์คือ Ne เป็นแก๊สเฉื่อย ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น จุดหลอมเหลว -248.6oC จุดเดือด -246.00C พบในบรรยากาศประมาณร้อยละ 0.19 โดยปริมาตร  
 nucleotide  นิวคลีโอไทด์ หน่วยย่อยของกรดนิวคลีอิกที่ประกอบด้วยเบสที่มีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบน้ำตาลที่มีธาตุคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ 5 อะตอม และหมู่ฟอสเฟตอีกหนึ่งหมู่  
 nickel  นิกเกิล ธาตุทรานสิชัน เลขอะตอม 28 สัญลักษณ์ Ni เป็นโลหะสีขาว จุดหลอมเหลว 1453oC ใช้ทำโลหะผสม เช่น อัลนิโค นิโครม เป็นต้น  
 negative electrode  ขั้วไฟฟ้าลบ แคโทด ของเซลล์อิเล็กโทรไลต์หรือแอโนดของเซลล์ไฟฟ้าเคมี  
 network structure  โครงผนึกร่างตาข่าย โครงผลึกของธาตุหรือสารประกอบที่มีการจัดอะตอมในผลึกคล้ายตาข่าย คือทุกอะตอมจะสร้างพันธะกันในทุกทิศทางแบบสามมิติ ดังนั้นทุกอะตอมจึงถูกยึดไว้แน่น เคลื่อนที่ไม่ได้ สารที่มีโครงผลึกแบบนี้จึงมีความแข็งเป็นพิเศษ เช่น ผลึกของเพชร ผลึกซิลิคอนคาร์ไบด์  
 neutralisation  การทำให้เป็นกลาง

การเกิดปฏิกิริยาระหว่างไฮโดรเนียมไอออนกับไฮดรอกไซด์ไอออนแล้วได้น้ำ ดังตัวอย่างสมการ                   

                          H3O+(aq) + OH-(aq)  ¾® 2H2O (l) 

หรือการเกิดปฏิกิริยาระหว่างกรดกับเบสได้เกลือกับน้ำหรือเกลือเพียงอย่างเดียว เช่น

                 H2SO4(aq) + Ba(OH)2(aq)  ¾® BaSO4(s) + H2O(l)

                              HCl(aq) + NH3(g)  ¾®  NH4Cl(s)

 

 number line  เส้นจำนวน

เส้นตรงที่มีจุด 0 เป็นจัดแทนศูนย์ จุดที่อยู่ทางขวาของจุด 0 แทนจำนวนบวกเช่น 1, 2, 3,... และจุดที่อยู่ทางซ้ายแทนจำนวนลบ เช่น -1, -2, -3, ... โดยแต่ละจุดอยู่ห่างจุด 0 เป็นระยะ 1, 2, 3, ... หน่วยความยาว ตามลำดับ

 

 normal curve [bell - shaped curve]  เส้นโค้งปกติ

เส้นโค้งของความถี่ที่มีค่าเฉลี่ยเลขคณิต ค่ามัธยฐานและฐานนิยมอยู่ที่จุดเดียวกัน คือจุดที่มีความถี่สูงสุด

 

 negatively skewed curve  เส้นโค้งเบ้ทางซ้ายหรือเบ้ทางลบ

เส้นโค้งของความถี่ที่มีความถี่สูงสุดค่อนมาทางขวา

 

 normal equation  สมการปรกติ

สมการที่หาได้โดยระเบียบวิธีกำลังสองน้อยที่สุด และมีจำนวนสมการเท่ากับจำนวนค่าคงตัวที่ต้องการหา

 

 null vector [zero vector]  เวกเตอร์ศูนย์

เวกเตอร์ที่มีขนาดเป็นศูนย์ เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์  

 

 Napierian logarithms  ลอการิทึมแบบเนเปียร์

ดู  natural logarithms

 

 natural logarithms [Napierian logarithms]  ลอการิทึมฐาน e

ลอการิทึมที่ใช้ฐาน e โดยที่ e เป็นสัญลักษณ์ใช้แทนจำนวนอตรรกยะจำนวนหนึ่งที่มีค่า 2.7182818 โดยประมาณ นิยมเขียนลอการิทึมฐาน e โดยไม่มีฐานกำกับ เช่น loge10 จะเขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ In 10

 

 number system  ระบบจำนวน

วิธีการเขียนตัวเลขเพื่อแทนจำนวน และการใช้โอเปอเรชันกับจำนวน

 

 non - singular matrix  นอนซิงกูลาร์เมตริกซ์, เมตริกซ์ซึ่งมิใช่เอกฐาน เมทริกซ์ที่ดีเทอร์มินันต์มีค่าไม่เท่ากับศูนย์ หรือเมทริกซ์ที่สามารถหาอินเวอร์สของเมทริกซ์นั้นได้  
 negation  นิเสธ

นิเสธของประพจน์ p หมายถึงประพจน์ที่สามารถเขียนให้อยู่ในรูปที่มีข้อความ "ไม่เป็นความจริงที่ว่า" เติมอยู่ข้างหน้าประพจน์ p

 

 nonrepeating decimal  ทศนิยมไม่ซ้ำ

เลขทศนิมที่มีตัวเลขหลังจุดทศนิยมไม่ซ้ำกัน เช่น 2.726772677726...ม 3.141592653... (ดู repeating decimal ประกอบ)

 

 numeral  ตัวเลข สัญลักษณ์ที่ใช้เขียนแทนจำนวน เช่น 3, III เขียนแทนจำนวนสาม เป็นต้น  
 null set  เซตว่าง

ดู empty set

 

 negative real number  จำนวนจริงลบ

จำนวนจริงที่มีค่าน้อยกว่าศูนย์

 

 NAD  เอนเอดี ดู nicotinamide adenine dinucleotide  
 nematode [round worm]  หนอนตัวกลม สัตว์ในไฟลัมนีมาโทดา ลำตัวกลมยาว ผิวเรียบ มีหลายขนาด สามารถดำรงชีวิตได้แบบปรสิตหรืออิสระ เช่น ไส้เดือนฝอย พยาธิตัวกลม เป็นต้น  
 nephron  หน่วยไต โครงสร้างในไต ประกอบด้วยโบว์แมนส์แคปซูลและโกลเมอรูลัส ทำหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือด  
 nerve cord  เส้นประสาทใหญ่ เส้นประสาทขนาดใหญ่ที่อยู่แนวสันหลังของสัตว์พวกคอร์เดต ในพวกคอร์เดตชั้นสูงเส้นประสาทใหญ่ คือ ไขสันหลัง  
 nerve  เส้นประสาท มัดของใยประสาทที่ทอดยาวออกมาจากระบบประสาทส่วนกลาง  
 nutrient  สารอาหาร สารที่สิ่งมีชีวิตนำเอาไปใช้ในกระบวนการดำรงชีวิต สารอาหารมี 6 ชนิด คือ คาร์โบไฮเดรต ไขมัน โปรตีน เกลือแร่ น้ำ และวิตามิน  
 near - sightedness [myopia]  สายตาสั้น อาการผิดปกติทางสายตา ซึ่งเกิดขึ้นกับคนที่มีกระบอกตายาว (ระยะจากเลนส์ตาถึงจอตาห่างกว่า ปกติ) หรือเลนส์ตาโค้งนูนกว่าปกติ จึงทำให้มองดูวัตถุระยะไกลไม่ชัด เพราะภาพของวัตถุไปตกหน้าจอตา แต่มองดูวัตถุระยะใกล้ได้ชัด  
 nitrogen cycle  วัฏจักรไนโตรเจน กระบวน การเปลี่ยนไนโตรเจนในบรรยากาศลงสู่ดินและเกิดเป็นสารประกอบต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อพืช และสัตว์และกลับคืนสู่บรรยากาศเป็นวัฏจักร  
 nerve net  ร่างแหประสาท ระบบประสาทในสัตว์ในไฟลัมไนดาเรีย มีลักษณะเป็นเซลล์ประสาทที่เชื่อมโยงกันทั่วตัวเป็นร่างแห เมื่อมีสิ่งเร้ามากระตุ้นที่จุดใดจุดหนึ่ง การตอบสนองจะเป็นไปทุกทิศทาง  
 nervous system  ระบบประสาท ระบบที่ควบคุมการทำงานและประสานงานของร่างกาย ประกอบด้วยระบบประสาทส่วนกลาง ระบบประสาทรอบนอกและระบบประสาทอัตโนมัติ  
 nerve fiber  ใยประสาท ส่วนของเซลล์ประสาทที่ยื่นออกจากตัวเซลล์ ทำหน้าที่นำกระแสประสาท มี 2 ชนิดคือ แอกซอนกับเดนไดรต์  
 nuclear membrane  เยื่อหุ้มนิวเคลียส เยื่อบาง ๆ ที่หุ้มนิวเคลียส มีช่องหรือรูเล็ก ๆ อยู่ทั่ว ๆ ไป ทำให้สารซึมผ่านเข้าออกระหว่างนิวเคลียสกับไซโทพลาซึม  
 nonvascular plant  พืชไม่มีเนื้อเยื่อลำเลียง พืชที่ไม่มีเนื้อเยื่อไซเลมและโฟลเอ็ม  
 nerve ganglion  ปมประสาท กลุ่มของเซลล์ประสาท มีลักษณะพองใหญ่กว่าบริเวณอื่น ๆ ของเส้นประสาท ในสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังบางชนิด ปมประสาทจะทำหน้าที่คล้ายสมอง  
 nitrifying bacteria  ไนตริไฟอิงแบคทีเรีย แบคทีเรียที่ดำรงชีวิตโดยการออกซิไดส์อนุมูลแอมโมเนียให้เป็นสารประกอบไนไตรต์หรือไนเตรด  
 niacin [nicotinic acid]  ไนอาซีน วิตามิน B ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C6H5NO2 เป็นผลึกสีขาว ละลายได้ในน้ำร้อนและแอลกอฮอล์ ถ้าร่างกายขาดวิตามินนี้จะทำให้ผิวหนังแห้งและอักเสบเมื่อถูกแสงแดด ทางเดินอาหารขาดน้ำย่อย ประสาทหลอน คลุ้มคลั่ง  
 notochord  โนโทคอร์ด โครงสร้างค่อนข้างแข็งมีลักษณะเป็นท่อนยาวขนานกับด้านหลังของลำตัว อยู่ระหว่างทางเดินอาหารและเส้นประสาทใหญ่ของสัตว์ในระยะเอ็มบริโอ และถูกแทนที่ด้วยกระดูกสันหลังเมื่อโตเต็มวัย  
 node of Ranvier  โนดออฟแรนเวียร์ ช่องว่างระหว่างเซลล์ชวานที่หุ้มแอกซอนอยู่เป็นระยะ ๆ  
 nephridium  เนฟริเดียม อวัยวะที่ทำหน้าที่กำจัดของเสียของสัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลังบางชนิด เช่น ในไส้เดือนดิน  
 nutation  นูเทชัน การเคลื่อนไหวของพืชที่ปลายยอดโบกไปมาขณะเจริญเติบโตเนื่องจากสิ่งเร้าภายในของพืชเอง  
 neurosecretory cell  นิวโรซีครีทอรีเซลล์ เซลล์ประสาทที่เปลี่ยนแปลงไปทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนได้ กลุ่มเซลล์พวกนี้จะสร้างฮอร์โมนวาโซเพรสซิน และออกซิโทซินปล่อยออกมาที่ปลายแอกซอนในส่วนหลังของต่อมใต้สมอง  
 nucleus  นิวเคลียส  
 nucleolus  นิวคลีโอลัส โครงสร้างภายในนิวเคลียสมีลักษณะเป็นก้อน ทำหน้าที่สร้างไรโบโซม  
 nucleotide  นิวคลีโอไทด์ หน่วยย่อยของกรดนิวคลีอิกที่ประกอบด้วยเบสที่มีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ น้ำตาลที่มีธาตุคาร์บอนเป็นองค์ ประกอบ 5 อะตอม และหมู่ฟอสเฟตอีกหนึ่งหมู่  
 nicotinamide adenine dinucleotide phosphate (NADP)  นิโคตินาไมด์อะดีนีนไดนิวคลีโอไทด์ ฟอสเฟต สารอินทรีย์ชนิดหนึ่ง ทำหน้าที่เป็นตัวรับไฮโดรเจนในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง ซึ่งเมื่อรับไฮโดรเจนแล้วจะอยู่ในรูปของ NADPH  
 nicotinamide adenine dinucleotide (NAD)  นิโคตินาไมด์อะดีนีนไดนิวคลีโอไทด์ สารอินทรีย์ชนิดหนึ่ง ทำหน้าที่เป็นตัวรับไฮโดรเจนในกระบวนการหายใจระดับเซลล์ซึ่งเมื่อรับไฮโดรเจน แล้วจะอยู่ในรูปของ NADH2  
 nicotine  นิโคติน สารประกอบอินทรีย์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C10H14N2 ไม่มีสี เป็นสารมีพิษละลายได้ในน้ำ มีอยู่ในใบยาสูบ ใช้เป็นยาฆ่าแมลง  
 norepinephrine  นอร์เอพิเนฟริน  
 noradrenalin [norepinephrine]  นอร์อะดรีนาลิน ฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลเมดัลลาของต่อมหมวกไต ฮอร์โมนชนิดนี้มีผลไปกระตุ้นกล้ามเนื้อเรียบของผนังหลอดเลือดแดงเล็กที่ไปเลี้ยงอวัยวะภายในต่าง ๆ ให้บีบตัว ทำให้ความดันเลือดสูง  
 neuron  เซลล์ประสาท เซลล์ในระบบประสาท ประกอบด้วยส่วนสำคัญ 2 ส่วนคือ ตัวเซลล์และ ใยประสาท เซลล์ประสาทมีรูปร่างแตกต่างกันหลายแบบ  
 noncyclic electron transfer  การถ่ายทอดอิเล็กตรอนแบบไม่เป็นวัฏจักร การถ่ายทอดที่อิเล็กตรอนออกจากโมเลกุลของคลอโรฟิลล์ แล้วจะไม่กลับมายังโมเลกุลของคลอโรฟิลล์อีก  
 nastic movement  การเคลื่อนไหวแบบนาสติก การเคลื่อนไหวเนื่องจากการเจริญเติบโตของพืชไม่ถูกกำหนดโดยทิศทางของปัจจัยภายนอกที่มากระตุ้น เช่น การหุบหรือบานของดอกไม้ต้องอาศัยแสงสว่าง อุณหภูมิเป็นสิ่งเร้า  
 nutation movement  การเคลื่อนไหวแบบนิวเทชันมูฟเมนต์ การเคลื่อนไหวของสิ่งมีชีวิตที่เกิดขึ้น เนื่องจากการเจริญเติบโต โดยปกติจะหมายถึงการเคลื่อนไหวของพืช เช่น การแตกยอดของพืช การเลื้อยพันหลักของไม้เลื้อย เป็นต้น  
 natural selection  การคัดเลือกโดยธรรมชาติ การที่ลูกหลานของสิ่งมีชีวิต ไม่ว่าจะเป็นพืชหรือสัตว์จะมีความแตกต่างไปจากพ่อแม่เล็กน้อย ซึ่งลูกหลานเหล่านี้ตัวที่มีความเหมาะสมต่อสภาพแวดล้อมมากกว่าก็จะมีชีวิตอยู่ และสืบพันธุ์ได้ ส่วนตัวที่มีความเหมาะสมน้อยจะตายไป  
 nerve impulse  กระแสประสาท ปฏิกิริยาที่เกิดต่อเนื่องเป็นลำดับกันไปตามความยาวของใยประสาท เมื่อมีสิ่งเร้ามากระตุ้นจะมีผลทำให้ร่าง กายสามารถตอบสนองต่อสิ่งเร้าได้อย่างถูกต้อง  
 nucleic acid  กรดนิวคลีอิก สารอินทรีย์ที่มีอยู่ในเซลล์ของสิ่งมีชีวิตทุกชนิด ประกอบด้วยหน่วยย่อยคือ นิวคลีโอไทด์ต่อกันเป็นสาย กรดนิวคลีอิกมี 2 ชนิด คือ DNA และ RNA  
 nicotinic acid  กรดนิโคตินิก ดู niacin  

P

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 particle accelerator  เครื่องเร่งอนุภาค

อุปกรณ์ที่ใช้เร่งการเคลื่อนที่ของอนุภาพที่มีประจุไฟฟ้าให้มีพลังงานจลน์สูงประกอบด้วยลำแก๊สร้อนในลักษณะไอพ่นขึ้นสู่ระดับสูงและเคลื่อนที่เป็นทางโค้ง แก๊สร้อนในระดับนี้ประกอบด้วยไฮโดรเจนเป็นส่วนใหญ่

 

 positive interger [natural number, counting number]  จำนวนเต็มบวก

จำนวนที่อยู่ในเซต {1,  2,  3,  ...}

 

 peptide  เพปไทด์

สารที่อยู่ระหว่างการย่อยเพปไทน์ไปเป็นกรดอะมิโน ประกอบด้วยกรดอะมิโน ตั้งแต่ 2 ตัวขึ้นไปต่อกันเป็นสายด้วยพันธะเพปไทด์

 

 Proteose    
 Proteose    
 protein  โปรตีน สารอาหารประเภทที่ให้พลังงาน เป็นพอลิเพปไทด์ที่ประกอบด้วยกรดอะมิโนจำนวนมากเรียงต่อกัน สารอาหารชนิดนี้จำเป็นต่อสิ่งมีชีวิต คือช่วยให้ร่างกายเจริญเติบโตและเสริมสร้างซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอให้คงสภาพปกติ 
 physical factor  ปัจจัยทางกายภาพ,องค์ประกอบทางกายภาพ, สภาพแวดล้อมทางกายภาพ สิ่งแวดล้อมที่ไม่มีชีวิตซึ่งมีอิทธิพลต่อการดำรงชีพของสิ่งมีชีวิต เช่น ดิน น้ำ อากาศ เป็นต้น 
 population  ประชากร กลุ่มสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกัน  อาศัยอยู่ในที่เดียวกันในช่วงระยะเวลาหนึ่ง 
 parasite  ปรสิต สิ่งมีชีวิต เช่น พยาธิ แบคทีเรียบางชนิด กาฝาก ที่อาศัยในส่วนใดส่วนหนึ่งของสัตว์หรือพืชและดูดกินเนื้อเยื่อหรืออาหารที่ย่อยแล้วของผู้ถูกอาศัย ทำให้ผู้ถูกอาศัยเป็นโรคหรือมีอาการผิดปกติ 
 polar nucleus  โพลาร์นิวเคลียส นิวเคลียสคู่หนึ่งที่อยู่ตรงกลางถุงเอ็มบริโอของพืชดอก เมื่อผสมกับสเปิร์มนิวเคลียสแล้วจะเจริญเป็นเอนโดสเปิร์มอยู่ภายในเมล็ดพืช 
 progesterone  โพรเจสเทอโรน ฮอร์โมนเพศหญิงที่สร้างจากกลุ่มเซลล์ของคอร์ปัสลูเทียม ฮอร์โมนนี้ทำหน้าที่ร่วมกับเอสโทรเจนช่วยให้เยื่อชั้นในของมดลูกเตรียมตัวรับไข่ที่ปฏิสนธิแล้วเข้าฝังตัว และเติบโตจนถึงคลอด นอกจากนั้นฮอร์โมนนี้ยังช่วยกระตุ้นให้ต่อมน้ำนมเจริญเติบโต  
 pistil  เกสรเพศเมีย อวัยวะสืบพันธุ์เพศเมียของพืชดอก ประกอบด้วยยอดเกสรตัวเมีย คอเกสรตัวเมียและรังไข่ ซึ่งมีความสำคัญต่อการสืบพันธุ์ของพืชดอก 
 particle  อนุภาค หน่วยที่เล็กมากของสสาร เช่น ฝุ่นละออง อิเล็กตรอน นิวตรอน เป็นต้น  
 photoelectric cell  หลอดโฟโตอิเล็กทริก หลอดผลิตไฟฟ้าจากแสงสว่าง โดยให้แสงสว่างตกกระทบแคโทดซึ่งทำด้วยโลหะบางชนิด เช่น ทังสเตน เงิน พลังงานแสงที่ได้รับจะทำให้อิเล็ก-ตรอนหลุดจากแคโทดไปยังอาโนดทำให้เกิดกระแสไฟฟ้า  
 primary colour  สีปฐมภูมิ แสงสีใด ๆ ของแสงสีจำนวน 3 สีคือ แสงสีแดง แสงสีเขียว และแสงสีน้ำเงิน เมื่อแสงทั้งสามสีนี้มารวมกันในปริมาณที่พอเหมาะจะให้แสงสีขาว  
 phosphor  สารเรืองแสง สารที่ทำให้เกิดการเรืองแสงหรือการวาวแสง ใช้ฉาบบนหลอดไฟฟ้าวาวแสง หลอดภาพโทรทัศน์ หรือใช้ทำเป็นพรายน้ำบนหน้าปัดนาฬิกา เป็นต้น  
 polarity  สภาพขั้ว ภาวะทางไฟฟ้าของวัตถุหรือของสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่แสดงความเป็นขั้วบวกและขั้วลบ  
 physics  ฟิสิกส์ วิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับปรากฏการณ์และกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ในธรรมชาติ โดยเฉพาะสมบัติของสสารและพลังงาน  
 phase  วัฏภาคหรือเฟส เป็นคำที่ใช้บอกตำแหน่งขณะหนึ่งของสิ่งที่เคลื่อนที่ในลักษณะเป็นรอบ เช่น การเคลื่อนที่แบบฮาร์มอนิกอย่างง่าย  
 projecting lens  เลนส์ฉายภาพ เลนส์ที่เป็นส่วนประกอบอันหนึ่งของเครื่องฉายภาพ ทำหน้าที่รวมแสงจากวัตถุหรือแผ่นภาพโปร่งใส ทำให้เกิดภาพจริงที่ขนาดขยายที่ฉากรับภาพ  
 piston  ลูกสูบ ส่วนประกอบของเครื่องยนต์ที่เคลื่อนที่อยู่ภายในกระบอกสูบ  
 pith ball  ลูกพิท วัตถุทรงกลมเบา ทำด้วยโฟม หรือไส้โสน เป็นอุปกรณ์ตรวจสอบประจุไฟฟ้าทำเป็นอิเล็กโทรสโคป  
 plane of polarization  ระนาบโพลาไรเซชัน ระนาบของการสั่นของคลื่นโพลาไรส์  
 pitch  ระดับเสียง สมบัติของเสียงซึ่งเป็นเสียงทุ้มและเสียงแหลม ระดับเสียงสัมพันธ์กับความถี่ เช่น เสียงแหลมเป็นเสียงที่มีความถี่มากจึงเป็นเสียงที่มีระดับเสียงสูง เสียงทุ้มเป็นเสียงที่มีความถี่น้อยจึงเป็นเสียงที่มีระดับเสียงต่ำ  
 pulley  รอก เครื่องกลอย่างง่ายประเภทหนึ่ง ลักษณะเป็นล้อแบนและมีร่องที่ขอบโดยรอบเพื่อใช้เชือกหรือโซ่คล้องที่ร่อง เพื่อใช้ดึงสิ่งของ มีชนิดรอกเดี่ยวและรอกพวง รอกพวงใช้รอกหลายตัวประกอบกันเข้า  
 photon  โฟตอน อนุภาคไม่มีมวลซึ่งประกอบด้วยควอนตัมของแสงหรือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า หรือโฟตอน เป็นพลังงานหน่วยหนึ่งซึ่งมีค่าเท่ากับ hf โดย h เป็นค่าคงตัวของพลังค์ และ f เป็น ความถี่ของแสงหรือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่ถูกปล่อยออกมาหรือถูกดูดกลืน  
 polarization  โพลาไรเซชัน กระบวนการที่จำกัดให้คลื่นตามขวางสั่นในระนาบเดียว เช่น โพลาไรเซชันของแสง คือ กระบวนการที่จำกัดให้สนามไฟฟ้าของคลื่นแสงสั่นในระนาบเดียว  
 polaroid  โพลารอยด์ แผ่นโปร่งใสที่จะทำให้แสงที่ผ่านออกไปมีระนาบเดียว เรียกว่า แสงโพลาไรซ  
 projectile  โพรเจกไทล์ วัตถุใด ๆ ที่ถูกขว้างหรือถูกยิงออกไป ถ้าวัตถุนั้นถูกยิงออกไปบนพื้นโลกทำมุม q กับแนวระดับ เส้นทางการเคลื่อนที่ของวัตถุจะเป็นรูปพาราโบลา (q <  90 ํ และความเร็วต้นมีค่าน้อยกว่าความเร็วหลุดพ้น) เรียกการเคลื่อนที่นี้ว่า การเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์  
 plate  เพลต โลหะที่ทำหน้าที่เป็นขั้วไฟฟ้าซึ่งเป็นตัวรับอิเล็กตรอน โดยทั่วไปเรียกว่าแอโนด สำหรับในหลอดสุญญากาศเรียกว่า เพลต  
 potential energy  พลังงานศักย์ พลังงานที่สะสมในวัตถุหรืออนุภาคซึ่งขึ้นอยู่กับตำแหน่งของวัตถุหรืออนุภาคนั้น  
 proton  โปรตอน อนุภาคมูลฐานชนิดหนึ่งมีประจุบวกซึ่งมีขนาดเท่ากับประจุของอิเล็กตรอน มีมวล 1.6726 x 10-27  กิโลกรัม ซึ่งเป็น 1836.12 เท่าของมวลของอิเล็กตรอน โปรตอนเป็นส่วนประกอบของนิวเคลียสของทุก ๆ ธาตุ  
 prism  ปริซึม แท่งแก้วหรือวัตถุโปร่งใสใด ๆ ซึ่งมักจะมีฐานเป็นรูปสามเหลี่ยม ใช้เป็นอุปกรณ์แยกแสงขาวให้กระจายออกเป็นแถบสีต่าง ๆ  
 photoelectric effect  ปรากฏการณ์โฟโตอิเล็กทริก การหลุดของอิเล็กตรอนออกจากผิวโลหะเนื่องจากผิวโลหะมีแสงตกกระทบ  
 phototelegraph  โทรภาพ ระบบการส่งรับภาพโดยใช้คลื่นวิทยุ  
 potential divider  ตัวแบ่งศักย์ ความต้านทานที่ถูกต่อในวงจรไฟฟ้าเพื่อแบ่งความต่างศักย์ไฟฟ้าในวงจรนั้นออกเป็นความต่างศักย์ย่อย  
 projector  เครื่องฉาย อุปกรณ์ที่ใช้ฉายภาพขยายใหญ่ของวัตถุ 2 มิติ หรือแผ่นภาพโปร่งใสให้ไปปรากฏบนฉากรับภาพ  
 Planck's constant  ค่าคงตัวของพลังค์ ค่าคงตัวสากลใช้สัญลักษณ์ h  มีค่าเท่ากับ 6.625 10-34 จูลวินาที  
 phase velocity [wave velocity]  ความเร็ววัฏภาค ระยะทางที่ตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่งของคลื่นเคลื่อนที่ไปได้ใน 1 หน่วยเวลาในทิศเดียวกับการเคลื่อนที่ของคลื่นนั้น เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า ความเร็วคลื่น  
 potential difference  ความต่างศักย์ โดยทั่วไปหมายถึงความต่างศักย์ไฟฟ้า (ดู electric potential difference)  
 pressure  ความดัน ขนาดของแรงที่กระทำตั้งฉากต่อ 1 หน่วยพื้นที่ของพื้นที่ผิว หน่วยของความดันเป็นนิวตันต่อตารางเมตร หรือพาสคัลในระบบเอสไอ  
 pulse wave  คลื่นดล คลื่นที่ทำให้เกิดขึ้นในช่วงสั้น ๆ หรือคลื่นที่เกิดจากการรบกวน ตัวกลางเพียงครั้งเดียว เช่น คลื่นน้ำที่เกิดจากการแตะผิดน้ำครั้งเดียว  
 positive electrode  ขั้วไฟฟ้าบวก แอโนดของเซลล์อิเล็กโทรไลต์ หรือแคโทดของเซลล์ไฟฟ้าเคมี  
 primary coil  ขดลวดปฐมภูมิ

อุปกรณ์ที่ใช้เพิ่มความต่างศักย์ไฟฟ้าให้สูงขึ้น โดยอาศัยการเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้าของขวดลวดไฟฟ้า

 

 perfect gas  แก๊สสมบูรณ์ ดู ideal gas  
 power  กำลัง งานที่ทำได้ในหนึ่งหน่วยเวลา มีหน่วยเป็นวัตต์ เช่น มอเตรอ์มีกำลัง 1 H.P. หรือ 746 วัตต์ สามารถทำงานได้ 746 จูลต่อวินาที(วัตต์)  
 phosphorescence  การเรืองแสง การปล่อย แสงจากสารบางชนิดโดยไม่อาศัยความร้อน แต่อาศัยพลังงานรูปอื่น เช่น รังสีเอกซ์ รังสีอัลตราไวโอเลต เป็นต้น เมื่อหยุดการให้พลังงาน สารก็ยังคงเปล่งแสงอยู่ชั่วระยะหนึ่ง ซึ่งแตกต่างกับการวาวแสง เมื่อหยุดให้พลังงานสารที่จะหยุดเปล่งแสงทันที  
 parallel connection  การต่อแบบขนาน การต่อุปกรณ์ไฟฟ้า (เช่นตัวต้านทาน) เข้ากับวงจรโดยที่ปลายทั้งสองของอุปกรณ์ต่อกับจุด 2 จุดร่วมกัน เพื่อแบ่งกระแสไฟฟ้าและความต่างศักย์คร่อมอุปกรณ์แต่ละอันมีค่าเท่ากัน  
 periodic motion  การเคลื่อนที่แบบพีริออดิก การเคลื่อนที่กลับไปกลับมาซ้ำทางเดิมโดยผ่านตำแหน่งสมดุล  
 positive ion  ไอออนบวก ดู cation  
 pure substance  สารบริสุทธิ์ สารเนื้อเดียวที่มีสมบัติเหมือนกันโดยตลอด ได้แก่สารที่เป็นธาตุและสารประกอบ  
 property  สมบัติ ลักษณะเฉพาะตัวของสารที่แสดงว่าสารชนิดหนึ่งเหมือนหรือแตกต่างจากสารอีกชนิดหนึ่ง  
 polar molecule  โมเลกุลมีขั้ว

โมเลกุลที่แสดงอำนาจไฟฟ้าบวกด้านหนึ่ง และอำนาจไฟฟ้าลบอีกด้านหนึ่ง

 

 

 photolysis  โฟโตลิซิส กระบวนการแยกสลายสารประกอบ หรือการกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาเคมีโดยพลังงานแสง  
 phenolphthalein  ฟีนอล์ฟทาลีน สารเคมีชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ  C20H14O4  ผลึกสีขาวละลายได้ดีในแอลกอฮอล์ใช้เป็นอินดิเคเตอร์ ฟีนอล์ฟทาลีนในสารละลายที่มี pH ต่ำกว่า 8.3 จะไม่มีสีและในสารละลายที่มี  pH  สูงกว่า 10.4  จะมีสีชมพูแก่  
 progesterone  โพรเจสเทอโรน  
 pepsin [pepsinogen]  เพปซิน เอนไซม์ที่กระเพาะอาหารสร้างขึ้นสำหรับย่อยโปรตีนให้เป็นโพรติโอสและเพปโทน  
 penicillin  เพนิซิลลิน  
 pentyl alcohol [amyl alcohol]  เพนทิลแอลกอฮอล์ แอลกอฮอล์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ CH3(CH2)3CH2OH ไม่มีสี เป็นอันตรายต่อร่างกาย มีเชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า amyl  alcohol  
 pH  พีเอช ตัวเลขแสดงความเป็นกรด - เบสของสารละลาย สารละลายที่มีพีเอช 7 จะเป็นกลาง ถ้าต่ำกว่า 7 จะเป็นกรด และสูงกว่า 7 จะเป็นเบส  
 paraffins  พาราฟิน สารประกอบไฮโดรคาร์บอนในอนุกรมพาราฟินหรือแอลเคน สูตร เคมีทั่ว ๆ ไป คือ CnH2n+ 2 มีทั้งอยู่ในสถานะแก๊ส ของเหลวและของแข็ง พวกที่เป็นของแข็งและมีจุดหลอมเหลว 50 - 60oC นิยมเรียกว่าขี้ผึ้งพาราฟิน ซึ่งใช้ทำเทยนไข กระดาษไขและน้ำมันขัดพื้น  
 polar covalent bond  พันธะโคเวเลนต์มีขั้ว พันธะโคเวเลนต์ระหว่างอะตอมที่มีค่าอิเล็กโตรเนกาติวิตีไม่เท่ากัน จึงทำให้เกิดอำนาจไฟฟ้าลบปรากฏอยู่ด้านอะตอมที่มีค่าอิเล็กโตรเนกาติวิตีสูงกว่า และอำนาจไฟฟ้าบวกปรากฏอยู่ด้านอะตอมที่มีค่าอิเล็กโทรเนกาติวิตีต่ำกว่า  
 polymerization  พอลิเมอไรเซชัน, การเกิดพอลิเมอร์ กระบวนการทางเคมีที่สารชนิดเดียว กันหลาย ๆ โมเลกุล (อาจมีตั้งแต่พันถึงหมื่นโมเลกุล) เกิดปฏิกิริยารวมตัวกันภายใต้อุณหภูมิและความดันสูง ๆ ได้สารที่มีโมเลกุลใหญ่ขึ้นซึ่งเรียกว่า พอลิเมอร์  
 polymer  พอลิเมอร์ สารที่เกิดจากกระบวน การพอลิเมอไรเซชัน เป็นสารซึ่งมีโมเลกุลขนาดใหญ่ประกอบด้วยมอนอเมอร์หลายโมเลกุลเกาะกันเป็นสายโซ่และมีมวลโมเลกุลสูงมาก เช่น โปรตีน ไขมัน เซลลูโลส ยาง พลาสติก เป็นต้น  
 plastic  พลาสติก สารสังเคราะห์ที่เป็นพอลิเมอร์ สามารถหลอมให้เป็นรูปต่าง ๆ ได้โดยใช้ความร้อนหรือความดัน หรือทั้งสองอย่างพลาสติกมีสมบัติแตกต่างกันไปตามสารตั้งต้นหรือมอนอเมอร์ที่ใช้ในกระบวนการผลิต แบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ เทอร์มอพลาสติก และพลาสติกเทอร์มอเซต  
 petroleum product  ผลิตภัณฑ์จากปิโตรเลียม สารที่ได้จากการกลั่นลำดับส่วนปิโตรเลียม เช่น น้ำมันต่าง ๆ ทินเนอร์ สารฆ่าแมลง  
 product  ผลิตภัณฑ์ โมเลกุลหรือไอออนที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสารตั้งต้น  
 protium  โปรเทียม

ไอโซโทปหนึ่งของไฮโดรเจนมีเลขอะตอม 1 เลขมวล 1 มีอยู่ในธรรมชาติประมาณ 99.98% ของธาตุไฮโดรเจนทั้งหมด ใช้สัญลักษณ์ 

 

 

 protease  โปรทิเอส เอนไซม์ย่อยโปรตีน  
 protein  โปรตีน สารอาหารประเภทที่ให้พลังงาน เป็นพอลิเพปไทด์ที่ประกอบด้วยกรดอะมิโนจำนวนมากเรียงต่อกัน สารอาหารชนิดนี้จำเป็นต่อสิ่งมีชีวิต คือช่วยให้ร่างกายเจริญเติบโตและเสริมสร้างซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอให้คงสภาพปกติ  
 petroleum chemicals  ปิโตรเลียมเคมีภัณฑ์ ดู petro – chemicals  
 pipette  ปิเปตต์ อุปกรณ์วัดปริมาตรของของเหลว  
 petroleum  ปิโตรเลียม สารอินทรีย์ในธรรมชาติ ซึ่งเกิดจากการสลายตัวของพืชและสัตว์ที่ทับถมอยู่ใต้พื้นดินเป็นเวลาหลายล้านปี เป็นสารไฮโดรคาร์บอนซึ่งมีจำนวนคาร์บอนตั้งแต่ 1 - 60 อะตอม อาจเป็นแก๊ส (แก๊สธรรมชาติ) ของเหลว (น้ำมันดิบ แก๊สธรรมชาติเหลว) หรือของแข็ง (แอสฟัลต์) หรืออยู่รวม  
 petro - chemicals [petroleum chemicals]  ปิโตรเคมีภัณฑ์ สารเคมีซึ่งทำจากวัตถุดิบที่ได้จากปิโตรเลียม  
 petrol  น้ำมันเบนซิน ดู gasoline  
 permanent hard water  น้ำกระด้างถาวร น้ำกระด้างที่มีเกลือซัลเฟตหรือคลอไรด์ของแคลเซียม หรือแมกนีเซียมละลายอยู่ น้ำกระด้างชนิดนี้ต้มแล้วไม่หายกระด้าง เช่น น้ำทะเล ต้องใช้วิธีกลั่นหรือให้ไหลผ่านสารซีโอไลต์ (zeolite) หรือใส่สารโซเดียมคาร์บอเนตลงไป เป็นต้น  
 periodic table  ตารางธาตุ ตารางการจัดธาตุออกเป็นหมู่และคาบตามสมบัติที่คล้ายคลึงกัน และเรียงธาตุตามเลขอะตอมจากน้อยไปมากโดยเรียงจากซ้ายไปขวา ปัจจุบันจัดธาตุทั้งหมดเป็น 8 หมู่ และ 7 คาบ  
 precipitate  ตะกอน (ที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมี) สารที่อยู่ในวัฏภาคของของแข็ง ซึ่งไม่ละลายและสามารถแยกตัวออกจากสารละลายหรือของเหลวนั้นได้  
 primary cell  เซลล์ไฟฟ้าปฐมภูมิ เซลล์ไฟฟ้าเคมีชนิดหนึ่งซึ่งปฏิกิริยาเคมีภายในเซลล์ทำให้เกิดพลังงานไฟฟ้าโดยตรง เมื่อความต่างศักย์ของเซลล์ลดลงหรือหมดไป ไม่สามารถประจุไฟฟ้าใหม่ได้ เช่น ถ่านไฟฉายที่ใช้กันอยู่ทั่ว ๆ ไป  
 period  คาบ กลุ่มธาตุต่าง ๆ ที่อยู่ในแถวเดียวกันตามแนวนอนในตารางธาตุ ธาตุใดอยู่ในคาบที่เท่าใดก็จะมีจำนวนระดับพลังงานในอะตอม เท่ากับเลขที่ของคาบนั้น เช่น K, Ca และ Br อยู่ในคาบที่ 4 แสดงว่าแต่ละธาตุมีจำนวนระดับพลังงานในอะตอม 4 ระดับ ได้แก่ n = 1, n = 2, n = 3  และ n = 4  
 positive electrode  ขั้วไฟฟ้าบวก แอโนดของเซลล์อิเล็กโทรไลต์ หรือแคโทดของเซลล์ไฟฟ้าเคมี  
 purification  การทำสารให้บริสุทธิ์ การกำจัดมลทินออกจากสารโดยวิธีใดวิธีหนึ่งเพื่อทำให้สารบริสุทธิ์ เช่น การตกผลึก การกลั่น เป็นต้น  
 precipitation  การตกตะกอน กระบวนการทำให้เกิดตะกอนหรือสารในวัฏภาคของของแข็งที่ไม่ละลายในของเหลว  
 propionic acid  กรดโพรพิออนิก กรดอินทรีย์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ CH3CH2COOH เป็นของเหลวไม่มีสี เกลือแคลเซียมหรือเกลือโซเดียมของกรดนี้ใช้เป็นสารกันบูด  
 prefactory note  หมายเหตุคำนำ ข้อความที่อยู่ใต้ชื่อเรื่องของตารางสถิติเพื่อให้เข้าใจเนื้อหาของตารางได้ดีขึ้น  
 perpendicular lines  เส้นตั้งฉาก

เส้นตรงสองเส้นตั้งฉากกัน ก็ต่อเมื่อเส้นตรงทั้งสองตัดกันแล้วมุมประชิดจะมีขนาดเท่ากัน ในเรขาคณิตวิเคราะห์เส้นตรงสองเส้นซึ่งไม่อยู่ในแนวดิ่งตั้งฉากซึ่งกันและกัน ก็ต่อเมื่อผลคูณของความชันของเส้นตรงทั้งสอง มีค่าเท่ากับ -1

 

 positively skewed curve  เส้นโค้งลาดทางขวาหรือทางบวก

เส้นโค้งของความถี่ที่มีความถี่สูงสุดค่อนมาทางด้านซ้าย

 

 parallel lines  เส้นขนาน

เส้นตรงใด ๆ ในระนาบเดียวกันที่มีความชันเท่ากัน

 

 proper subset  สับเซตแท้ (เซตย่อยแท้)

สับเซตใด ๆ ที่มีสมาชิกเหมือนกับสมาชิกของเซตเดิม แต่จำนวนสมาชิกของสับเซตแท้ไม่เท่ากับจำนวนสมาชิกของเซตเดิม

 

 permutation  วิธีเรียงสับเปลี่ยน

การจัดเรียงลำดับของสิ่งของโดยคำนึงถึงตำแหน่งของสิ่งของเป็นสำคัญ

 

 parallelogram  รูปสี่เหลี่ยมด้านขนาน

รูปสี่เหลี่ยมที่มีด้านตรงข้ามกันขนานกัน

 

 Pascal's triangle  รูปสามเหลี่ยมปาสกาล

รูปสามเหลี่ยมของจำนวนเต็มที่จัดเรียงเป็นแถวจำนวน แต่ละแถวแทนสัมประสิทธิ์ของตัวแปร x, y และผลคูณของ xy กำลังต่าง ๆ ที่ได้จากการกระจาย (x + y)n เมื่อ n = 0, 1, 2, 3, ..., n

 

 pyramid  รูปพีระมิด

รุปทรงที่มีฐานเป็นรูปเหลี่ยมใด ๆ และมีด้านอื่น ๆ เป็นรูปสามเหลี่ยม มีจุดยอด(ซึ่งไม่อยู่บนระนาบเดียวกับฐาน)รวมกัน

 

 polynomial function  ฟังก์ชันพหุนาม
ฟังก์ชันที่อยู่ในรูป f(x) = anxn + an-1xn-1 + ... + a2x2+ a1x+ a0 โดยมีเงื่อนไขว่า an, an-1 ,..., a2, a1, a0 เป็นจำนวนจริง และ n เป็นจำนวนเต็มซึ่งมากกว่าหรือเท่ากับศูนย์  
 power set  เพาเวอร์เซต เพาเวอร์เซตของเซต A คือเซตของสับเซตทั้งหมดของเซต A  
 parabola  พาราโบลา
เซตของจุดทุกจุดบนระนาบ ซึ่งแต่ละจุดมีระยะห่างจากเส้นตรงคงที่ เป็นระยะทางเท่ากับระยะห่างจากจุดคงที่จุดหนึ่งเสมอเรียกเส้นตรงคงที่ว่า ไดเรกตริกซ์ และจุดคงที่ว่า โฟกัส ดูรูป


ไดเรกตริกซ์

 

 polynomial (in one variable)  พหุนาม (ที่มีตัวแปรเดียว)

พหุนามที่มีตัวแปรเดียวดีกรี n  คือนิพจน์ที่อยู่ในรูป a_nx^n+a_{n-1}x^{n-1}+ . . . +a_1x+a_0 = 0  เมื่อ ai เป็นจำนวนจริง (i = 1,  2,  3, ... n) หรือจำนวนจินตภาพและ n เป็นจำนวนเต็ม ซึ่งมากกว่าหรือเท่ากับศูนย์

 

 pie-chart  แผนภูมิรูปวงกลม แผนภูมิที่แสดงด้วยรูปวงกลม  
 pictogram  แผนภูมิรูปภาพ แผนภูมิที่ใช้รูปภาพแทนจำนวนของข้อมูลที่นำเสนอ  
 plus - minus bar chart  แผนภูมิแท่งบวก - ลบ

แผนภูมิแท่งที่ใช้แสดงการเปรียบเทียบข้อมูลที่มีค่าเป็นไปได้ทั้งค่าบวกค่าลบ

 

 pyramid bar chart  แผนภูมิแท่งพีระมิด แผนภูมิแท่งที่เรียงซ้อนกันอยู่เป็นรูปพีระมิด  
 partial sum (of an infinite series)  ผลบวกย่อย (ของอนุกรมอนันต์)
ผลบวกที่ได้จากการบวกพจน์แต่ละพจน์ของอนุกรมอนันต์เข้าด้วยกันตั้งแต่พจน์แรกจนถึงพจน์ที่ n ตามลำดับ เขียนแทนผลบวกย่อยของอนุกรมอนันต์ด้วยสัญลักษณ์ Sn และเขียนในรูปของผลบวกดังนี้ Sn = a1 + a2 + a3 + ... + an  
 percent  เปอร์เซ็นต์, ร้อยละ อัตราส่วนโดยการเทียบจาก 100 เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ %  
 proposition [statement]  ประพจน์

ข้อความที่เป็นจริงหรือเท็จอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น โดยอาจอยู่ในรูปประโยคบอกเล่าหรือประโยคปฏิเสธก็ได้

 

 Pythagoras's theorem  ทฤษฎีบทปีทาโกรัส

ทฤษฎีบทเรขาคณิตที่เกี่ยวกับรูปสามเหลี่ยมมุมฉากซึ่งกล่าวว่า ผลบวกของกำลังสองของความยาวของด้านประกอบมุมฉากจะเท่ากับกำลังสองของความยาวของด้านตรงข้ามมุมฉาก

 

 prime number  จำนวนเฉพาะ
จำนวนเต็ม a ซึ่งไม่เท่ากับ 0 หรือ และต้องหารลงตัวด้วย และ เท่านั้น เช่น เป็นต้น (ส่วนมากมักจะกล่าวถึงจำนวนเฉพาะทีเป็นจำนวนจริงบวกเท่านั้น)  
 positive real number  จำนวนจริงบวก จำนวนจริงที่มากกว่าศูนย์  
 perimeter  ความยาวรอบรูป

ความยาวโดยรวบรูป เช่น ความยาวรอบรูปวงกลม ซึ่งเท่ากับความยาวของเส้นรอบวง เป็นต้น

 

 pooled variance  ความแปรปรวนรวม ดู combined variance  
 probability  ความน่าจะเป็น

อัตราส่วนระหว่างจำนวนสมาชิกของเหตุการณ์ที่น่าสนใจกับจำนวนสมาชิกของแซมเปิลสเปซที่เป็นเซตจำกัดและสมาชิกเหล่านั้นมีโอกาสเกิดขึ้นได้เท่า ๆ กัน

 

 perfect square  กำลังสองสมบูรณ์

 

กำลังสองของจำนวนหรือของพหุนาม เช่น
            4 เป็นกำลังสองสมบูรณ์ของ 2 และมีค่าเท่ากับ 22
            a2 + 2ab + b2 เป็นกำลังสองสมบูรณ์ของ a + b และมีค่าเท่ากับ (a + b)2  
 power  เลขยกกำลัง จำนวนจริงที่เขียนอยู่ในรูป xn โดยที่ x เป็นจำนวนจริงใด ๆ ที่ไม่เท่ากับศูนย์ และ n เป็นจำนวนนับใด ๆ ในบางครั้งใช้ในความหมายเดียวกับเลขชี้กำลัง  
 primary oocyte  โอโอไซต์ระยะแรก เซลล์ที่เปลี่ยนแปลงมาจากโอโอโกเนียม และพร้อมที่จะแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสกลายเป็นโอโอไซต์ระยะที่สอง  
 prolactin  ฮอร์โมนโพรแลกติน ดู lactogenic hormone (LTH)  
 prey  เหยื่อ สิ่งมีชีวิตที่ถูกสิ่งมีชีวิตอื่นล่ากินเป็นอาหาร  
 pollen tube  หลอดละอองเรณู หลอดที่งอกยื่นออกจากละอองเรณูไปตามคอเกสรตัวเมียเข้าไปยังรังไข่ เพื่อนำสเปิร์มนิวเคลียสเข้าไปผสมกับไข่ในออวุลได้  
 pith  พิธ เนื้อเยื่อบริเวณกลางลำต้นและราก  เป็นเซลล์ที่มีผนังเซลล์บาง ในพืชบางชนิดเมื่อมีอายุมากการขึ้นไส้ในจะสลายตัวไปกลายเป็นช่องกลางลำต้น เช่น ต้นไผ่ มะละกอ เป็นต้น  
 pigment  สารสี

สารมีสีที่อยู่ในเซลล์พืชหรือสัตว์เช่น คลอโรฟิลล์เป็นสารสีเขียวซึ่งทำให้ใบไม้มีสีเขียว

 

 posterior lobe (of pituitary gland)  ต่อมใต้สมองส่วนหลัง บริเวณส่วนหลังของต่อมใต้สมอง เป็นส่วนของเนื้อเยื่อประสาทที่มีกลุ่มปลายแอกซอนของเซลล์ประสาทจากสมองมาติดต่อด้วย ซึ่งที่ปลายแอกซอนจะปล่อยฮอร์โมนวาโซเพรสซินและออกซิโทซินออกมา  
 primary spermatocyte  สเปอร์มาโทไซต์ระยะแรก เซลล์ที่เปลี่ยนแปลงมาจากสเปอร์มาโทโกเนียมและพร้อมที่จะแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสกลายเป็นสเปอร์มาโทไซต์ระยะที่สอง  
 pollen grain  ละอองเรณู เซลล์สืบพันธุ์เพศผู้ของพืชดอก อยู่ภายในอับละอองเรณูของเกสรตัวผู้  
 postreproductive  วัยหลังเจริญพันธุ์ วัยของสิ่งมีชีวิตในช่วงที่พ้นระยะสืบพันธุ์แล้ว สำหรับคนใช้เกณฑ์ช่วงอายุประมาณ 45 ปีขึ้นไป  
 prereproductive  วัยก่อนเจริญพันธุ์ (ช.) วัยของสิ่งมีชีวิตในช่วงที่ยังไม่สามารถสืบพันธุ์ได้สำหรับคนใช้เกณฑ์ช่วงอายุประมาณ 1 - 14 ปี  
 peripheral nervous system (PNS)  ระบบประสาทรอบนอก (พีเอ็นเอส) ระบบประสาทส่วนหนึ่งของสัตว์มีกระดูกสันหลัง ประกอบด้วยเส้นประสาทไขสันหลังและเส้นประสาทสมอง  
 parasympathetic nervous system  ระบบประสาทพาราซิมพาเทติก ส่วนหนึ่งของระบบประสาทอัตโนมัติ  ประกอบด้วยเส้นประสาท จำนวนหนึ่งที่ออกจากเมดัลลาออบลองกาตาทำให้อวัยวะต่าง ๆ ทำงานเร็วขึ้น และอีกจำนวนหนึ่งที่ออกจากไขสันหลังบริเวณกระดูกกระเบนเหน็บ ระบบประสาทนี้ทำงานตรงข้ามกับระบบประสาทซิมพาเทติก คือทำให้อวัยวะต่าง ๆ ทำงานช้าลง  
 placenta  รก บริเวณที่เนื้อเยื่อชั้นนอกของเอ็มบริโอของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมเจริญมาพบกับผนังมดลูกของแม่ เป็นที่แลกเปลี่ยนอาหารแก๊ส และของเสียระหว่างเอ็มบริโอและแม่  
 passive immunization  ภูมิคุ้มกันรับมา ภูมิคุ้ม กันที่ร่างกายไดัรับมาจากการฉีดเซรุ่ม ซึ่งมีแอนติบอดีอยู่ด้วย ด้วยวิธีนี้จะทำให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันทันที  
 parasitism  ภาวะปรสิต สภาพความสัมพันธ์แบบหนึ่งของสิ่งมีชีวิต 2 ชนิดที่อาศัยอยู่ร่วมกัน โดยฝ่ายหนึ่งได้รับประโยชน์และอีกฝ่ายหนึ่งเสียประโยชน์จากการอยู่ร่วมกันนั้น เช่น พยาธิใบไม้ในตับวัว พยาธิปากขอในลำไส้คน เป็นต้น  
 phylum  ไฟลัม ลำดับหนึ่งในการจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิต (ดู kingdom ประกอบ)  
 phloem  โฟลเอ็ม, เนื้อเยื่อลำเลียงอาหาร เนื้อเยื่อที่ทำหน้าที่ลำเลียงอาหารในพืชชั้นสูง ประกอบด้วยเซลล์รูปร่างต่าง ๆ กันหลายชนิด  
 pheromone  ฟีโรโมน สารเคมีที่สัตว์บางพวกสร้างและปล่อยออกนอกร่างกาย เพื่อสื่อความหมายบางประการต่อสัตว์ชนิดเดียวกัน เช่น กลิ่นของชะมดที่ช่วยล่อเพศตรงข้ามให้มาหา  
 phenotype  ฟีโนไทป์ ลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตที่ปรากฏให้เห็นโดยการควบคุมของยีน  
 phagocytosis  ฟาโกไซโทซิส กระบวนการที่เม็ดเลือดขาวทำลายเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมโดยการใช้เยื่อหุ้มเซลล์โอบล้อมเชื้อโรคไว้จนในที่สุดเชื้อโรคนั้นหลุดเข้าไปอยู่ในเซลล์และถูกย่อยทำลาย  
 pyridoxine  ไพริดอกซิน วิตามิน B6 สูตรเคมีคือ C8H11NO3 เป็นผลึกรูปเข็มไม่มีสี ถ้าร่างกายขาดวิตามินชนิดนี้จะทำให้เกิดการบวม คันผิวหนัง ผมร่วง ปวดตามมือตามเท้า ประสาทเสื่อม  
 polar body  โพลาร์บอดี เซลล์ที่เกิดจากการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสในกระบวนการสร้างไข่ เป็นเซลล์ส่วนที่จะฝ่อไปในภายหลัง  
 prophase  โพรเฟส ระยะหนึ่งของการแบ่งเซลล์ถัดจากอินเตอร์เฟส เป็นระยะที่มีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญภายในนิวเคลียส คือแต่ละโครโมโซมจะหดตัวสั้นลงปรากฏให้เห็นเป็นท่อนและแบ่งตัวตามยาวเป็น 2 โครมาทิด  
 polar nucleus  โพลาร์นิวเคลียส  
 protist  โพรทิสต์ สิ่งมีชีวิตที่มีโครงสร้างง่าย ๆ อาจประกอบด้วยเซลล์เดียวหรือหลายเซลล์ แต่ไม่ได้รวมกันเป็นเนื้อเยื่อ ไม่จัดว่าเป็นพืชหรือสัตว์ เช่น โพรโทซัว สาหร่ายราเมือก เป็นต้น  
 prothrombin  โปรทรอมบิน เอนไซม์ชนิดหนึ่งในน้ำเลือดซึ่งจะถูกเปลี่ยนต่อไปให้เป็นทรอมบินเพื่อช่วยเร่งการแข็งตัวของเลือด  
 progesterone  โพรเจสเทอโรน ฮอร์โมนเพศหญิงที่สร้างจากกลุ่มเซลล์ของคอร์ปัสลูเทียม ฮอร์โมนนี้ทำหน้าที่ร่วมกับเอสโทรเจนช่วยให้เยื่อชั้นในของมดลูกเตรียมตัวรับไข่ที่ปฏิสนธิแล้วเข้าฝังตัว และเติบโตจนถึงคลอด นอกจากนั้นฮอร์โมนนี้ยังช่วยกระตุ้นให้ต่อมน้ำนมเจริญเติบโต  
 peristalsis  เพอริสตัลซิส การหดตัวของกล้ามเนื้อของทางเดินอาหาร ซึ่งหดตัวเป็นช่วง ๆ ติดต่อกัน ทำให้อาหารเคลื่อนที่และช่วยในการย่อยอาหาร  
 peptide  เพปไทด์ ประกอบด้วยกรดอะมิโนตั้งแต่ 2 ตัวขึ้นไปต่อกันเป็นสายด้วยพันธะเพปไทด์  
 pericycle  เพริไซเคิล ชั้นของเซลล์ที่อยู่ระหว่างเอนโดเดอร์มิสและวาสคิวลาร์บันเดิลของ พืชชั้นสูง  
 pepsin [pepsinogen]  เพปซิน เอนไซม์ที่กระเพาะอาหารสร้างขึ้นสำหรับย่อยโปรตีนให้เป็นโพรติโอสและเพปโทน  
 penicillin  เพนิซิลลิน ยาปฏิชีวนะชนิดหนึ่ง สกัดได้จากราที่มีชื่อว่า Penicillium notatum  
 pectin  เพกทิน สารพวกพอลิเมอร์ พบในเยื่อระหว่างเซลล์ของพืช ทำหน้าที่ยึดเซลล์เพื่อความแข็งแรงให้แก่เนื้อเยื่อพืช  
 palisade cell  เซลล์แพลิเซด เซลล์ที่เรียงตัวกันเป็นแถวตั้งฉากกับผิวใบ อยู่ถัดจากชั้นเอพิเดอร์มิสด้านบนของใบพืช เซลล์พาลิเสดมีรูปร่างค่อนข้างยาว ภายในมีคลอโรพลาสต์จำนวนมาก  
 parathormone  พาราทอร์โมน ฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมพาราไทรอยด์ ทำหน้าที่รักษาสมดุลของแคลเซียมและฟอสฟอรัสในร่างกายให้คงที่  
 pulvinus  พัลไวนัส กลุ่มเซลล์ที่มีขนาดใหญ่ผนังเซลล์บาง มีความไวสูงต่อสิ่งเร้าที่มากระตุ้น อยู่บริเวณโคนก้านใบของพืชบางชนิด เช่น ต้นไมยราบ  
 pulmonary artery  พัลโมนารีอาร์เตอรี หลอดเลือดที่นำเลือดซึ่งขาดออกซิเจนมาจากห้องล่างของหัวใจด้านขวาไปยังปอด  
 pulmonary vein  พัลโมนารีเวน หลอดเลือดที่นำเลือดซึ่งมีออกซิเจนมาจากปอดเข้าสู่ห้องบนหัวใจด้านซ้าย  
 peptide bond  พันธะเพปไทด์ พันธะที่ยึดระหว่างคาร์บอนของหมู่คาร์บอกซิลในกรดอะมิโนตัวหนึ่งกับไนโตรเจนของกรดอะมิโนอีกตัวหนึ่งในเพปไทด์  
 polypeptide  พอลิเพปไทด์ สารที่ประกอบขึ้นด้วยโมเลกุลของกรดอะมิโนหลายชนิดต่อเรียงกันด้วยพันธะเพปไทด์เป็นสายยาวเกิดเป็นโมเลกุลของโปรตีน  
 polysaccharide  พอลิแซ็กคาไรด์ สารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตชนิดหนึ่ง  ประกอบด้วยน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวมาเรียงต่อกันมากกว่า 2 โมเลกุลขึ้นไป เช่น แป้ง ไกลโคเจน เซลลูโลส เป็นต้น  
 plasma  พลาสมา ส่วนที่เป็นของเหลวในเลือดมีโปรตีนหลายชนิดเป็นส่วนประกอบที่สำคัญ พลาสมาของคนค่อนข้างใส มีสีเหลืองอ่อน  
 predator  ผู้ล่า สิ่งมีชีวิตที่ดำรงชีพโดยการล่าสิ่งมีชีวิตอื่นเป็นอาหาร  
 producer  ผู้ผลิต พืชสีเขียวหรือโพรทิสต์ที่มีคลอโรฟิลล์สามารถสังเคราะห์ด้วยแสงได้ และเก็บพลังงานไว้ในโมเลกุลของอาหารซึ่งจะถ่ายทอดต่อไปยังสิ่งมีชีวิตชนิดอื่น  
 protease  เอนไซม์โปรตีเอส

เอนไซม์ย่อยโปรตีน

 

 pancreas  ตับอ่อน อวัยวะภายในช่องท้องของสัตว์มีกระดูกสันหลัง ทำหน้าที่สร้างน้ำย่อยบางชนิดมาช่วยย่อยอาหารในลำไส้เล็ก และสร้าง ฮอร์โมนอินซูลินกับกลูคากอน  
 prostate gland  ต่อมลูกหมาก ต่อมขนาดใหญ่ล้อมรอบท่อฉีดอสุจิ มีหน้าที่ผลิตสารพวกด่างเพื่อทำลายฤทธิ์กรดในท่อปัสสาวะ  
 pineal gland  ต่อมไพเนียล ต่อมไร้ท่อชนิดหนึ่งของสัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง อยู่บริเวณกึ่งกลางระหว่างซีรีบรัมพูซ้ายและพูขวา ในสัตว์ชั้นต่ำทำหน้าที่รับแสง ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนเมลาโทนิน  
 parathyroid gland  ต่อมพาราไทรอยด์ ต่อมไร้ท่อชนิดหนึ่งในร่างกายของสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังอยู่บริเวณลำคอติดกับต่อมไทรอยด์ ทำหน้าที่สร้างพาราทอร์โมน  
 pituitary gland  ต่อมใต้สมอง ต่อมไร้ท่อที่ติดกับส่วนล่างของสมองส่วนไฮโพทาลามัส ต่อมนี้แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนหน้า ส่วนกลาง และส่วนหลัง แต่ละส่วนสร้างฮอร์โมนต่าง ๆ กัน ฮอร์โมนเหล่านี้จะควบคุมต่อมไร้ท่อเกือบทั้งหมดของร่างกาย  
 perfect flower  ดอกสมบูรณ์เพศ ดอกไม้ที่มีทั้งเกสรเพศผู้และเกสรเพศเมียอยู่ในดอกเดียวกัน  
 psilotum  ไซโลตัม, หวายทะนอย พืชพวกหนึ่งที่มีระบบท่อลำเลียงจัดอยู่ในไฟลัมเทอโรไฟตา มีไรซอยด์ทำหน้าที่แทนราก มีกิ่งแตกออกมาเป็นคู่ ๆ และมีใบเป็นเส้นเล็ก ๆ ติดอยู่ตามข้อ  
 pigment cell  เซลล์สารสี เซลล์ที่มีสารสียู่ภายใน เป็นเซลล์ที่ทำให้เกิดสีในส่วนต่าง ๆ ของสิ่งมีชีวิต เช่น สีที่ผิวหนังของสัตว์ทั่ว ๆ ไป  
 pseudopodium  ซูโดโพเดียม ส่วนของไซโทพลาซึมที่ดันเยื่อหุ้มเซลล์ยื่นออกมา ช่วยในการเคลื่อนที่ของเซลล์ พบในซูโดพอดและเม็ดเลือดขาวบางชนิด  
 pulse  ชีพจร การบีบตัวและคลายตัวของหัวใจ ซึ่งปรากฏในหลอดเลือดเป็นจังหวะ  
 pharynx  คอหอย ส่วนหนึ่งของทางเดินอาหารในสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังชั้นสูง เป็นช่องทางร่วมของหลอดลมกับหลอดอาหาร  
 population density  ความหนาแน่นของประชากร จำนวนประชากรต่อหนึ่งหน่วยพื้นที่  
 pectoral fin  ครีบอก รยางค์ที่อยู่ใกล้บริเวณหัวของปลา มี 1 คู่ ทำหน้าที่พยุงลำตัวปลา และช่วยในการเคลื่อนที่  
 pelvic fin  ครีบสะโพก รยางค์ที่อยู่ด้านท้องของปลา มี 1 คู่ ทำหน้าที่พยุงตัวปลาให้ลอยและเคลื่อนที่ไปในน้ำ  
 pistil  เกสรเพศเมีย อวัยวะสืบพันธุ์เพศเมียของพืชดอก ประกอบด้วยยอดเกสรตัวเมีย คอเกสรตัวเมียและรังไข่ ซึ่งมีความสำคัญต่อการสืบพันธุ์ของพืชดอก  
 platelet  เกล็ดเลือด ชิ้นส่วนของไซโทพลาซึมของเซลล์ชนิดหนึ่งในไขกระดูกและเข้าสู่เส้นเลือด มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 - 2 ไมโครเมตร ทำหน้าที่ช่วยให้เลือดแข็งตัวเมื่อเกิดบาดแผล  
 physical contact  การสื่อด้วยการสัมผัส พฤติกรรมทางสังคมของสัตว์โดยใช้การสัมผัสเป็นสื่อบอกความหมายซึ่งกันและกัน  
 photosynthesis  การสังเคราะห์ด้วยแสง  
 predation  การล่าเหยื่อ วิธีการดำรงชีพของสิ่งมีชีวิตที่คอยล่าสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ เป็นอาหาร  
 population growth  การเพิ่มประชากร การเพิ่มจำนวนประชากรโดยเกิดจากการเกิด การตาย การอพยพเข้าและการอพยพออกของประชากร  
 pollination  การถ่ายละอองเรณู การที่ละออง เรณูพืชชนิดใดชนิดหนึ่งไปตกอยู่บนยอดเกสรตัว เมียของพืชชนิดเดียวกัน แล้วงอกหลอดละอองเรณูนำสเปิร์มนิวเคลียสเข้าไปผสมกับไข่ในออวุล การถ่ายละอองเรณูอาจเกิดขึ้นได้ตามธรรมชาติหรือโดยการกระทำของมนุษย์  
 protocooperation  การได้รับประโยชน์ร่วมกัน ความสัมพันธ์แบบหนึ่งของสิ่งมีชีวิต 2 ชนิดที่ต่างฝ่ายต่างได้รับประโยชน์ซึ่งกันและกันในขณะที่มาดำรงชีพร่วมกัน แต่สิ่งมีชีวิตทั้ง 2 ชนิดนั้นไม่จำเป็นต้องอาศัยอยู่ด้วยกันตลอดเวลา เช่น นกเอี้ยงเกาะบนหลังควาย เป็นต้น  
 petiole  ก้านใบ ส่วนของใบพืชที่ยึดแผ่นใบติดกับลำต้น  
 petal  กลีบดอก โครงสร้างของดอกชั้นถัดจากกลีบเลี้ยงเข้าไป ทำหน้าที่ป้องกันเกสรขณะที่ดอกยังอ่อนและล่อแมลงให้มาช่วยในการถ่ายละออง เรณู มักจะมีสีต่าง ๆ สวยงาม  
 palmitic acid  กรดปาล์มิติก กรดไขมันชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C15H31COOH ผลึกสีขาวละลายได้ในแอลกอฮอล์และอีเทอร์ มีอยู่ในน้ำมันปาล์ม ไขปลาวาฬ เป็นต้น  

 

q

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 qualitative analysis  คุณภาพวิเคราะห์

การวิเคราะห์สารตัวอย่างเพื่อหาชนิดของธาตุ อนุมูลหรือองค์ประกอบที่มีอยู่ในสารตัวอย่างนั้น

 

 quantum theory  ทฤษฎีควอนตัม ทฤษฎีของพลังค์ที่อธิบายการแผ่รังสีของวัตถุร้อนในลักษณะเดียวกับการแผ่รังสีของวัตถุดำ  ตามทฤษฎีนี้ พลังงานจะถูกปล่อยออกมาเป็นควอนตัม แต่ละควอนตัมมีค่าเท่ากับผลคูณของความถี่ของรังสีที่แผ่ออกมากับค่าคงตัวของพลังค์  
 quantum  ควอนตัม กลุ่มของพลังงานจากการแผ่รังสี มีค่าพลังงานแน่นอนเฉพาะตัว และเป็นสัดส่วนกับความถี่ของการแผ่รังสีนั้น  
 quantum mechanics  กลศาสตร์ควอนตัม

 

 

 quicklime  ปูนดิบ ดู calcium oxide  
 quantitative analysis  ปริมาณวิเคราะห์ การวิเคราะห์สารตัวอย่างเพื่อหาปริมาณขององค์ประกอบของสารตัวอย่างนั้น  
 quartile deviation [semi-interquartile range]  ส่วนเบี่ยงเบนควอร์ไทล์

ค่าที่ใช้วัดการกระจายที่หาได้จากครึ่งหนึ่งของความแตกต่างระหว่าง ควอร์ไทล์ที่สาม (Q3) และควอร์ไทล์ที่หนึ่ง (Q1) หาได้จากสูตร Q3 - Q1 ส่วนเบี่ยงเบนควอร์ไทล์เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า กึ่ง 2 ช่วงควอร์ไทล์

 

 quadratic function  ฟังก์ชันกำลังสอง
ฟังก์ชันที่อยู่ในรูป f(x) = ax2 + bx + c เมื่อ a, b, c เป็นจำนวนจริงใด ๆ และ a # 0  
 quotient  ผลหาร
จำนวนที่ได้จากการหารจำนวนจริง a ด้วยจำนวนจริง b เมื่อ b # 0 เช่น 5 เป็นผลหารของ 10 ที่หารด้วย 2 ในกรณีที่การหารไม่ลงตัว เช่น 7 2 จะได้ผลหารเป็น 3 และเศษเป็น 1  
 quantifier  ตัวบ่งปริมาณ
ข้อความที่บอกปริมาณ เช่น ประโยด "สำหรับ x ทุกตัว ถ้า x เป็นจำนวนเต็มแล้ว x เป็นจำนวนจริง" ข้อความ "สำหรับ x ทุกตัว " เป็นตัวบ่งปริมาณ  
 quartile  ควอร์ไทล์

ค่า 3 ค่าที่แบ่งข้อมูลออกเป็น 4 ส่วนเท่า ๆ กัน เรียกค่าทั้ง 3 ว่า ควอร์ไทล์ที่ 1  (Q1)  ควอร์ไทล์ที่ 2  (Q2) (หรือค่ามัธยฐาน)  และควอร์ไทล์ที่ 3  (Q3)

 

r

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 retrograde motion  การเคลื่อนที่วกกลับ

การเคลื่อนที่ของดาวเคราะห์ที่ปรากฏเหมือนกันเป็นการโคจรวกกลับในท้องฟ้า

 

 radio receiver  เครื่องรับวิทยุ

อุปกรณ์ใช้รับคลื่นวิทยุแล้วเปลี่ยนเป็นเสียง

 

 reproductive  วัยเจริญพันธุ์ วัยที่สิ่งมีชีวิตสามารถสืบพันธุ์ได้  
 rational number  จำนวนตรรกยะ (คณ.)

จำนวนที่เขียนได้ในรูป  a/b  โดยที่ a และ b ต่างเป็นจำนวนเต็ม และ b ¹ 0  ได้แก่ 

1.จำนวนเต็ม 0, 1, -1, 2, -2, 3, -3, ... ,

2.จำนวนที่เขียนไว้ในรูปเศษส่วนของจำนวนเต็มโดยที่ตัวหารไม่เป็นศูนย์ เช่น  3/4

3.จำนวนที่เขียนไว้ในรูปทศนิยมซ้ำ เช่น 0.17 หรือ 0.171717 ... Text Box:

 

 radioisotope  ไอโซโทปกัมมันตรังสี ดู radioactive isotope  
 resonance tube  หลอดเรโซแนนซ์ อุปกรณ์ทดลองเกี่ยวกับการเกิดการสั่นพ้องของเสียง  
 rarefaction  ส่วนขยาย บริเวณหนึ่งของตัวกลางซึ่งมีความหนาแน่นของโมเลกุลน้อยกว่าบริเวณใกล้เคียงในขณะที่มีคลื่นตามยาวเคลื่อนที่อยู่ในตัวกลางนั้น  
 resistivity  สภาพต้านทาน ความสามารถของสารในการต้านกระแสไฟฟ้า สภาพต้านทานขึ้นอยู่กับชนิดของสารและมีค่าเท่ากับ _ เมื่อ R เป็นความต้านทาน A เป็นพื้นที่หน้าตัด และ l เป็นความยาวของสารหรือลวดโลหะ สภาพต้านทานมีสัญลักษณ์ r มีหน่วย โอห์ม.เมตร  
 radio telephone  วิทยุโทรศัพท์ ระบบสื่อ สารที่ใช้วิทยุรับส่งเป็นคำพูด  
 radiogram  วิทยุโทรเลข ดู radio telegraph  
 radio telegraph [radiogram]  วิทยุโทรเลข ระบบสื่อสารที่ใช้วิทยุรับส่งเป็นรหัส  
 radio [wireless]  วิทยุ ระบบสื่อสารที่ใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในการรับและส่งโดยไม่ต้องใช้สายต่อถึงกัน ความถี่ของคลื่นวิทยุอยู่ในช่วงระหว่าง 3 กิโลเฮิรตซ์ ถึง 300,000 เมกะเฮิรตซ์  
 resultant force  แรงลัพธ์ แรงหนึ่งแรงซึ่งให้ผลเช่นเดียวกับแรง 2 แรงหรือมากกว่าในการกระทำต่อวัตถุ  
 roentgen  เรินต์เกน หน่วยวัดปริมาณรังสีเอกซ์ หรือรังสีแกมมา  
 radian  เรเดียน หน่วยวัดมุม 1 เรเดียน หมายถึงมุมที่ศูนย์กลางของวงกลมซึ่งรองรับส่วนโค้งของวงกลมที่มีความยาวเท่ากับรัศมีของวงกลมนั้น  
 rainbow  รุ้ง ปรากฏการณ์ทางแสงซึ่งปรากฏเป็นแถบสเปกตรัมรูปโค้งในอากาศเหนือพื้น รุ้งเกิดจากแสงอาทิตย์ที่มาทางด้านหลังผู้สังเกตตกกระทบละอองน้ำในอากาศแล้วเกิดการหักเหการ สะท้อนภายในและกระจายออกมาเป็นแสงสีต่าง ๆ  
 radar  เรดาร์ ย่อมาจาก radio detection and ranging 1. อุปกรณ์ตรวจสอบหาตำแหน่งวัตถุระยะไกล  2. วิธีการตรวจสอบหาตำแหน่งและทิศการเคลื่อนที่ของวัตถุ (เรือ เครื่องบิน)  โดยใช้วิธีการสะท้อนของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (ไมโครเวฟ)  
 ray  รังสี

1. (ฟ.) ลำแคบ ๆ ของการแผ่รังสี หรือแผนภาพที่สมมติขึ้นแทนลำแคบ ๆ เช่น ลูกศร เพื่อใช้หาตำแหน่งของวัตถุและภาพในระบบของกระจกและเลนส์ 

2. (คณ.) : ส่วนของเส้นตรงซึ่งมีจุดเริ่มต้นแต่ไม่มีจุดปลาย

 

 real image  ภาพจริง ภาพของวัตถุที่เกิดจากกระจกเว้าหรือเลนส์นูน เป็นภาพที่เกิดจากแสงจริงและใช้ฉากรับได้  
 radioactive element  ธาตุกัมมันตรังสี ธาตุที่สามารถแผ่รังสีได้เอง เช่น เรเดียม ทอเรียมและยูเรเนียม เป็นต้น  
 rectifier  ตัวทำกระแสตรง อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ให้กระแสไฟฟ้าผ่านได้ทิศทางเดียว จึงทำหน้าที่เป็นเครื่องแปลงไฟฟ้ากระแสสลับให้เป็นไฟฟ้า กระแสตรง โดยทั่วไปใช้ไดโอดที่เป็นสารกึ่งตัวนำเป็นอุปกรณ์สำคัญ  
 resistor  ตัวต้านทาน อุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดหนึ่งมีสมบัติในการต้านการผ่านของกระแสไฟฟ้า ทำด้วยลวดต้านทานหรือถ่านคาร์บอน เป็นต้น  
 rheostat  ตัวควบคุมกระแสไฟฟ้า อุปกรณ์ที่ใช้ควบคุมกระแสไฟฟ้าในวงจรให้อยู่ในช่วงที่ต้องการและเป็นตัวต้านทานที่ปรับค่าได้  
 refractive index [index of refraction]  ดรรชนี หักเห อัตราส่วนของไซน์มุมตกกระทบกับไซน์ของมุมหักเห หรืออัตราส่วนระหว่างอัตราเร็วของคลื่นในตัวกลางที่คลื่นตกกระทบ กับอัตราเร็วของคลื่นในตัวกลางที่คลื่นหักเห ดูรูป n คือ ดรรชนีหักเหของตัวกลางที่2 เมื่อเทียบกับตัวกลางที่ 1  
 Relative deurity  ความหนาแน่นสัมพัทธ์ ดู specific granty  
 resistance  ความต้านทาน

สมบัติของตัวนำในการต้านกระแสไฟฟ้าที่ผ่านตัวนำนั้น มีค่าเท่ากับอัตราส่วนระหว่างความต่างศักย์ที่ปลายทั้งสองของตัวนำกับกระแสไฟฟ้าที่ผ่าน ใช้สัญลักษณ์ R แทนความต้านทานสมบัติอย่างหนึ่งของตัวนำที่จะต้านกระแสไฟฟ้า ถ้าตัวนำนั้นยอมให้กระแสไฟฟ้าผ่านไปได้ดีเรียกว่าตัวนำนั้นมีความต้านทานไฟฟ้าน้อย หรือเป็นตัวนำไฟฟ้าที่ดี ความต้านทานไฟฟ้าของตัวนำมีค่าเท่ากับอัตราส่วนระหว่างความต่างศักย์ไฟฟ้า

 

 relative humidity  ความชื้นสัมพัทธ์ อัตราส่วนระหว่างมวลไอน้ำที่มีอยู่จริงในอากาศขณะนั้นกับมวลไอน้ำอิ่มตัวในอากาศที่อุณหภูมิเดียวกัน และความดันบรรยากาศเดียวกัน ความชื้นสัมพัทธ์นิยมคิดเป็นร้อยละ  
 refraction  การหักเห การที่คลื่นเปลี่ยนทิศหรือเปลี่ยนความเร็วการเคลื่อนที่เมื่อผ่านจากตัวกลางหนึ่งไปยังอีกตัวกลางหนึ่ง เช่น เมื่อลำแสงผ่านตัวกลางโปร่งใสต่างชนิดกันที่อยู่ติดกันโดยไม่ตั้งฉากกับแนวรอยต่อของตัวกลางทั้งสอง ลำแสงที่ผ่านตัวกลางทั้งสองชนิดจะไม่เป็นเส้นตรงเดียวกัน  
 resonance  การสั่นพ้อง ปรากฎการณ์เมื่อระบบถูกทำให้สั่นด้วยความถี่เท่ากับความถี่ธรรมชาติของระบบเองแล้ว การสั่นนั้นจะสั่นได้รุนแรงหรือมีช่วงกว้างของการสั่นกว้างมากที่สุด  
 reflection  การสะท้อน การเปลี่ยนทิศการเคลื่อนที่ของคลื่นกลับมาสู่ตัวกลางเดิมเมื่อคลื่นเคลื่อนที่ไปถึงแนวเขตระหว่างตัวกลาง 2  ตัวกลาง เช่น แสง เมื่อส่องตกกระทบผิวของกระจกแสงจะสะท้อนที่ผิวกระจกกลับสู่อากาศ  
 radiation  การแผ่รังสี

1. พลังงานที่เคลื่อนที่ในรูปของคลื่อนแม่เหล็กไฟฟ้าหรือโฟตอน

2. ลำอนุภาคโดยเฉพาะอนุภาคแอลฟาหรือบีตาจากสารกัมมันตรังสี

 

 refrigeration  การทำความเย็น การทำให้สารทำความเย็นเปลี่ยนสถานะเป็นไอ และดูดความร้อนจากบริเวณใกล้เคียง ทำให้อุณหภูมิบริเวณนั้นเย็นลง ใช้ในการถนอมอาหาร การปรับอากาศ เป็นต้น  
 radioactivity  กัมมันตภาพรังสี การสลายหรือการแผ่รังสีได้เองอย่างต่อเนื่องของนิวเคลียสบางชนิดโดยการปล่อยอนุภาคแอลฟา(รังสีแอลฟา)  อนุภาคบีตา(รังสีบีตา)  และรังสีแกมมา  
 radio telescope  กล้องโทรทรรศน์วิทยุ อุปกรณ์ดาราศาสตร์ที่ใช้ศึกษาสัญญาณวิทยุที่ส่งมาจากวัตถุในท้องฟ้า มีลักษณะเป็นจานใหญ่รูปพาราโบลาทำด้วยแผ่นโลหะหรือลวดตาข่าย  
 rate of reaction  อัตราการเกิดปฏิกิริยา ปริมาณของผลิตภัณฑ์ที่เกิดขึ้นหรือปริมาณของสารตั้งต้นที่ลดลงต่อหน่วยเวลาอัตราการเกิดปฏิกิริยามี 2 ลักษณะคือ อัตราการเกิดปฏิกิริยาขณะใดขณะหนึ่งกับอัตราการเกิดปฏิกิริยาเฉลี่ย  
 reactant [initial substance]  สารเริ่มต้น

อะตอม โมเลกุลหรือไอออนที่ทำปฏิกิริยากันแล้วได้ผลิตภัณฑ์เกิดขึ้น เช่น

  NaCl + H2O ® HCl + NaOH   

ในปฏิกิริยานี้ HCl และ NaOH คือสารเริ่มต้น

 

 residue  ส่วนที่เหลือ, กาก สิ่งเหลือจากการเผา การกลั่น หรือการกรอง  
 ribose  ไรโบส น้ำตาลที่มีคาร์บอน 5 อะตอมเป็นสารชนิดหนึ่งเหมือนหรือแตกต่างจากสารอีกชนิดหนึ่ง  
 ribulose diphosphate  ไรบูโลสไดฟอสเฟต น้ำตาลไรโบสที่มีหมู่ฟอสเฟต 2 หมู่อยู่ในโมเลกุล  
 rayon  เรยอง เส้นใยสังเคราะห์ชนิดหนึ่ง ทำขึ้นจากเซลลูโลส มี 2 ชนิด คือ อะซิเตตเรยอง และวิสคอสเรยอง  
 resin  เรซิน สารที่มีลักษณะเป็นยางเหนียว และมีมวลโมเลกุลสูง อาจได้จากธรรมชาติ เช่น ยางสน ครั่ง เป็นต้น หรืออาจสังเคราะห์ขึ้นโดยกระบวนการพอลิเมอไรเซชันแบบต่อเติมหรือแบบควบแน่น  
 reduce  รีดิวซ์ ทำให้เกิดปฏิกิริยารีดักชัน หรือทำให้รับอิเล็กตรอน หรือทำให้มีเลขออกซิเดชันลดลง  
 reduction reaction  ปฏิกิริยารีดักชัน ปฏิกิริยาเคมีที่ไอออน อะตอมหรือโมเลกุลของสารมีการรับอิเล็กตรอนหรือมีเลขออกซิเดชันลดลง  
 reverse reaction  ปฏิกิริยาย้อนกลับ ปฏิกิริยาที่เกิดจากสารที่เป็นผลิตภัณฑ์ทำปฏิกิริยากันแล้วเปลี่ยนกลับไปเป็นสารตั้งต้นได้ ปฏิกิริยานี้เป็นส่วนหนึ่งของปฏิกิริยาผันกลับ  
 reversible reaction  ปฏิกิริยาผันกลับ ปฏิกิริยาเคมีที่เกิดขึ้นในระบบปิดที่มีทั้งปฏิกิริยาไปข้างหน้าและปฏิกิริยาย้อนกลับเกิดขึ้น  
 reaction  ปฏิกิริยา การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสารเริ่มต้นแล้วได้ผลิตภัณฑ์เกิดขึ้น  
 redox reaction [oxidation-reduction reaction]  ปฏิกิริยารีดอกซ์ ปฏิกิริยาเคมีที่มีการให้และรับอิเล็กตรอนหรือปฏิกิริยาที่มีการเปลี่ยน แปลงเลขออกซิเดชัน  
 reducing agent  ตัวรีดิวซ์ อะตอม โมเลกุล หรือไอออนที่เกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน ในปฏิกิริยารีดอกซ์  
 reference electrode  ขั้วไฟฟ้าอ้างอิง ดู standard electrode  
 rock salt  เกลือหิน เกลือชนิดหนึ่งซึ่งสะสมตัวอยู่ที่พี้นท้องทะเลในสมัยดึกดำบรรพ์และถูกหินชั้นอื่น ๆ คลุมทับ มีเนื้อเป็นสารประกอบโซเดียมคลอไรด์เป็นส่วนใหญ่ พบมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น จังหวัดชัยภูมิ อุดรธานี เป็นต้น  
 rhombic sulphur [alpha sulphur]  กำมะถันรอมบิก ผลึกรูปหนึ่งของกำมะถันซึ่งอยู่ตัวที่อุณหภูมิปกติ  มีสีเหลือง ลักษณะผลึกที่สมบูรณ์  
 reversible change  การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้ การเปลี่ยนแปลงของสารในระบบปิดที่มีทั้งการเปลี่ยนแปลงไปข้างหน้า  และการเปลี่ยนแปลง ย้อนกลับเกิดขึ้น  
 rectangular hyperbola  ไฮเพอร์โบลามุมฉาก

ไฮเพอร์โบลาชนิดหนึ่งซึ่งมีสมการทั่ว ๆ ไปอยู่ในรูป x2 - y2 = a2 หรือ y2 - x2 = a2 เมื่อจุดศูนย์กลางของไฮเพอร์โบลาอยู่ที่จุดกำเนิด

 

 ratio  อัตราส่วน

ขนาดเปรียบเทียบของสองจำนวนที่อยู่ในรูป a/b เมื่อ b # 0

 

 real part (of a complex number)  ส่วนจริง (ของจำนวนเชิงซ้อน)

จำนวนจริง a ของจำนวนเชิงซ้อน a + bi (ดู complex number ประกอบ)

 

 remainder  เศษ

เมื่อหารจำนวนเต็มบวก m ด้วยจำนวนเต็มบวก n แล้วได้ผลลัพท์เป็นจำนวนเต็มบวก q ซึ่ง

m = nq + r    โดยที่   0 r < n    เรียก r ว่าเศษ


(ดู quotiet ประกอบ)

 

 range (of a relation)  เรนจ์

เซตของสมาชิกตัวหลังของคู่อันดับในความสัมพันธ์

 

 rectangle  รูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก

รูปสี่เหลี่ยมที่มีมุมภายในทุกมุมเป็นมุมฉาก ในกรณีที่ด้านเท่ากันทั้ง 4 ด้าน เรียกว่ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ถ้ามีด้านเท่ากันขนานกัน 1 คู่ เรียกว่ารูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

 

 rhombus  รูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน

รูปสี่เหลี่ยมด้านเท่าที่ไม่มีมุมใดเป็นมุมฉาก

 

 radius (of a circle)  รัศมี (ของวงกลม

ส่วนของเส้นตรงที่เชื่อมระหว่างจุดศูนย์กลางของวงกลมกับจุดใดจุดหนึ่งบนเส้นรอบวง

 

 rectangular coordinate system  ระบบแกนมุมฉาก  
ระบบที่ประกอบด้วยแกนอ้างอิง 2 แกน ตั้งได้ฉากกันซึ่งเรียกว่า แกน X และแกน Y (หรือ ประกอบด้วยแกนอ้างอิง 3 แกน ตั้งได้ฉากซึ่งกันและกัน เรียกแกน X แกน Y และแกน Z)
จุดที่ตัดกันของแกน X แกน Y (และแกน Z) เรียกจุดกำเนิด และ ตำแหน่งของจุดในระนาบ คือ ตำแหน่งของจุดตัดของระยะที่จุดที่ต้องการหาตำแหน่งนั้นห่างจากแกน X และแกน Y (และแกน Z)  
 real plane  ระนาบจำนวน

ระนาบที่จุดใดจุดหนึ่งบนระนาบนั้น แทนด้วยคู่อันดับของจำนวนจริงเพียงคู่อันดับเดียว

 

 right angle  มุมฉาก

มุมที่มีขนาด 90 องศา

 

 range (of a set of data)  พิสัย ค่าที่ใช้วัดการกระจายอย่างง่ายเป็นค่าที่ได้จากผลต่างระหว่างค่าสูงสุดและค่าต่ำสุดของข้อมูล  
 rectangular prism  ปริซึมสี่เหลี่ยมมุมฉาก

ปริซึมที่มีหน้าตัดเป็นสี่เหลี่ยมมุมฉาก

 

 repeating decimal  ทศนิยมซ้ำ ทศนิยมที่มีตัวเลขหลังจุดทศนิยมซ้ำกัน เช่น 2.7262626... มีเลข 26 ซ้ำ,  2.333... มีเลข 3 ซ้ำ (ดู  retional number ประกอบ)  
 real imaginary number  จำนวนจินตภาพแท้ จำนวนเชิงซ้อน a + bi เมื่อ a = 0 และ b # 0 (ดู complex number ประกอบ)  
 real number  จำนวนจริง

จำนวนที่เป็นสมาชิกอยู่ในเซตที่เกิดจากยูเนียนของเซตของจำนวนตรรกยะ และเซตของจำนวนอตรรกยะ

 

 relation  ความสัมพันธ์ เซตของคู่อันดับ เช่น {(1,  2),  (2, 3),  (3, 4)}  
 relative frequency  ความถี่สัมพัทธ์ อัตราส่วนระหว่างความถี่สะสมของค่านั้น หรืออันตรภาคชั้นนั้นกับความถี่ทั้งหมด  
 relative cumulative frequency  ความถี่สะสมสัมพัทธ์ อัตราส่วนระหว่างความถี่สะสมของค่านั้น หรืออันตรภาคชั้นั้นกับผลรวมของความถี่ทั้งหมด  
 real axis [real number axis]  แกนจำนวนจริง (แกนจริง)

แกนนอนของระนาบเชิงซ้อน

 

 random sampling  การสุ่มตัวอย่าง

การเลือกตัวอย่างสมาชิกของประชากรโดยที่ทุกสมาชิกในกลุ่มมีโอกาสได้รับเลือกเท่า ๆ กัน โดยไม่เจาะจง

 

 random experiment  การทดลองสุ่ม การทดลองที่ทราบผลลัพธ์ว่าจะเป็นอะไรได้บ้างแต่ไม่สามารถจะพยากรณ์ผลที่จะเกิดขึ้นในแต่ละครั้งว่าจะเป็นอะไรในบรรดาผลลัพธ์ที่อาจเป็นได้เหล่านั้น  
 relative variation  การกระจายสัมพัทธ์

การวัดการกระจายของข้อมูลแต่ละชุด เพื่อนำไปใช้ในการเปรียบเทียบการกระจายกับข้อมุลชุดอื่น ๆ การกระจายสัมพัทธ์มี 4 ชนิดคือ

1. สัมประสิทธิ์ของพิสัย

2. สัมประสิทธิ์ของส่วนเบี่ยงเบนควอร์ไทล์

3. สัมประสิทธิ์ของส่วนเบี่ยงเบนเฉลี่ย

4. สัมประสิทธิ์ของการแปรผัน

 

 ribosomal RNA (r RNA)  อาร์เอ็นเอไรโบโซม อาร์เอ็นเอชนิดหนึ่ง เป็นองค์ประกอบที่สำคัญของไรโบโซม  
 RNA  อาร์เอ็นเอ ดู ribonucleic acid  
 r RNA  อาร์อาร์เอ็นเอ ดู ribosomal RNA  
 round worm  หนอนตัวกลม ดู nematode  
 receptor  หน่วยรับความรู้สึก ส่วนของอวัยวะ รับสัมผัส ซึ่งประกอบด้วยเซลล์รับความรู้สึก ทำหน้าที่รับสัมผัสสิ่งเร้าเฉพาะอย่าง แล้วส่งกระแสประสาทไปยังระบบประสาทส่วนกลาง  
 reptile  สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์ที่มีกระดูกสันหลังที่ผิวหนังมีลักษณะแข็งหรือเป็นเกล็ด เช่น งู  จระเข้ เต่า  
 rectum  ไส้ตรง ส่วนปลายสุดของลำไส้ใหญ่ที่อยู่ติดกับทวารหนัก ทำหน้าที่รวบรวมกากอาหารพร้อมที่จะถูกขับถ่ายออกเป็นอุจจาระ  ไส้ตรงของคนมีความยาวประมาณ 12 เซนติเมตร  
 recessive  ลักษณะด้อย ลักษณะทางพันธุกรรมที่ไม่สามารถแสดงออกมาได้ เมื่อยีนที่ควบคุมลักษณะนั้นเป็นยีนเฮเทอโรไซกัส แต่ถ้าเป็นยีนฮอมอไซกัสก็จะแสดงลักษณะนั้นออกมาได้  
 riboflavin  ไรโบเฟลวิน วิตามิน B2 สูตรเคมีคือ C17H20N4O6 ผลึกสีส้ม ละลายได้ในน้ำ เป็นเอนไซม์เกี่ยวกับการสันดาปสารอาหารพวกคาร์โบไฮเดรตและกรด อะมิโน รวมทั้งการสร้างโปรตีน ถ้าขาดวิตามินนี้ จะทำให้เป็นแผลตาม   มุมปาก ลิ้นบวม อ่อนเพลีย ระบบย่อยอาหารไม่ทำงาน  
 ribose  ไรโบส น้ำตาลที่มีคาร์บอน 5 อะตอม เป็นสารที่เป็นส่วนประกอบของ RNA  
 ribosome  ไรโบโซม ออร์แกเนลล์ที่มีลักษณะ เป็นเม็ดเล็ก ๆ ลอยอยู่ในไซโทพลาซึม หรือเกาะอยู่กับร่างแหเอนโดพลาซึม มีหน้าที่เกี่ยวกับการสร้างโปรตีน  
 rhizoid  ไรซอยด์ อวัยวะของพืชและโพรทิสต์บางชนิดที่มีลักษณะและหน้าที่คล้ายราก แต่ไม่มีท่อลำเลียง  
 radicle  แรดิเคิล ส่วนของเอ็มบริโอของพืชที่อยู่ใต้ไฮโพคอทิล ซึ่งจะเจริญต่อไปเป็นราก  
 root pressure  แรงดันราก แรงดันในรากพืชที่ทำให้น้ำเคลื่อนที่จากรากขึ้นสู่ลำต้น  
 reflex arc  รีเฟลกซ์อาร์ก ส่วนของระบบประสาทที่เกี่ยวกับพฤติกรรมรีเฟลกซ์ ซึ่งประกอบ ด้วยหน่วยรับความรู้สึก เซลล์ประสาทรับความรู้สึก ระบบประสาทส่วนกลาง เซลล์ประสาทนำคำสั่ง และหน่วยปฏิบัติงาน  
 reflex  รีเฟลกซ์ พฤติกรรมที่อยู่นอกอำนาจจิตใจแสดงออกโดยที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายตอบสนองในทันทีทันใดต่อสิ่งเร้าที่มากระตุ้น  
 reproductive  วัยเจริญพันธุ์ วัยของสิ่งมีชีวิตในช่วงที่สามารถสืบพันธุ์ได้ สำหรับคนใช้เกณฑ์ช่วงอายุประมาณ 15 - 44 ปี  
 reproductive  วัยเจริญพันธุ์ วัยที่สิ่งมีชีวิตสามารถสืบพันธุ์ได้  
 rod cell  เซลล์รูปแท่ง เซลล์ประสาทในชั้นจอตามีลักษณะเป็นแท่ง ทำหน้าที่ในการบอกความแตกต่างของปริมาณของแสงสว่าง  
 rib  ซี่โครง กระดูกรูปโค้ง ยื่นออกมาจากกระดูกสันหลังช่วงอก ปลายบางคู่เชื่อมกับกระดูกอก  
 retina  เรตินา เนื้อเยื่อชั้นในสุดของลูกตา ประกอบด้วยเซลล์ประสาทรูปกรวยและรูปแท่ง ที่มีความไวต่อแสงเป็นจำนวนมาก เป็นบริเวณที่ทำหน้าที่รับแสงหรือรับภาพ  
 reflex action  กิริยารีเฟลกซ์ การกระทำที่อยู่นอกอำนาจจิตใจที่ส่วนหนึ่งส่วนใดของร่างกายตอบสนองในทันทีทันใดต่อสิ่งเร้า  
 respiration  การหายใจระดับเซลล์ กระบวนการสลายโมเลกุลของอาหารในสิ่งมีชีวิตเพื่อให้ได้พลังงานในการดำรงชีวิต มี 2 ชนิด คือ การหายใจแบบใช้ออกซิเจน และการหายใจแบบไม่ใช้ออกซิเจน  
 reproduction  การสืบพันธุ์ การให้กำเนิดสิ่งมีชีวิตตัวใหม่หรือต้นใหม่จากสิ่งมีชีวิตตัวเดิมหรือต้นเดิมที่มีอยู่ก่อน  
 regeneration  การงอกใหม่ การสร้างเนื้อเยื่อหรืออวัยวะใหม่ขึ้นมาทดแทนเนื้อเยื่อหรืออวัยวะเก่าที่หลุดหรือขาดออกไป เช่น การงอกใหม่ของหางจิ้งจก  
 ribonucleic acid (RNA)  กรดไรโบนิวคลีอิก (อาร์เอ็นเอ) กรดนิวคลีอิกชนิดหนึ่ง เขียนย่อว่า RNA ทำหน้าที่สังเคราะห์โปรตีนในโพรโทพลาซึม  RNA มี 3 ชนิดคือ t RNA  m RNA และ r RNA  

s

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 set  เซต

กลุ่มของสิ่งของ หรือจำนวนซึ่งมีข้อจำกัดความแน่นอน สามารถบอกได้ว่าสิ่งของ หรือจำนวนนั้นอยู่ในกลุ่มหรือไม่ เรียกสิ่งที่อยู่ในเซตว่าสมาชิก

 

 singular matrix  ซิงกูลาร์เมทิรกซ์, เมทริกซ์เอกฐาน

เมตริกซ์จัตุรัส A ใด ๆ ที่ det (A) มีค่าเป็นศูนย์หรือเมตริกซ์ที่ไม่มีอินเวอร์ส

 

 spectroscope  สเปกโทรสโคป อุปกรณ์ที่ใช้ดูสเปกตรัมของแสง  
 single lens microscope  กล้องจุลทรรศน์ชนิดเลนส์เดี่ยว

กล้องจุลทรรศน์ที่ประกอบด้วยเลนส์อันเดียวส่องดูวัตถุ แต่มีกำลังขยายสูงกว่าแว่นขยายธรรมดา

 

 solubility  ความสามารถในการละลาย ความสามารถที่ตัวละลายจะละลายได้ในตัวทำละลาย วัดได้จากความเข้มข้นของสารละลายอิ่มตัวที่อุณหภูมิหนึ่ง  
 starch  แป้ง สารอาหารพวกคาร์โบไฮเดรตที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่ประกอบด้วยน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวเป็นจำนวนมาก มีสูตรทางเคมีทั่วไปคือ (C6H10O5)n เมื่อย่อยสลายโดยเอนไซม์หรือต้มกับสารละลายกรดจะได้กลูโคส 
 stoma  ปากใบ ช่องเล็ก ๆ ที่อยู่ระหว่างเซลล์คุมของใบพืช เป็นทางผ่านของน้ำและแก๊ส  
 sclera  สเคลอรา เนื้อเยื่อลูกตาชั้นนอกสุด (ดู eye ball ประกอบ) 
 slime mold  ราเมือก โพรทิสต์ชนิดหนึ่งที่อยู่ในกลุ่มไมซีโทซัว ลักษณะเป็นแผ่นคล้ายวุ้นภายในมีนิวเคลียสจำนวนมาก เคลื่อนที่คล้ายอะมีบา สืบพันธุ์โดยการสร้างสปอร์ 
 social behavior  พฤติกรรมทางสังคม พฤติกรรมของสัตว์ที่มีระบบประสาทเจริญดีแสดงออกเพื่อให้เข้าใจความหมายซึ่งกันและกันได้ เมื่ออยู่รวมกันเป็นหมู่พวกหรือสัมพันธ์กัน 
 sensory neuron  เซลล์ประสาทรับความรู้สึก เซลล์ประสาทในรากบนของเส้นประสาทไขสันหลังซึ่งมีใยประสาทข้างหนึ่งอยู่ในเส้นประสาทไขสันหลัง อีกข้างหนึ่งอยู่ในรากบนยื่นเข้าไปในไขสันหลัง ทำหน้าที่รับกระแสประสาทจากหน่วยรับความรู้สึก 
 stable isotope  ไอโซโทปเสถียร ไอโซโทปที่ไม่มีการแผ่รังสีและสลายไปเป็นไอโซโทปอื่น  
 saturated vapour  ไออิ่มตัว  
 STP  เอสทีพี ดู standard temperature and pressure  
 standard temperature and pressure (STP)  อุณหภูมิและความดันมาตรฐาน (เอสทีพี) ภาวะที่อุณหภูมิ 0 องศาเซลเซียส ความดัน 1 บรรยากาศ  
 supersonic speed  อัตราเร็วกว่าเสียง อัตราเร็วของวัตถุที่เคลื่อนที่ด้วยอัตราเร็วมากกว่าเสียง คือ เร็วกว่า 1,200 กิโลเมตร ต่อชั่วโมง  
 speed  อัตราเร็ว อัตราส่วนระหว่างระยะทาง กับเวลาที่เคลื่อนที่  อัตราเร็วเป็นปริมาณสเกลาร์  
 space  อวกาศ ส่วนของจักรวาลที่อยู่นอกบรรยากาศของโลก  
 spark plug  หัวเทียน อุปกรณ์ที่ใช้ในเครื่องยนต์แก๊สโซลีนทำหน้าที่จุดระเบิดเชื้อเพลิงที่ฉีดเข้าไปในกระบอกสูบ  
 superposition principle  หลักการรวมกันได้ของคลื่น การที่คลื่น 2 คลื่นเคลื่อนที่มาพบกันในตัวกลางเดียวกันและเกิดการรวมกันขึ้น ทำให้รูปร่างของคลื่นรวมขณะนั้นเปลี่ยนไป แต่เมื่อเคลื่อนที่ผ่านกันไปแล้ว คลื่นทั้ง 2 นั้นจะมีรูปร่างเหมือนเดิมก่อนที่จะมารวมกัน  
 SI units  หน่วยเอสไอ หน่วยระหว่างชาติซึ่งองค์การระหว่างประเทศว่าด้วยมาตรฐาน (International Standard Organization หรือ ISO) ได้เสนอให้ทุกประเทศใช้เป็นหน่วยสำหรับวัดปริมาณต่าง ๆ เป็นระบบเดียวกัน เช่น หน่วยสำหรับความยาว คือ เมตร  
 sound  เสียง พลังงานรูปหนึ่ง เกิดจากการเปลี่ยนแปลงความดันที่แผ่กระจายออกไปในตัวกลางทำให้ประสาทหูรู้สึกได  
 secondary colour  สีทุติยภูมิ สีที่เกิดจากการผสมของแสงสีปฐมภูมิ 2 สีหรือตัวสีปฐมภูมิ 2 สี  
 semiconductor  สารกึ่งตัวนำ สารที่มีสภาพ นำไฟฟ้าอยู่ในช่วงระหว่างสภาพนำไฟฟ้าของตัวนำและฉนวน  
 switch  สวิตช์ อุปกรณ์ที่ใช้เปิดปิดวงจรไฟฟ้าสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้าและเครื่องใช้ไฟฟ้า มีทั้งแบบธรรมดาและแบบอัตโนมัติ  
 single slit  สลิตเดี่ยว ช่องแคบเล็ก ๆ 1 ช่องบนแผ่นวัตถุทึบแสง เมื่อคลื่นแสงเคลื่อนที่ผ่านช่องแคบ ๆ นี้จะเกิดการเลี้ยวเบน  
 slit  สลิต, ช่องเล็กยาว ช่องแคบและยาวบนแผ่นวัตถุทึบแสงใช้เป็นทางผ่านของแสงหรืออนุภาค  
 superconductivity  สภาพนำยวดยิ่ง สภาพที่โลหะบริสุทธิ์หรือโลหะผสมบางชนิด เมื่ออุณหภูมิลดลงถึงค่า ๆ หนึ่งหรือต่ำกว่า ความต้านทานของโลหะนั้นจะลดลงเกือบเป็นศูนย์ และจะนำไฟฟ้าได้ดีที่สุด  
 spectrometer  สเปกโทรมิเตอร์ อุปกรณ์ที่ใช้ในการศึกษาและวิเคราะห์สเปกตรัมของแสง  
 solar spectrum  สเปกตรัมของแสงอาทิตย์ แถบแสงสีที่เกิดขึ้นเมื่อให้แสงอาทิตย์ผ่านปริซึม แถบแสงสีของสเปกตรัมที่มองเห็นได้คือ ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง แสด แดง  
 spectrum  สเปกตรัม แถบรังสีของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีความยาวคลื่นต่าง ๆ กัน สเปกตรัมที่มองเห็นได้คือแสง เมื่อแสงขาวผ่านปริซึมจะเกิดการหักเหเป็นแสงสีต่าง ๆ ซึ่งเรียกสเปกตรัม ตั้งแต่ความยาวคลื่นน้อยไปหามากตามลำดับดังนี้ สีม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง แสด แดง  
 statics  สถิตศาสตร์ วิชากลศาสตร์แขนงหนึ่งที่ศึกษาเกี่ยวกับแรงกระทำต่อวัตถุและวัตถุยังคงอยู่ในสภาพนิ่งขณะแรงกระทำ  
 state of matter  สถานะของสสาร สภาวะของสสารซึ่งอาจจะเป็นของแข็ง ของเหลว หรือแก๊สอย่างใดอย่างหนึ่งที่อุณหภูมิและความดันหนึ่ง  
 starter  สตาร์ตเตอร์ อุปกรณ์ใช้ในวงจรหลอดเรืองแสง ทำหน้าที่เป็นสวิตช์อัตโนมัติ ประกอบด้วยชุดแผ่นโลหะคู่บรรจุในหลอดแก้วซึ่งมีแก๊สนีออนบรรจุอยู่  
 significant figure  เลขนัยสำคัญ จำนวนตัวเลขที่เป็นผลจากการวัดซึ่งมีความหมายและความเหมาะสมตามความละเอียดของเครื่องมือที่ใช้วัด เช่น ใช้ไม้บรรทัดวัดความยาวดินสอแท่งหนึ่งได้ 2.56 เซนติเมตร  
 speaker  ลำโพงเสียง ดู loudspeaker  
 static friction  แรงเสียดทานสถิต แรงเสียดทานที่เกิดขึ้นในขณะที่มีแรงพยายามจะทำให้วัตถุหนึ่งเคลื่อนที่ไปบนผิวของอีกวัตถุหนึ่ง โดยที่วัตถุยังไม่เคลื่อนที่  
 sound intensity level  ระดับความเข้มเสียง ค่าที่ได้จากการเปรียบเทียบระหว่างความเข้มเสียง ที่ได้ยินกับความเข้มเสียงต่ำสุดที่มนุษย์จะได้ยิน มีหน่วยเป็นเดซิเบล ระดับความเข้มเสียงต่ำสุดที่มนุษย์ได้ยินมีค่า 0 เดซิเบล และระดับความเข้มเสียงสูง สุดที่มนุษย์ทนฟังได้มีค่า 120 เดซิเบล  
 single fixed pulley  รอกเดี่ยวอยู่กับที่ รอกที่แขวนตายตัวตรึงอยู่กับที่ ไม่ช่วยผ่อนแรงแต่อำนวยความสะดวก เช่น รอกที่ปลายเสาธง  
 single movable pulley  รอกเดี่ยวเคลื่อนที่ รอกที่ตัวรอกและวัตถุที่แขวนเคลื่อนที่ไปด้วยกัน ทำให้ช่วยผ่อนแรง  
 static electricity  ไฟฟ้าสถิต ผลที่เกิดขึ้นอันเนื่องจากประจุไฟฟ้าที่หยุดนิ่ง รวมถึงแรงระหว่างประจุไฟฟ้าและสนามแม่เหล็กของประจุไฟฟ้า  
 spark  ประกายไฟฟ้า ปรากฏการณ์ที่ประจุ ไฟฟ้าเคลื่อนที่ผ่านตัวกลาง เช่น อากาศหรือฉนวนไฟฟ้า ระหว่างจุด 2 จุดที่มีความต่างศักย์ไฟฟ้าสูง เกิดจากการเสื่อมสภาพเป็นฉนวนอย่างฉับพลันของตัวกลางนั้น  
 solenoid  โซเลนอยด์ ขดลวดที่ได้จากการพันลวดหลายรอบชิดกันเป็นรูปทรงกระบอก ถ้าให้กระแสไฟฟ้าผ่านจะเกิดสนามแม่เหล็กภายในขดลวดและรอบ ๆ ขดลวด  
 sonar  โซนาร์ อุปกรณ์ที่ใช้ในเรือเพื่อสำรวจหรือหาวัตถุใต้ทะเล โดยอาศัยหลักการส่งคลื่นเสียงที่มีความถี่สูงออกไปกระทบวัตถุใต้น้ำ แล้วสะท้อนกลับมาสู่เครื่องรับ  sonar ย่อมาจาก sound navigation and ranging  
 solar cell  เซลล์สุริยะ เซลล์ไฟฟ้าที่ใช้พลัง งานแสงอาทิตย์ผลิตกระแสไฟฟ้า เซลล์ชนิดนี้ทำด้วยสารกึ่งตัวนำ  
 siemens  ซีเมนส์ หน่วยวัดความนำไฟฟ้าของตัวนำ ใช้สัญลักษณ์ S โดยกำหนดว่า 1 ซีเมนส์  คือ ความนำไฟฟ้าของตัวนำซึ่งมีความต้านทาน 1 โอห์ม  
 S  ซีเมนส์ สัญลักษณ์หน่วยวัดความนำไฟฟ้า ดู siemens  
 shunt  ชันต์ ตัวต้านทานที่มีความต้านทานต่ำ ใช้ต่อขนานกับอุปกรณ์ไฟฟ้าหรือวงจรไฟฟ้าเพื่อให้กระแสไฟฟ้าส่วนหนึ่งผ่าน เช่น ต่อขนานกับแกลแวนอมิเตอร์ ชันต์จะให้กระแสส่วนเกินกระแสสูงสุดของแกลแวนอมิเตอร์ผ่าน และแกลแวนอมิเตอร์นี้จะเป็นแอมมิเตอร์ที่วัด  
 shutter  ชัตเตอร์ ส่วนประกอบของกล้องถ่ายรูป เป็นกลไกสำหรับเปิดปิดหน้ากล้อง  
 steam turbine engine  เครื่องจักรไอน้ำแบบกังหัน เครื่องจักรไอน้ำที่ใช้แรงดันของไอน้ำดันให้กังหันหมุน และแกนของกังหันจะต่อไปยังเครื่องกลอื่นให้ทำงาน  
 steam engine  เครื่องจักรไอน้ำ เครื่องจักรที่ทำงานได้โดยใช้แรงดันของไอน้ำดันลูกสูบให้เคลื่อนที่  
 single phase generator  เครื่องกำเนิดไฟฟ้าชนิด เฟสเดียว เครื่องกำเนิดไฟฟ้าชนิดที่มีขดลวดชุดเดียว ทำให้เกิดไฟฟ้ากระแสสลับหนึ่งชุด  
 spring constant  ค่าคงตัวสปริง

แรงที่ทำให้ สปริงยืดหรือหดต่อหนึ่งหน่วยระยะทาง

 

 specific latent heat  ความร้อนแฝงจำเพาะ ความร้อนแฝงที่ใช้ในการเปลี่ยนสถานะของสาร 1 หน่วยมวล  
 specific gravity  ความถ่วงจำเพาะ ความถ่วงจำเพาะของสารใด ๆ คืออัตราส่วนระหว่างความหนาแน่นของสารนั้นต่อความหนาแน่นของน้ำ ณ อุณหภูมิหนึ่ง (ตามปกติเป็นอุณหภูมิ 20 C) ความถ่วงจำเพาะมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ความหนาแน่นสัมพัทธ์  
 surface tension  ความตึงผิว แรงที่เกิดขึ้นบนผิวของของเหลวเพื่อที่จะลดพื้นที่ผิว วัดเป็นแรงต่อหน่วยความยาวบนผิวของของเหลวนั้น  
 stopping potential difference  ความต่างศักย์หยุดยั้ง ความต่างศักย์ไฟฟ้าที่พอดีทำให้โฟโตอิเล็กตรอนในหลอดสุญญากาศหยุดเคลื่อนที่  
 saturated vapour pressure  ความดันไออิ่มตัว ความดันซึ่งเกิดจากไออิ่มตัว ณ อุณหภูมิหนึ่ง  
 specific heat capacity  ความจุความร้อนจำเพาะ ความจุความร้อนจำเพาะของสารใด ๆ คือปริมาณความร้อนที่ทำให้สารนั้น 1 หน่วยมวล มีอุณหภูมิเพิ่มขึ้น 1 องศา มีหน่วยเป็นจูล/กิโลกรัม / เคลวิน  
 strain  ความเครียด การเปลี่ยนรูปร่างของวัตถุเนื่องมาจากความเค้น หาค่าความเครียดได้จากอัตราส่วนระหว่างขนาดของรูปร่างที่เปลี่ยนกับขนาดรูปร่างเดิมของวัตถุ เช่น ความเครียดตามยาวเท่ากับอัตราส่วนระหว่างความยาวที่เพิ่มขึ้นกับความยาวเดิม  
 stress  ความเค้น แรงกระทำวัตถุต่อ 1 หน่วยพื้นที่ เพื่อเปลี่ยนรูปร่างของวัตถุ ความเค้นหาจากแรงภายในวัตถุซึ่งเป็นแรงระหว่างอนุภาคที่ต้านการแยกออกจากกัน หรือการอัดตัวโดยแรงภายนอก เช่น ความเค้นตามยาว เท่ากับอัตราส่วนระหว่างแรงกระทำในแนวตั้งฉากกับพื้นที่หน้าตัดของวัตถุ  
 sound intensity  ความเข้มเสียง อัตราของพลังงานเสียงที่ตกกระทบพื้นที่ 1 ตารางหน่วย โดยระนาบของพื้นที่ตั้งฉากกับทิศการเคลื่อนที่ของคลื่นเสียง ความเข้มเสียงต่ำสุดที่มนุษย์สามารถได้ยินมีค่าประมาณ 1012 วัตต์ต่อตารางเมตร  
 standing wave  คลื่นนิ่ง คลื่นที่เกิดจากการรวมของคลื่น 2 ขบวนที่มีความยาวคลื่นและความถี่เท่ากัน เคลื่อนที่ในทิศตรงกันข้าม คลื่นนิ่งมีตำแหน่งบัพและปฏิบัพคงที่  
 sky wave  คลื่นท้องฟ้า คลื่นวิทยุที่สะท้อนลงมาจากบรรยากาศของโลก เป็นคลื่นวิทยุชนิดคลื่นยาว  
 straight pulse wave  คลื่นดลเส้นตรง คลื่นดลที่มีหน้าคลื่นเป็นเส้นตรง เกิดจากแหล่งกำเนิดคลื่นที่เป็นเส้นตรง เช่นคลื่นนั้นซึ่งเกิดจากการรบกวนผิวน้ำด้วยไม้บรรทัดเพียงครั้งเดียว  
 shock waves  คลื่นกระแทก บริเวณแคบมาก ๆ ในของไหลซึ่งมีความดันสูง และเกิดขึ้นเมื่อแหล่งกำเนิดคลื่นที่ในของไหลด้วยอัตราเร็วมากกว่าอัตราเร็วของคลื่น เช่น คลื่นซึ่งเกิดจากเครื่องบินที่บินเร็วกว่าเสียง คลื่นจากการระเปิด เป็นต้น  
 solid  ของแข็ง สถานะหนึ่งของสารซึ่งมีรูปทรงแน่นอนอันเป็นผลจากอะตอมของสารอยู่ใกล้ชิดกันและมีแรงดึงดูดระหว่างกันสูง  
 secondary coil  ขดลวดทุติยภูมิ ขดลวดของหม้อแปลงที่ต่อกับเครื่องใช้ไฟฟ้า ถ้าเป็นหม้อแปลงขึ้นจำนวนรอบของขดลวดทุติยภูมิมากกว่าจำนวนรอบของขวดลวดปฐมภูมิ ถ้าเป็นหม้อแปลงลง จำนวนรอบของขดลวดจะกลับกัน  
 sublimation  การระเหิด การเปลี่ยนสถานะของสารที่เป็นของแข็งไปเป็นไอ โดยไม่ผ่านาถนะของเหลว และเมื่อไอของสารเย็นลงจะเปลี่ยนกลับมาเป็นของแข็งโดยไม่ผ่านสถานะของเหลว เช่น การระเหิดของการบูร ลูกเหม็น เป็นต้น  
 series connection  การต่อแบบอนุกรม การต่ออุปกรณ์ไฟฟ้า (เช่นตัวต้านทาน) หลาย ๆ อันเข้ากับวงจร โดยต่อปลายของอุปกรณ์เรียงกันไป กระแสนไฟฟ้าที่ผ่านอุปกรณ์แต่ละอันจะมีค่าเท่ากัน  
 scattering  การกระเจิง การที่คลื่นเคลื่อนที่ไปกระทบอนุภาคแล้วมีคลื่นกระจายออกรอบ ๆ อนุภาพนั้น หรือการที่อนุภาคเคลื่อนที่ไปกระทบอนุภาคอื่นแล้วแนวการเคลื่อนที่หันเหไปจากทิศเดิม  
 saturated hydrocarbon  ไฮโดรคาร์บอนประเภท อิ่มตัว

สารประกอบไฮโดรคาร์บอนประเภทที่พันธะระหว่างอะตอมของคาร์บอนทั้งหมดในโมเลกุลเป็นพันธะเดี่ยวสามารถเกิดปฏิกิริยาแทนที่ได้ แต่เกิดปฏิกิริยารวมตัวไม่ได้ ได้แก่ สารพวกแอลเคน

 

 shared pair electron  อิเล็กตรอนคู่ร่วมพันธ อิเล็กตรอนคู่หนึ่งซึ่งดึงดูดนิวเคลียสของอะตอมคู่หนึ่งไว้ และเป็นผลให้อะตอมคู่นั้นยึดกันไว้ด้วยพันธะโคเวเลนต์  
 stainless steel  เหล็กกล้าไร้สนิม โลหะผสมระหว่างเหล็กโครเมียม และธาตุบางชนิด เช่น นิกเกิล มีความต้านทานสูงต่อการเกิดสนิมโดยปกติจะมีโครเมียมผสมอยู่เกิน 12%  
 steel  เหล็กกล้า เหล็กที่มีคาร์บอนผสมอยู่ปริมาณไม่เกินร้อยละ 0.1 - 1.5 มีความเหนียวสามารถรีดหรือตีขึ้นรูปตามความต้องการได้  
 synthetic fibre  เส้นใยสังเคราะห์ เส้นใยที่สังเคราะห์ขึ้นมาจากเซลลูโลสหรือสารเคมีบางชนิดเช่น เรยอง ไนลอน เป็นต้น  
 structural formula  สูตรโครงสร้าง

สูตรเคมีที่แสดงให้เห็นว่าสารนั้น 1 โมเลกุลประกอบด้วยอะตอมของธาตใดบ้างอย่างละกี่อะตอม และอะตอมใดสร้างพันธะกับอะตอมใด เช่น อีกเทน มีสูตรโครงสร้าง

       

     H     H

 

 

 

H – C – C – H

 

 

 

     H    H

 

 

 synthetic substance  สารสังเคราะห์

สารที่ได้จากปฏิกิริยาเคมีนำมาใช้ประโยชนืเพื่อทดแทนสารจากธรรมชาติซึ่งอาจมีปริมาณไม่เพียงพอ หรือคุณภาพไม่เหมาะสม

 

 saturated solution  สารละลายอิ่มตัว  
 standard solution  สารละลายมาตรฐาน สารละลายที่ทราบชนิดของตัวละลายและความเข้มข้นที่แน่นอนใช้ในการไทเทรตเพื่อหาความเข้มของสารละลายอื่น  
 solution  สารละลาย สารเนื้อเดียวที่ประกอบ ด้วยองค์ประกอบสำคัญ 2 ส่วน คือ ส่วนที่มีปริมาณมากเรียกว่าตัวทำละลาย กับส่วนที่มีปริมาณน้อยกว่าเรียกว่าตัวละลาย เช่น น้ำเกลือ น้ำเชื่อม เป็นต้น  
 stable compound  สารประกอบเสถียร สารประกอบที่อยู่ตัวไม่สลายตัวหรือเปลี่ยนแปลงเป็นสารอื่นได้ง่าย  
 suspension  สารแขวนลอย

สารเนื้อผสมที่ประกอบด้วยอนุภาคเล็กๆ ของของแข็งซึ่งมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า  10-4  เซนติเมตร กระจายอยู่ในของเหลวหรือก๊าซ สามารถแยกออกจากันได้ด้วยการกรองหรือทำให้ตกตะกอน เช่น น้ำโคลน น้ำแป้ง เป็นต้น(ดู colloid ประกอบ)

 

 salt bridge  สะพานไอออน ส่วนประกอบของเซลล์ไฟฟ้าเคมีที่เชื่อมอิเล็กโทรไลต์ของครึ่งเซลล์ทั้งสองและเป็นทาง่านของไออนอาจทำจากสารละลายอิ่มตัวของ KNO3,  KCI หรือ NH4NO3 อย่างใดอย่างหนึ่งผสมรวมกับวุ้นขณะร้อนแล้วบรรจุไว้ในหลอดแก้วรูปตัวยูเมื่อวุ้นแข็งตัวก็นำมาใช้ได้   
 soap  สบู่ เป็นเกลือของโซเดียมหรือโพแทสเซียมของกรดไขมัน เช่น กรดสเตียริก กรดปาล์มมิติกหรือกรดไอเลอิก ซึ่งเตรียมจากปฏิกิริยาระหว่างเบสกับไขมันและอาจเติมสารปรุงแต่งให้มีสีและกลิ่นที่ต้องการ ใช้ชำระล้างหรือการซักฟอก เสื้อผ้า  
 steroid  สเตอรอยด์

สารจำพวกไขมันเป็นส่วนประกอบของฮอร์โมนหลายชนิดในร่างกาย

 

 standard half cell potential  ศักย์ไฟฟ้าครึ่งเซลล์มาตรฐาน ความต่างศักย์ที่ได้จากการนำครึ่งเซลล์หนึ่ง ๆ ซึ่งมีความเข้มข้นของไอออนในสารละลาย 1 mol/dm3 อุณหภูมิ 25oC และถ้าเป็นแก๊สให้มีความดัน 1 atm  มาต่อเข้ากับขั้วไฟฟ้าไฮโดรเจนมาตรฐาน ซึ่งใช้เป็นครึ่งเซลล์มาตรฐานสำหรับเปรียบเทียบใช้สัญลักษณ์ Eo  
 sulfa drugs  ยาซัลฟา ยาที่มีธาตุกำมะถันเป็นองค์ประกอบ ใช้ในการรักษาโรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย  
 single bond  พันธะเดี่ยว พันธะระหว่างอะตอมคู่หนึ่ง ซึ่งคู่อะตอมนี้ใช้อิเล็กตรอนคู่ร่วมพันธะ 1 คู่ เช่น พันธะระหว่างคาร์บอนกับไฮโดรเจนในสารประกอบมีเทน เป็นต้น  
 starch  แป้ง สารอาหารพวกคาร์โบไฮเดรตที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่ประกอบด้วยน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวเป็นจำนวนมาก มีสูตรทางเคมีทั่วไปคือ (C6H10O5)n เมื่อย่อยสลายโดยเอนไซม์หรือต้มกับสารละลายกรดจะได้กลูโคส  
 slaked lime  ปูนขาว ดู calcium hydroxide  
 substitution reaction [displacement reaction]  ปฏิกิริยาแทนที่ ปฏิกิริยาที่อะตอมหรือกลุ่มของอะตอมในสารถูกแทนที่ด้วยอะตอมหรือกลุ่มของอะตอมอื่น  
 strong base  เบสแก่

1.  โมเลกุลหรือไอออนที่รับโปรตอนได้ดี

2.  สารที่ละลายน้ำแล้วแตกตัวให้ OH-  ได้ดี

 

 soft water  น้ำอ่อน น้ำที่ให้ฟองกับสบู่ได้ดี เช่น น้ำฝน น้ำกลั่น เป็นต้น  
 solute  ตัวละลาย สารที่เป็นองค์ประกอบส่วน หนึ่งของสารละลายและมีปริมาณน้อยกว่าองค์ ประกอบอีกส่วนหนึ่ง ซึ่งเรียกว่าตัวทำละลาย  
 solvent  ตัวทำละลาย สารที่เป็นองค์ประกอบ ส่วนหนึ่งของสารละลายและเป็นส่วนที่มีปริมาณมากกว่าองค์ประกอบอีกส่วนหนึ่งซึ่งเรียกว่าตัวละลาย  
 saccharin  แซ็กคาริน สารประกอบชนิดหนึ่งมีสูตรเคมี C6H4SO2CONH เป็นผลึกสีขาว แยกสลายที่อุณหภูมิ 224oC มีความหวานประมาณ 550 เท่าของน้ำตาลทราย แต่ไม่มีคุณค่าทางอาหาร ใช้เป็นน้ำตาลเทียม  
 soda ash  โซดาแอช ชื่อสามัญของโซเดียมคาร์บอเนตชนิดไม่มีน้ำผลึก (Na2CO3) อาจเตรียมได้จากกระบวนการแอมโมเนีย -โซดา  หรือโซลเวย์โดยใช้เกลือหินเป็นวัตถุดิบ ใช้ในอุตสาหกรรมทำแก้ว สบู่ และกระดาษ ถ้ามีสูตร เคมีเป็น Na2CO3 ×10H2O เรียกว่า โซดาซักผ้า 
 storage cell  เซลล์สะสมไฟฟ้า เซลล์ไฟฟ้าเคมีแบบทุติยภูมิชนิดหนึ่ง ที่นิยมใช้กันแพร่หลายก็คือ เซลล์สะสมไฟฟ้าแบบตะกั่ว ซึ่งมีตะกั่วเป็นขั้วไฟฟ้าและสารละลายกรดซัลฟิวริกเป็นอิเล็กโทรไลต์  
 secondary cell  เซลล์ไฟฟ้าทุติยภูมิ เซลล์ไฟฟ้าเคมีชนิดหนึ่งที่เมื่อความต่างศักย์ของเซลล์ลดลงแล้วสามารถจะประจุไฟฟ้าเข้าไปใหม่ได้อีก เช่น แบตเตอรี่ ที่ใช้ในรถยนต์ทั่ว ๆ ไป เป็นต้น  
 sucrase  ซูเครส เอนไซม์ที่ลำไส้เล็กสร้างขึ้นสำหรับย่อยน้ำตาลซูโครสให้เป็นฟรักโทสและกลูโคส  
 silica  ซิลิกา สารประกอบชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ SiO2  จุดหลอมเหลว 1,700oC  จุดเดือด 2,230oC เป็นของแข็งไม่มีสี ในธรรมชาติอยู่ในรูปของทราย ควอตซ์ และหินบางชนิด ใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องแก้ว เครื่องดินเผา และทำผงขัด  
 standard hydrogen electrode  ขั้วไฟฟ้าไฮโดรเจนมาตรฐาน

ขั้วไฟฟ้าที่ใช้เป็นมาตรฐานสำหรับเปรียบเทียบหาศักย์ไฟฟ้ามาตรฐานของครึ่งเซลล์อื่น ๆ โดยกำหนดค่าศักย์ไฟฟ้าของครึ่งเซลล์นี้ให้เท่ากับศูนย์โวลต์ ขั้วไฟฟ้านี้ประกอบ ด้วยแผ่นแพลทินัมบาง ๆ ที่เคลือบด้วยแพลทินัมแบลก  จุ่มอยู่ในสารละลายกรดไฮโดรคลอริกเข้มข้น 1  mol/dm3 และผ่านแก๊สไฮโดรเจนที่มีความดัน 1 atm  ที่อุณหภูมิ 25oC  เข้าไป  เขียนแผนภาพแสดงได้ดังนี้

PtïH2(1atm) ïH+(1 mol/dm3)

 

 standard electrode [reference electrode]  ขั้วไฟฟ้ามาตรฐาน ขั้วไฟฟ้าที่กำหนดขึ้นให้เป็นมาตรฐานสำหรับเปรียบเทียบหาค่าศักย์ไฟฟ้าของครึ่งเซลล์ต่าง ๆ บางครั้งเรียกว่าขั้วไฟฟ้าอ้างอิง เช่น ขั้วไฟฟ้าไฮโดรเจนมาตรฐาน ขั้วไฟฟ้าคาโลเมลอิ่มตัว เป็นต้น  
 salt  เกลือ สารประกอบที่เกิดจากกรดทำปฏิกิริยากับเบสหรือโลหะแทนที่ไฮโดรเจนในกรด  
 synthesis  การสังเคราะห์ กระบวนการในการทำให้เกิดสารประกอบที่ต้องการโดยการนำสารประกอบย่อย ๆ มาทำปฏิกิริยากันให้ได้สารประกอบโมเลกุลใหญ่ หรือมีความซับซ้อนมากขึ้น  
 stearic acid  กรดสเตียริก กรดไขมันชนิดหนึ่งสูตรเคมีคือ C17H35COOH เป็นผลึกสีขาว ไม่ละลายน้ำ แต่ละลายได้ในแอลกอฮอล์และอีเธอร์  พบในไขมันพืชและสัตว์ ใช้เป็นส่วนประกอบในการทำยา เครื่องสำอาง เป็นต้น  
 salicylic acid  กรดซาลิซิลิก กรดอินทรีย์ชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C6H4OH.COOH เป็นผลึกสีขาวมีจุดหลอมเหลว 159 องศาเซลเซียส ใช้เป็นยาระงับเชื้อและใช้เตรียมแอสไพริน  
 saturated fatty acid  กรดไขมันอิ่มตัว กรดไขมันชนิดที่พันธะระหว่างคาร์บอนกับคาร์บอนในโมเลกุลเป็นพันธะเดี่ยว เช่น กรดสเตียริก(C17H35COOH)  
 strong acid  กรดแก่  
 series  อนุกรม

การแสดงผลบวกของพจน์ทุกพจน์ของลำดับ a1, a2, a3,..., an, ... โดยเขียนในรูป a1 + a2 + a3 + ... + an + ...

 

 simple event  เหตุการณ์เชิงเดียว

เหตุการณ์ซึ่งไม่สามารถแยกออกเป็นเหตุการณ์ย่อย ๆ ได้ต่อไป เช่น การโยนเหรียญ 1 อัน 1 ครั้ง ประกอบด้วย 2 เหตุการณ์เชิงเดียวคือ เหตุการณ์ที่เกิดหัวและเหตุการณ์ที่เกิดก้อย

 

 stub head  หัวขั้ว

ดู statistical table

 

 source note  หมายเหตุแหล่งที่มา ดู statistical table  
 secant line  เส้นตัด

เส้นตรงซึ่งตัดเส้นโค้งที่กำหนดให้

 

 straight line  เส้นตรง

เซตของจุด (x, y) ที่สอดคล้องกับสมการ y = a + bx เมื่อ a และ b เป็นจำนวนจริงใด ๆ

 

 subset  สับเซต

เซต A เป็นสับเซตของเซต B ก็ต่อเมื่อ สมาชิกทุกตัวของเซต A เป็นสมาชิกของเซต B เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ A B

 

 statistics  สถิติศาสตร์

วิชาที่เกี่ยวข้องกับเรื่องต่อไปนี้ คือ การเก็บรวบรวมข้อมูล การนำเสนอข้อมูลการวิเคราะห์ข้อมูลและตีความหมายข้อมูล

 

 sequence  ลำดับ

จำนวนที่เรียงลำดับภายใต้กฎเกณฑ์อย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ลำดับ 1, 1/2, 1/3, ...,1/10

 

 square  รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส, กำลังสอง

1. รูปสี่เหลี่ยมมุมฉากที่มีด้านทุกด้านยาวเท่ากัน

2. กำลังสองของจำนวนจริง x  ใด ๆ หมายถึง x . x เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ x2

 

 similar triangles  รูปสามเหลี่ยมคล้าย

รูปสามเหลี่ยมสองรูปที่มีมุมเท่ากันทุกมุม มุมต่อมุม

 

 semi - circle  รูปครึ่งวงกลม

รูปที่เกิดจากการแบ่งรูปวงกลมออกเป็น 2 ส่วนเท่า ๆ กันด้วยเส้นผ่านศูนย์กลาง

 

 square root (of real number)  รากที่สอง (ของจำนวนจริง)  รากที่สองของจำนวนจริง a เมื่อ a > 0 เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์    หมายถึงจำนวนที่ยกกำลังสองแล้วได้ a เช่น
           2  และ -2  เป็นรากที่สองของ  4  
 square matrix  เมทริกซ์จัตุรัส

เมทริกซ์ที่มีจำนวนแถวและจำนวนหลักเท่ากัน

 

 straight angle  มุมตรง
มุมที่มีขนาด 180 องศา

 

 scale  มาตราส่วน

ระบบที่แสดงการแบ่งช่วงหรือความยาวออกเป็นหน่วยย่อยที่เท่ากัน เช่น มาตราส่วนบนไม้บรรทัด มาตราส่วนบนเทอร์โมมิเตอร์เป็นต้น

 

 sine function  ฟังก์ชันไซน์

ฟังก์ชันตรีโกณมิติชนิดหนึ่ง อาจนิยามโดยอาศัยวงกลมหนึ่งหน่วยเขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ sine q = y โดยที่ q  เป็นจำนวนจริงที่แทนด้วยความยาวของส่วนดค้งที่วัดจากจุด (1, 0) บนวงกลมหนึ่งหน่วย ไปตามส่วนโค้งของวงกลม(โดยคิดทิศทาง) และมี (x, y) เป็นจุดปลายของส่วนโค้งที่

 

 step-function  ฟังก์ชันขั้นบันได ฟังก์ชันที่มีค่าคงตัวเป็นช่วง ๆ และกราฟของฟังก์ชันมีลักษณะคล้ายขั้นบันได  
 simple bar chart  แผนภูมิแท่งเชิงเดียว แผนภูมิแท่งที่แสดงการเปรียบเทียบลักษณะของข้อมูลที่สนใจศึกษาเพียงลักษณะเดียว  
 scatter diagram  แผนภาพการกระจาย แผนภาพแสดงการแปรผันร่วมของตัวแปรสองตัว เช่น ตัวแปร x และ y  
 statistical map  แผนที่สถิติ

แผนภูมิที่นำเสนอข้อมูลดดยอาศัยแผนที่เมื่อต้องการเปรียบเทียบข้อมูลที่อยู่ในพื้นที่ทางภูมิศาสตร์

 

 sum of an infinite series  ผลบวกของอนุกรมอนันต์

ลิมิตของลำดับผลบวกย่อยของอนุกรมเมื่อลำดับผลบวกย่อยของอนุกรมนั้นมีลิมิต

 

 scalar quantity  ปริมาณสเกลาร์ ปริมาณที่มีแต่ขนาด ไม่มีทิศทาง เช่น เวลา อุณหภูมิ อาจแทนปริมาณสเกลาร์ได้วยความยาวของส่วนของเส้นตรง หรือระยะระหว่างจุดสองจุดบนเส้นตรง  
 statement  ประพจน์

ดู proposition

 

 sphere  ทรงกลม

เซตของจุดในระบบ 3 มิติ อยู่ห่างจากจุดคงที่จุดหนึ่งเป็นระยะเท่ากัน

 

 statistical table  ตารางสถิติ

 

ตารางที่แสดงข้อมูลสถิติ องค์ประกอบของตารางสถิติมีดังนี้
       หมายเลขตาราง (table number)
       ชื่อเรื่อง (title)
       หมายเหตุคำนำ (prefactory note)

หัวขั้ว
stub head
หัวสดมภ์
column head

ตัวขั้ว
(stub entries)
 

ตัวเรื่อง
(body)
 

       หมายเหตุล่าง (foot note)
       หมายเหตุแหล่งที่มา (source note)  
 stub entries  ตัวขั้ว ดู statistical table  
 stub  ต้นขั้ว

ดู statistical table

 

 sample space  แซมเปิลสเปซ เซตที่มีสมาชิกเป็นผลลัพธ์ที่อาจเป็นไปได้ทั้งหมดของการทดลองสุ่ม  
 summation sign  เครื่องหมายรวมยอด
อักษรภาษากรีก เขียนแทนด้วย โดยทั่วไปหมายถึงผลบวกของตัวแปร เช่น ใช้เป็น สัญลักษณ์ที่เขียนแทนผลบวกของตัวแปร x ซึ่งประกอบด้วยค่าจากการสังเกต n ค่า

 

 standard deviation  ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน

รากที่สองของค่าเฉลี่ยของกำลังสองของส่วนเบี่ยงเบนจากค่าเฉลี่ยเลขคณิต ใช้วัดการกระจายของข้อมูล เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ s

 

 slope (of a line)  ความชัน (ของเส้นตรง)
m เป็นความชันของเส้นตรงที่ผ่านจุด P1 (x1, y1) และ P2 (x2, y2) ก็ต่อเมื่อ

 

 statistical data  ข้อมูลสถิติ ข้อเท็จจริงที่เป็นตัวเลจหรือไม่มช่ตัวเลขเกี่ยวกับเรื่องหนึ่งเรื่องใดที่เราสนใจ  
 semi - interquartile range  กึ่งช่วงควอร์ไทล์

ดู quartile deviation

 

 simple line graph  กราฟเส้นเชิงเดียว

กราฟที่แสดงการเปรียบเทียบลักษระของข้อมูลที่สนใจศึกษาเพียงลักษณะเดียว

 

 semi - logarithm graph  กราฟกึ่งลอการิทึม กราฟที่มีมาตรส่วนบนแกนนอนเป็นมาตราส่วนเลขคณิต และมาตรส่วนบนแกนตั้งเป็นมาตรส่วนลอการิทึม  
 STH  เอสทีเอช ดู somatotrophic hormone  
 secondary oocyte  โอโอไซต์ระยะที่สอง เซลล์เปลี่ยนแปลงมาจากโอโอไซต์ระยะแรก และจะเปลี่ยนแปลงต่อไปเป็นเซลล์ไข่ แต่ในสัตว์บางชนิด เช่น สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม โอโอไซต์ระยะที่สองคือ เซลล์ไข่  
 somatotrophic hormone (STH) [growth hormone]  ฮอร์โมนโซมาโตโทรฟิน (เอสทีเอช) ฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมใต้สมองส่วนหน้า มีหน้าที่สำคัญในการควบคุมและกระตุ้นการเจริญ เติบโตของร่างกายโดยทั่ว ๆ ไป  
 sex organ  อวัยวะเพศ อวัยวะสร้างเซลล์สืบพันธุ์ ได้แก่ อัณฑะในเพศชาย และรังไข่ในเพศหญิง  
 sense organ  อวัยวะรับความรู้สึก โครงสร้างที่มีหน่วยรับความรู้สึกจากสิ่งเร้าภายนอกหรือภายใน ได้แก่ จมูก ตา หู ลิ้น และผิวหนัง  
 sweat  เหงื่อ น้ำและสารบางอย่างที่ร่างกายกำจัดออกทางต่อมเหงื่อที่ผิวหนัง  
 stipule  หูใบ ส่วนที่งอกออกมาตรงโคนของก้านใบติดกับกิ่ง มีลักษณะต่าง ๆ กันในพืชแต่ละชนิด  
 seminiferous tubule  หลอดสร้างอสุจิ หลอดที่มีลักษณะขดไปมาอยู่ภายในอัณฑะ เป็นแหล่งสร้างอสุจิ  
 sieve tube member  ซีฟทิวบ์ ท่อเล็ก ๆ ที่เกิดจากเซลล์หลอดตะแกรงหลาย ๆ เซลล์เรียงต่อกัน ทำหน้าที่ลำเลียงอาหารให้พืช  
 spinal nerve  เส้นประสาทไขสันหลัง เส้นประสาทที่แยกออกมาจากไขสันหลัง ตรงโคนมีรากบนและรากล่างต่อกับไขสันหลัง  
 slide  สไลด์ แผ่นแก้วซึ่งใช้ศึกษาชิ้นส่วนเล็ก ๆ ของสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กโดยกล้องจุลทรรศน์  
 spirillum  สไปริลลัม แบคทีเรียที่เซลล์มีรูปร่างเป็นเกลียว  
 sperm nucleus  สเปิร์มนิวเคลียส นิวเคลียส ของละอองเรณูมี 2 นิวเคลียส นิวเคลียสหนึ่งเข้าไปผสมกับเซลล์ไข่แล้วจะเจริญเป็นเอ็มบริโอ ส่วนอีกนิวเคลียสหนึ่งไปผสมกับโพลาร์นิวเคลียส แล้วจะเจริญเป็นเอนโดสเปิร์ม  
 secondary spermatocyte  สเปอร์มาโทไซต์ระยะที่สอง เซลล์ที่เปลี่ยนแปลงมาจากสเปอร์มาโทไซต์ระยะแรก และจะเปลี่ยนแปลงต่อไปเป็นสเปอร์มาทิด  
 spermatocyte  สเปอร์มาโทไซต์ เซลล์ซึ่งเจริญมาจากสเปอร์มาโทโกเนียมในระยะก่อนที่จะเปลี่ยนแปลงไปเป็นตัวอสุจิ สเปอร์มาโทไซต์มี 2 ระยะคือ สเปอร์มาโทไซต์ระยะแรก และสเปอร์มาโทไซต์ระยะที่สอง  
 spermatogonium  สเปอร์มาโทโกเนียม เซลล์ภายในอัณฑะของสัตว์ซึ่งต่อไปจะเปลี่ยน แปลงไปเป็นสเปอร์มาโทไซต์  
 species  สปีชีส์, ชนิด ลำดับหนึ่งในการจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิต (ดู kingdom ประกอบ)  
 spermatid  สเปอร์มาทิด เซลล์ซึ่งเปลี่ยน แปลงมาจากสเปอร์มาโทไซต์ระยะที่สอง และจะเปลี่ยนแปลงต่อไปเป็นตัวอสุจิ  
 spongy cell  สปันจีเซลล์ เซลล์ที่มีรูปร่างค่อนข้างกลมรี เรียงตัวกันอย่างหลวม ๆ เป็นกลุ่ม อยู่ระหว่างชั้นพาลิเสดกับเอพิเดอร์มิสด้านล่างของใบพืช  
 sporophyte  สปอโรไฟต์ ชื่อที่ใช้เรียกพืชซึ่งมีวงชีวิตแบบสลับในช่วงที่มีจำนวนโครโมโซม 2 ชุด (2n) พืชระยะนี้สืบพันธุ์โดยการสร้างสปอร์  
 spore  สปอร์ เซลล์ขนาดเล็กที่เกิดจากการแบ่งตัวแบบไมโทซิสหลาย ๆ ครั้งในส่วนใดส่วนหนึ่งของสิ่งมีชีวิต เมื่อแก่ตัวเข้าแต่ละเซลล์สามารถ จะงอกออกมาเป็นสิ่งมีชีวิตตัวใหม่ได้ มักจะพบในพืชจำพวกเฟิน มอส และฟังไจ  
 stroma  สโตรมา ส่วนที่เป็นของเหลวในคลอโรพลาสต์  
 steroid  สเตอรอยด์ สารจำพวกไขมันเป็นส่วนประกอบของฮอร์โมนหลายชนิดในร่างกาย  
 streptomycin  สเตร็ปโตมัยซิน ยาปฏิชีวนะชนิดหนึ่งสกัดจากเชื้อราที่มีชื่อว่า streptomyces griseus  
 sclera  สเคลอรา  
 semilunar valve  ลิ้นเซมิลูนาร์ ลิ้นที่อยู่โคนเส้นเลือดพัลโมนารี อาร์เตอรี และโคนเส้นเอออร์ตา ทำหน้าที่ป้องกันไม่ให้เลือดไหลกลับเข้าสู่หัวใจอีก  
 small intestine  ลำไส้เล็ก อวัยวะที่เป็นทางเดินอาหารต่อจากกระเพาะอาหารไปยังลำไส้ใหญ่ทำหน้าที่ย่อยและดูดซึมอาหารไปเลี้ยงร่างกาย ลำไส้เล็กของคนมีความยาวประมาณ 6 เมตร  
 simple goiter  โรคคอพอก โรคที่เกิดจากร่างกายขาดไอโอดีนทำให้ต่อมไทรอยด์ไม่สามารถสร้างไทรอกซินได้ และ TSH จะกระตุ้นให้ต่อมไทรอยด์มีขนาดโตขึ้นทำให้บริเวณคอโตกว่าปกติ  
 slime mold  ราเมือก  
 sympathetic nervous system  ระบบประสาทซิมพาเทติก ส่วนหนึ่งของระบบประสาทอัตโนมัติ ประกอบด้วยเส้นประสาทไขสันหลังเหนือกระดูกกระเบนเหน็บขึ้นไป ทำหน้าเร่งการทำงานของหัวใจให้เร็วขึ้น เป็นการทำงานที่ตรงข้ามกับระบบประสาทพาราซิมพาเทติก  
 sex - linked gene  ยีนที่เกี่ยวข้องกับเพศ ยีนที่อยู่บนโครโมโซมเพศ  
 stigma  ยอดเกสรเพศเมีย ส่วนบนสุดของเกสรเพศเมีย เป็นที่รองรับละอองเรณูทำให้เกิดการผสมพันธุ์  
 soil pollution  มลพิษของดิน ภาวะของดินที่มีสิ่งสกปรก สารที่เป็นพิษ หรือเชื้อโรคเจือปนอยู่ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายแก่สิ่งมีชีวิต  
 soft palate  เพดานอ่อน อวัยวะอยู่ในโพรงปากทางด้านบนเหนือโคนลิ้น มีลักษณะเป็นแผ่นเนื้อส่วนปลายโค้งลงมาทำหน้าที่เปิดให้อากาศจากจมูกผ่านเข้าสู่หลอดลมและจะปิดเมื่อกลืนอาหาร  
 social behavior  พฤติกรรมทางสังคม พฤติกรรมของสัตว์ที่มีระบบประสาทเจริญดีแสดงออกเพื่อให้เข้าใจความหมายซึ่งกันและกันได้ เมื่ออยู่รวมกันเป็นหมู่พวกหรือสัมพันธ์กัน  
 semen  น้ำอสุจิ ของเหลวซึ่งสร้างจากอวัยวะสืบพันธุ์ของเพศชาย ประกอบด้วยอสุจิกับน้ำเลี้ยงอสุจิ  
 saliva  น้ำลาย ของเหลวซึ่งถูกขับออกมาจากต่อมน้ำลาย ประกอบด้วยน้ำเมือกเอนไซม์ อะไมเลสและสารอื่น ๆ สำหรับช่วยในการย่อยอาหาร  
 scrotum  ถุงอัณฑะ ผิวหนังที่มีลักษณะเป็นถุงห่อหุ้มอัณฑะเอาไว้ พบในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมหลายชนิด ทำหน้าที่ช่วยพยุงอัณฑะเอาไว้นอกช่องท้องเพื่อให้อุณหภูมิภายในอัณฑะต่ำกว่าอุณหภูมิภายในร่างกาย  
 sperm  ตัวอสุจิ เซลล์สืบพันธุ์เพศผู้ของสัตว์มีขนาดเล็กมาก และมีลักษณะต่าง ๆ กันในสัตว์แต่ละชนิด ตัวอสุจิสามารถเคลื่อนที่ได้ ส่วนมากมีหางยาวช่วยในการเคลื่อนที่  
 sweat gland  ต่อมเหงื่อ อวัยวะที่ทำหน้าที่กำจัดเหงื่อ  
 seminal vesicle  ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ ต่อมที่มีลักษณะเป็นถุงค่อนข้างยาวยื่นออกจากท่อนำตัวอสุจิ มีหน้าที่สร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ  
 setae  เดือย อวัยวะไส้เดือน มีลักษณะคล้ายเส้นขนเล็ก ๆ อยู่ตอนกลางและรอบ ๆ ปล้องของไส้เดือนเกือบทุกปล้อง ทำหน้าที่ยึดดินขณะเคลื่อนที่  
 saprophytism  ภาวะย่อยสลาย สภาพการดำรงชีวิตของผู้ย่อยอินทรียสารซึ่งดำรงชีพโดยได้พลังงานจากการย่อยสลายซากของสิ่งมีชีวิต เช่น พวกเชื้อรา  แบคทีเรีย เป็นต้น  
 sieve tube member  ซีฟทิวบ์ กลุ่มเซลล์พวกหนึ่งของโฟลเอ็ม เป็นเซลล์ที่มีลักษณะเป็นท่อยาวปลายด้านบนและด้านล่างของเซลล์มีรูเล็ก ๆ คล้ายตะแกรง เซลล์นี้เมื่อเจริญเต็มที่ นิวเคลียสจะเสื่อมสลายไป  
 Schwann cell  เซลล์ชวันน์ เซลล์ที่มีลักษณะเป็นเยื่อบาง ๆ หุ้มชั้นนอกสุดของแอกซอน  
 semicircular canal  เซมิเซอร์คิวลาร์แคแนล ส่วนของหูตอนใน มีลักษณะเป็นหลอดครึ่งวงกลม 3 อันวางตั้งฉากกันมีของเหลวบรรจุอยู่ภายใน ทำหน้าที่เกี่ยวกับการทรงตัวของร่างกาย  
 sucrose  ซูโครส น้ำตาลโมเลกุลคู่ชนิดหนึ่ง สูตรโมเลกุลคือ C12H22O11 เกิดจากน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว 2 โมเลกุล คือฟรักโทสและกลูโคส มาเรียงต่อกัน น้ำตาลชนิดนี้พบในอ้อยซึ่งนำมาทำเป็นน้ำตาลอ้อยหรือน้ำตาลทราย  
 superior vena cava  ซุพีเรียเวนาคาวา หลอดเลือดใหญ่ที่นำเลือดจากส่วนหัว คอ และแขนทั้งสองข้างเข้าสู่หัวใจทางห้องบนของหัวใจด้านขวา  
 selagenella  ซีเลกจิเนลลา พืชพวกหนึ่งที่มีระบบท่อลำเลียง มีขนาดเล็ก อยู่ในไฟลัมไลโคไฟตา ชอบขึ้นในที่ร่มชื้น  
 serum  ซีรัม, เซรุ่ม ส่วนของน้ำเลือดที่แยกเอาสารที่ทำให้เลือดแข็งตัวออกไปแล้ว เซรุ่มที่มีภูมิคุ้มกันที่ต้องการใช้ฉีดเข้าไปในร่างกาย เพื่อให้ภูมิคุ้มกันแก่ร่างกายโดยตรง  
 synapse  ไซแนปส์ บริเวณที่ปลายของแอกซอนของประสาทเซลล์หนึ่งซึ่งใกล้ชิดกับปลายของเดนไดรต์ของใยประสาทอีกเซลล์หนึ่ง เป็นทางผ่านของกระแสประสาทจากเซลล์ประสาทหนึ่งไปสู่อีกเซลล์ประสาทหนึ่ง  
 spiracle  ช่องหายใจ ช่องเปิดออกสู่ภายนอกของระบบท่อลมของแมลงและอาร์โทรพอดบางชนิดเพื่อใช้หายใจ  
 sex chromosome  โครโมโซมเพศ โครโมโซมที่กำหนดเพศของสิ่งมีชีวิตมีอยู่ 1 คู่ ในคนโครโมโซมเพศทั้งคู่ของหญิงจะมีลักษณะเหมือนกัน แต่โครโมโซมของชายจะมีลักษณะต่างกัน  
 systolic pressure  ความดันระยะหัวใจบีบตัว ความดันเลือดในขณะที่หัวใจบีบตัวเพื่อสูบฉีดโลหิตออกไปเลี้ยงร่างกาย  
 spinal cord  ไขสันหลัง เนื้อเยื่อประสาทที่ต่อจากสมองลงมาอยู่ในกระดูกสันหลัง ส่วนปลายไขสันหลังจะเรียวเล็กลงเป็นเพียงส่วนของเยื่อหุ้มสมองชั้นใน ที่ไขสันหลังจะมีเส้นประสาทไขสันหลังแยกออกมาเป็นคู่ ๆ ตามจำนวนข้อของกระดูกสันหลัง  
 stamen  เกสรเพศผู้ อวัยวะสืบพันธุ์เพศผู้ของพืชดอก ประกอบด้วยอับละอองเรณู และก้านชูอับละอองเรณู  
 sound signal  การสื่อด้วยเสียง พฤติกรรมทางสังคมของสัตว์โดยใช้เสียงเป็นสื่อ เพื่อให้สัตว์ตัวอื่นเข้าใจความหมายตามที่ตนต้องการ  
 sexual reproduction  การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ การสืบพันธุ์ที่ต้องมีการผสมระหว่างเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้กับเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย  
 Self - fertilization  การผสมในตนเอง การผสมของเซลล์สืบพันธุ์ในต้นหรือตัวเดียวกัน  
 succession  การเปลี่ยนแปลงแทนที่ กระบวนการที่สิ่งมีชีวิตกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งในระบบนิเวศ  ถูกแทนที่โดยกลุ่มสิ่งมีชีวิตใหม่ เมื่อสภาวะแวดล้อมเดิมเปลี่ยนแปลงไป  
 Sodium-potassium pump  โซเดียมโพแทสเซียมปั๊ม การที่เซลล์สามารถดึงไอออนของสารจากบริเวณที่สารนั้นมีความเข้มข้นต่ำไปยังบริเวณที่สารนั้นมีความเข้มข้นสูงได้  
 sex – linked gene  ยีนที่เกี่ยวเนื่องกับเพศ การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมที่ควบคุมโดยยีนที่อยู่บนโครโซมเพศเท่านั้น  
 spontaneous generation  สิ่งมีชีวิตสามารถเกิดขึ้นได้เองจากสิ่งไม่มีชีวิต ทฤษฎีที่เชื่อว่าสิ่งมีชีวิตมีกำเนิดมาจากสิ่งไม่มีชีวิตได้โดยตนเอง ไม่ใช่โดยวิวัฒนาการ เช่นเชื่อว่าปลาเกิดมาจากโคลนตม  
 style  ก้านเกสรตัวเมีย ส่วนของเกสรตัวเมียช่วงระหว่างยอดเกสรตัวเมียกับรังไข่ เป็นทางผ่านของหลอดละอองเรณูที่จะนำสเปิร์มนิวเคลียส เข้าผสมกับไข่ในรังไข่  
 sepal  กลีบเลี้ยง, กลีบนอก กลีบชั้นนอกสุดของดอกไม้ มักมีสีเขียว ทำหน้าที่ป้องกันโครงสร้างอื่น ๆ ของดอกในขณะที่ยังอ่อนอยู่  
 skeletal muscle  กล้ามเนื้อยึดกระดูก เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อที่ประกอบด้วยเซลล์รูปทรงกระบอก มีลายตามขวางอยู่รวมกันเป็นมัดที่บริเวณแขนขาและลำตัว ทำหน้าที่เคลื่อนไหว  การทำงานของกล้ามเนื้ออยู่ภายใต้อำนาจจิตใจ  
 smooth muscle  กล้ามเนื้อเรียบ กล้ามเนื้อ ที่ประกอบด้วยเซลล์รูปร่างเรียวยาวคล้ายกระสวย เรียงตัวกันเป็นชั้น พบที่อวัยวะภายในของสัตว์ ทำงานนอกอำนาจจิตใจ เช่น ผนังของเส้นเลือด ผนังของทางเดินอาหาร เป็นต้น  
 stomach  กระเพาะอาหาร อวัยวะส่วนหนึ่งของทางเดินอาหารมีลักษณะเป็นถุง เป็นที่พักอาหารและย่อยอาหารบางชนิดก่อนที่จะส่งต่อไปยังลำไส้เล็ก  
 spermatogenesis  กระบวนการสร้างตัวอสุจิ กระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในอัณฑะของสัตว์เพื่อสร้างตัวอสุจิ ซึ่งเป็นเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้  
 sacrum  กระดูกกระเบนเหน็บ กระดูกสันหลังส่วนท้ายสุด  
 saturated fatty acid  กรดไขมันอิ่มตัว  

t

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 title  ชื่อเรื่อง

ข้อความที่บอกให้ทราบว่าตารางสถิตินั้นเกี่ยวกับเรื่องอะไร (ดู statistical table ประกอบ)

 

 thermostat  ตัวควบคุมอุณหภูมิ อุปกรณ์ควบคุมอุณหภูมิให้คงตัว โดยใช้หลักว่าเมื่ออุณหภูมิเปลี่ยนไปจะทำให้แผ่นโลหะคู่หรือแก๊สขยายตัวหรือหดตัว ซึ่งจะควบคุมการเปิด - ปิด ของวงจรไฟฟ้าได้โดยอัตโนมัต  
 transmitter  เครื่องส่ง

อุปกรณ์ส่งสัญญาณไฟฟ้า เช่น เครื่องโทรทัศน์ เครื่องส่งวิทยุ เป็นต้น

 

 tropic movement  การเคลื่อนไหวแบบทรอนปิกมูฟเมนต์

การเคลื่อนไหวของพืชทีเกิดจากการเจริญเติบดตอย่างมีทิศทางโดยทิศทางของการเคลื่อนไหวถูกกำหนดโดยทิศทางของปัจจัยภายนอกที่มากระตุ้น เช่น การตอบสนองต่อแรงโน้มถ่วงของโลก(gravitropism)

 

 temperature  อุณหภูมิ ระดับความร้อน วัดได้ด้วยเทอร์มอมิเตอร์  
 thermodynamics  อุณหพลศาสตร์ วิชาฟิสิกส์แขนงหนึ่งที่ศึกษาเกี่ยวกับสมบัติของสารซึ่งเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ และศึกษาเกี่ยวกับการเปลี่ยนรูปพลังงานความร้อนไปเป็นพลังงานรูปอื่น ๆ  
 transformer  หม้อแปลง อุปกรณ์ไฟฟ้า สำหรับเปลี่ยนแรงเคลื่อนไฟฟ้ากระแสสลับให้สูงต่ำตามต้องการ ประกอบด้วยขดลวด 2 ขดพันรอบแกนเหล็ก ซึ่งมีจำนวนรอบไม่เท่ากัน การเปลี่ยนแรงเคลื่อนไฟฟ้าเกิดจากการเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้า  
 tuning fork  ส้อมเสียง อุปกรณ์ที่เป็นแหล่งกำเนิดเสียง ใช้เป็นมาตรฐานในการเทียบเสียงของเครื่องดนตรีและใช้ทดลองในห้องปฏิบัติการ  
 translational equilibrium  สมดุลต่อการเลื่อนตำแหน่ง สภาพของวัตถุที่อยู่นิ่งหรือเคลื่อน ที่ด้วยความเร็วคงตัว เนื่องจากแรงลัพธ์ที่กระทำต่อวัตถุเป็นศูนย์ เช่น หนังสือวางบนโต๊ะ รถยนต์แล่นด้วยความเร็วคงที่ เป็นต้น  
 thermal equilibrium  สมดุลความร้อน สภาวะที่วัตถุหรือระบบไม่มีการถ่ายโอนพลังงานความร้อนภายในวัตถุหรือระบบ หรือไม่มีการถ่ายโอนพลังงานความร้อนระหว่างวัตถุหรือระบบกับสิ่งแวดล้อม  
 transparent object  วัตถุโปร่งใส วัตถุที่ให้แสงทะลุผ่านได้และสามารถมองเห็นวัตถุที่อยู่อีกข้างหนึ่งได้ชัดเจน เช่น กระจกใส กระดาษแก้ว เป็นต้น  
 translucent object  วัตถุโปร่งแสง วัตถุที่แสงผ่านได้แต่จะเกิดการกระเจิงหรือการกระจายแสง เช่น กระจกฝ้ายอมให้แสงผ่านได้ แต่ไม่สามารถมองเห็นวัตถุที่อยู่อีกข้างหนึ่ง เพราะแสงเกิดการกระเจิง  
 thermal power plant  โรงไฟฟ้าระบบกำลังความร้อน (ฟ.) โรงผลิตพลังไฟฟ้าโดยเปลี่ยนพลังงานความร้อนที่ได้จากการเผาไหม้ของเชื้อเพลิง เช่น ถ่านหิน แก๊สธรรมชาติ น้ำมัน เป็นต้น เป็นพลังงานไฟฟ้า  
 three-pin plug  ปลั๊ก 3 ขา ปลั๊กที่ประกอบด้วยสายไฟฟ้า 3 สาย โดย 2 สายแรกต่อกับสายไฟฟ้าที่จะนำกระแสเข้ามาสู่อุปกรณ์ไฟฟ้านั้น อีกสายหนึ่งที่เหลือต่อจากอุปกรณ์นั้นลงสู่ดิน เพื่อว่าเมื่อมีกระแสไฟฟ้ารั่วจะได้ผ่านลงสู่ดิน โดยไม่ทำให้ผู้ที่กำลังใช้อุปกรณ์นั้นเป็นอันตราย  
 thermoelectric effect  ปรากฏการณ์เทอร์มออิเล็กตริก ปรากฏการณ์ที่พลังงานความร้อนเปลี่ยนไปเป็นพลังงานไฟฟ้า เช่น ไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจากคู่ควบความร้อน เป็นต้น  
 telephone  โทรศัพท์ ระบบสื่อสารที่ผู้ส่งและผู้รับโต้ตอบเป็นคำพูดโดยอาศัยกระแสไฟฟ้า  
 telegraph  โทรเลข ระบบสื่อสารที่มีการรับส่งเป็นรหัสสัญญาณโดยใช้กระแสไฟฟ้า  
 teleprinter  โทรพิมพ์ อุปกรณ์รับสัญญาณข่าวสารทางวิทยุ และพิมพ์ลงในแถบกระดาษยาว  
 thermos  เทอร์มอส ขวดแก้ว 2 ชั้น ระหว่างชั้นเป็นสุญญากาศ และฉาบด้วยสารมันวาว กันความร้อนได้ดี  
 thermometer  เทอร์มอมิเตอร์ อุปกรณ์วัดอุณหภูมิ มีหลายชนิด เช่น เทอร์มอมิเตอร์ชนิดปรอท เป็นต้น  
 tesla  เทสลา หน่วยของความหนาแน่นฟลักซ์ แม่เหล็ก ใช้สัญลักษณ์ T  
 T  เทสลา สัญลักษณ์ของหน่วยวัดความเข้มของสนามแม่เหล็ก  ดู tesla  
 telex  เทเลกซ์ การบริการรับและส่งข่าวสารทางโทรพิมพ์ซึ่งมีข่ายงานอยู่ทั่วโลก telex ย่อมาจาก teleprinter exchange  
 transistor  ทรานซิสเตอร์ อุปกรณ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ เป็นสารกึ่งตัวนำ ใช้แทนหลอดวิทยุ  
 ticker timer  เครื่องเคาะสัญญาณเวลา อุปกรณ์การทดลองใช้วัดความเร็วของวัตถุ  
 turbine  เครื่องกังหัน กลจักรชนิดใบพัดหมุนใช้ผลิตกำลังโดยอาศัยพลังงานจากกระแสน้ำไอน้ำ และแก๊ส เช่น เครื่องกังหันไอน้ำ เครื่องกังหันน้ำ เป็นต้น  
 threshold frequency  ความถี่ขีดเริ่ม ความถี่ของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีค่าพลังงานพอดีทำให้อิเล็กตรอนหลุดออกมาจากผิวโลหะได้  
 transverse wave  คลื่นตามขวาง คลื่นซึ่งมีทิศทางการเคลื่อนที่ของอนุภาคหรือตัวกลางตั้งฉากกับทิศการเคลื่อนที่ของคลื่น  
 total reflection  การสะท้อนกลับหมด ปรากฏการณ์ที่แสงผ่านจากตัวกลางที่มีดรรชนีหักเหมากไปยังตัวกลางที่มีดรรชนีหักเหน้อยกว่า เมื่อมุมตกกระทบโตกว่ามุมวิกฤต ลำแสงจะไม่ทะลุผ่านไปยังตจัวกลางที่มีดรรชนีหักเหน้อยกว่าแต่จะสะท้อนกลับเข้ามาในตัวกลางเดิม  
 theoretical mechanical advantage  การได้เปรียบเชิงกลทางทฤษฎี

อัตราส่วนระหว่างน้ำหนักที่ยกได้โดยเครื่องกลกับแรงที่กระทำต่อเครื่องกลโดยไม่คิดแรงเสียดทาน

 

 triple bond  พันธะสาม พันธะระหว่างอะตอม คู่หนึ่งซึ่งคู่อะตอมนี้ใช้อิเล็กตรอนคู่ร่วมพันธะสามคู่  
 thermosetting plastic  พลาสติกเทอร์มอเซต พลาสติกชนิดที่ใช้ในการอัดแบบขึ้นรูปผลิตภัณฑ์โดยใช้ความร้อนและความดัน เมื่อเย็นลงจะแข็งตัวและไม่เปลี่ยนแปลงรูปทรงเมื่อถูกความร้อน  
 tar  น้ำมันดิน ของผสมของสารประกอบอินทรีย์มีลักษณะเป็นของเหลวข้น ได้จากการกลั่นลำดับส่วนน้ำมันดิบ หรือการกลั่นทำลายวัตถุที่มีธาตุคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ เช่น ไม้ ถ่านหิน เป็นต้น  
 transition element  ธาตุแทรนซิชัน กลุ่มธาตุในตารางธาตุที่สามารถทำปฏิกิริยาโดยใช้อิเล็กตรอนในระดับพลังงานถัดมาจากระดับพลังงานนอกสุดเข้าไป  
 thiamine  ไทอามีน วิตามิน B1 สูตรเคมีคือ C12H17ON4S เป็นผลึกสีขาว ละลายได้ดีในน้ำและแอลกอฮอล์ มีมากในยีสต์ เมล็ดข้าวที่ไม่ขัดสี ตับ ไข่ นม และผลไม้ ถ้าร่างกายขาดวิตามินนี้จะเป็นโรคเหน็บชา  
 thymine  ไทมีน สารประกอบอินทรีย์พวกเบสชนิดหนึ่งมีธาตุไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ สูตรเคมี คือ C5H6N2O2 พบใน DNA  
 thermoplastic  เทอร์มอพลาสติก พลาสติกชนิดที่อ่อนตัวเมื่อถูกความร้อน จึงเปลี่ยนรูปทรงได้ง่าย  
 testosterone  เทสโทสเทอโรน ฮอร์โมนเพศชายสร้างจากอัณฑะ ทำหน้าที่ควบคุมลักษณะเพศชาย  
 thorium  ทอเรียม ธาตุแทรนซิชัน มีเลขอะตอม 90 สัญลักษณ์ Th เป็นโลหะจุดหลอมเหลว 3,050oC จุดเดือดประมาณ 4,440oC ในธรรมชาติมีปนอยู่ ในแร่หลายชนิด เช่น ทอไรต์ทอเรียไนต์ และโมนาไซต์  
 tungsten  ทังสเตน ธาตุแทรนซิชัน เลขอะตอม 74 สัญลักษณ์ W จุดหลอมเหลว 3,370oC จุด เดือด 5,930oC ใช้ทำไส้หลอดไฟฟ้าและโลหะผสมอื่น ๆ ในธรรมชาติมีปนอยู่ในแร่วุลแฟรไมต์ (wolframite FeWO4 ) และซีไลต์ (scheelite CaWO4)  
 tritium  ทริเทียม

ไอโซโทปหนึ่งของธาตุไฮโดรเจน เป็นไอโซโทปกัมมันตรังสีที่ไม่มีในธรรมชาติแต่สร้างขึ้นได้ใน

ห้องทดลอง มีเลขอะตอม 1 เลขมวล 3  สัญลักษณ์    

3

H

1

 

 titration  การไทเทรต กระบวนการหาปริมาตรของสารละลายชนิดหนึ่งที่ทำปฏิกิริยาพอดีกับสาร ละลายอีกชนิดหนึ่งซึ่งทราบปริมาตรแล้ว และทราบความเข้มข้นของสารละลายชนิดใดชนิดหนึ่ง ที่ทำปฏิกิริยากันนี้ด้วย โดยถือว่าการเปลี่ยนแปลงของอินดิเคเตอร์ ณ จุดยุติเป็นเกณฑ์ที่บอกให้ทราบว่าสารละลายทั้งสองทำปฏิกิริยากันพอดี  
 table number  หมายเลขตาราง

ตัวเลขที่แสดงลำดับที่ของตารางสถิติ(ดู statistical table  ประกอบ

 

 tangent line (to a curve)  เส้นสัมผัส (เส้นโค้ง)

เส้นสัมผัสเส้นโค้งที่จุด P ใด ๆ บนโค้งนั้น จะเป็นเส้นตรงที่ผ่านจุด P และอยู่ในตำแหน่งใกล้เคียงกับเส้นตรงที่ลากผ่านจุด P และอีกจุดหนึ่งบนเส้นโค้งซึ่งเกือบทับจุด P

 

 transversal  เส้นตัดขวาง

เส้นตรงซึ่งตัดเส้นตรงอื่นตั้งแต่ 2 เส้นขึ้นไป

 

 trichotomy property  สมบัติไตรวิภาค

สมบัติที่กล่าวถึงการเท่ากันหรือไม่เท่ากัน เช่น ถ้า a  และ b เป็นจำนวนจริงแล้ว a = b หรือ a < b  หรือ a > b อย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น

 

 trapezoid  รูปสี่เหลี่ยมคางหมู

รูปสี่เหลี่ยมใด ๆ ที่มีด้านตรงข้ามขนานกันคู่หนึ่ง และคู่เดียวเท่านั้น

 

 triangle  รูปสามเหลี่ยม

รูปหลายเหลี่ยมที่ประกอบด้วยด้านสามด้าน

 

 transcendental function  ฟังก์ชันอดิสัย
ฟังก์ชันใด ๆ ที่ไม่เป็นฟังก์ชันพืชคณิต เช่น f(x) = sin x,    f(x) = log10x  
 transcendental function  ฟังก์ชันอดิสัย  
 trigonometric function  ฟังก์ชันตรีโกณมิติ ฟังก์ชันในเซตของจำนวนจริงสามารถใช้วงกลมหนึ่งหน่วยเป็นหลักในการนิยาม เช่น ฟังก์ชันไซน์ ฟังก์ชันโคไซน์ เป็นต้น  
 term (of sequence)  พจน์ (ของลำดับ)

พจน์ของลำดับใด ๆ หมายถึงจำนวนแต่ละจำนวน ที่อยู่ในลำดับนั้น

 

 term (of polynomial)  พจน์ (ของพหุนาม) จำนวนแต่ละจำนวนในพหุนาม เช่น 5x2,  4x และ 1 เป็นพจน์ของพหุนาม 5x2 + 4X - 1  
 tree diagram  แผนภาพต้นไม้
แผนภาพที่เขียนเพื่อแสดงการจับคู่ของจำนวนโดยเริ่มจากจำนวน ๆ หนึ่ง และแยกออกไปเรื่อย ๆ มีลักษณะคล้ายต้นไม้ เช่น แผนภาพแสดงการกระจาย (a + b)3 เขียนได้ดังนี้

 

 triangular prism  ปริซึมสามเหลี่ยม

ปริซึมที่มีหน้าที่ตัดเป็นรูปสามเหลี่ยม

 

 transpose of a matrix  ทรานสโพสของเมทริกซ์
เมตริกซ์ที่ได้จากการเขียนเมตริกซ์ A ทั้งแถว มาเรียงกันเป็นหลักที่หนึ่งของเมตริกซ์ใหม่ และนำสมาชิกในแถวที่ 2 ของ A ทั้งแถวมาเรียบเป็นหลักที่สองของเมตริกซ์ใหม่และต่อ ๆ ไป เมตริกซ์ที่ได้เรียกว่า ทรานสโพสของ A เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ At หรือ A'  
 tetrahedral  ทรงสี่หน้า
รูปทรงเรขาคณิตชนิดหนึ่ง ซึ่งมีรูปสามเหลี่ยมประกอบกันสี่ด้าน ดังรูป

 

 two-way table  ตารางสองทาง ตารางสถิติที่มีการจำแนกรายการบนหัวเรื่องและต้นขั้วทั้ง 2 ด้าน  
 truth table  ตารางค่าความจริง

ตารางที่แสดงค่าความจริงของประพจน์ใหม่ที่เกิดจากการเชื่อมประพจน์ตั้งแต่สองประพจน์ขึ้นไปด้วยตัวเชื่อม

 

 trigonometry  ตรีโกณมิติ

วิชาที่ว่าด้วยฟังก์ชันตรีโกณมิติ และความสัมพันธ์ระหว่างมุมและด้านของรูปสามเหลี่ยม

 

 terminal side  ด้านสิ้นสุด ในการวัดมุมถ้าส่วนของเส้นตรง AP หมุมรอบจุด A ไปอยู่ในแนว AQ สิ่งที่เกิดขึ้นเรียกว่ามุม และเรียกส่วนที่เกี่ยวข้องกับมุมดังนี้
เรียกจุด Aว่า จุดยอดมุม

 

 time series data  ข้อมูลอนุกรมเวลา ข้อมูลที่แสดงการเปลี่ยนแปลงตามลำดับของเวลา  
 thyroid stimulating hormone (TSH)  ไทรอยด์สติมิวเลติงฮอร์โมน (ทีเอสเอช) ฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมใต้สมองส่วนหน้า ทำหน้าที่กระตุ้นต่อมไทรอยด์ให้สร้างฮอร์โมนตามปกติ อาจเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า ฮอร์โมนไทโรโทรฟิน  
 thyrotrophic hormone  ฮอร์โมนไทโรโทรฟิน ดู thyroid stimulating hormone  
 transfer RNA (tRNA)  อาร์เอนเอถ่ายโอน อาร์เอนเอชนิดหนึ่ง มีหน้าที่นำกรดอะมิโนมาสังเคราะห์เป็นโปรตีนที่ไรโบโซม  
 testis  อัณฑะ อวัยวะสร้างเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้ ของสัตว์สำหรับในสัตว์ชั้นสูงอาจทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนเพศด้วย  
 taxonomy  อนุกรมวิธาน วิชาที่ว่าด้วยการจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิต  
 tentacle  เทนทาเคิล รยางค์ที่ยื่นยาวออกมาจากส่วนหัวหรือบริเวณปากของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังบางชนิด เช่น ไฮดรา เพื่อรับความรู้สึกหรือใช้จับอาหาร  
 tricuspid valve  ลิ้นไตรคัสปิด ลิ้นที่อยู่ระหว่างห้องบนของหัวใจด้านขวาและห้องล่างของ หัวใจด้านขวาของหัวใจสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม  
 toxic goiter  โรคคอพอกเป็นพิษ โรคที่เกิดจากต่อมไทรอยด์ได้รับการกระตุ้นให้สร้างฮอร์โมนมากกว่าปกติทำให้ต่อมขยายขนาดขึ้น อาการที่ปรากฏ คือ ตาคนไข้โปนและคอหอยโต  
 transpiration pull  แรงดึงจากการคายน้ำ แรงดึงโมเลกุลของน้ำให้เคลื่อนที่ต่อเนื่องกันโดยตลอดจากปลายสุดของรากขึ้นสู่ส่วนต่าง ๆ ของพืช ผ่านไซเลม อันเป็นผลมาจากการคายน้ำ  
 tissue  เนื้อเยื่อ กลุ่มของเซลล์ที่มีโครงสร้างและหน้าที่คล้าย ๆ กันมารวมกันเพื่อทำหน้าที่เฉพาะอย่าง เช่น เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อทำหน้าที่ในการเคลื่อนไหว  
 thiamine  ไทอามีน วิตามิน B1 สูตรเคมีคือ C12H17ON4S เป็นผลึกสีขาว ละลายได้ดีในน้ำและแอลกอฮอล์ มีมากในยีสต์ เมล็ดข้าวที่ไม่ขัดสี ตับ ไข่ นม และผลไม้ ถ้าร่างกายขาดวิตามินนี้จะเป็นโรคเหน็บชา  
 thyroid follicle  ไทรอยด์ฟอลลิเคิล กลุ่มเซลล์ในต่อมไทรอยด์ซึ่งเป็นแหล่งสร้างฮอร์โมนไทรอกซิน  
 thyroxin  ไทรอกซิน

ฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมไทรอยด์มีไอโอดีนเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ มีหน้าที่ควบคุมเมตามอร์โฟซิสของสัตว์บางชนิด ถ้าคนขาดฮอร์โมนนี้ในวัยเด็กจะทำให้เป็นโรครีทินิซึม ในวัยผู้ใหญ่จะเป็นโรคมิกซิดีมา

 

 taxis  แทกซิส พฤติกรรมการเคลื่อนที่เพื่อตอบสนองต่อสิ่งเร้าภายนอกของสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำ มีทิศทางการเคลื่อนที่อย่างแน่นอนที่จะเข้าหา หรือหนีสิ่งเร้านั้น ๆ เช่น การเข้าหาแสงสว่างของพลานาเรีย เป็นต้น  
 thymine  ไทมีน สารประกอบอินทรีย์พวกเบสชนิดหนึ่งมีธาตุไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ สูตรเคมี คือ C5H6N2O2 พบใน DNA  
 telophase  เทโลเฟส ระยะหนึ่งของการแบ่งเซลล์ถัดจากระยะแอนาเฟส เป็นระยะที่มีการสร้างเยื่อขึ้นล้อมรอบโครโมโซมแต่ละกลุ่ม กลายเป็นนิวเคลียสแล้วเซลล์จะแบ่งตัวออกเป็น 2 เซลล์  
 testosterone  เทสโทสเทอโรน ฮอร์โมนเพศชายสร้างจากอัณฑะ ทำหน้าที่ควบคุมลักษณะเพศชาย  
 tracheid  เทรคีด เซลล์ชนิดหนึ่งของไซเลม มีรูปร่างยาวปลายแหลม เมื่อเจริญเต็มที่จะไม่มีนิวเคลียส ผนังเซลล์หนาไม่เท่ากันทั้งเซลล์  
 t RNA  ทีอาร์เอนเอ  
 tube feet  ทิวบ์ฟีท อวัยวะที่มีลักษณะเป็นหลอดขนาดเล็ก มีอยู่จำนวนมากทางด้านท้องของสัตว์จำพวกดาวทะเล อวัยวะนี้ยืดและหดได้ ทำหน้าที่ช่วยในการเคลื่อนไหวและจับอาหาร  
 trachea  ท่อลม อวัยวะหายใจของแมลงและอาร์โทรพอดบางชนิด อยู่ถัดจากช่องหายใจ แตกแขนงเป็นแหล่งแลกเปลี่ยนแก๊ส  
 toxoid  ทอกซอยด์ สารที่ได้จากการนำเอาทอกซินมาทำให้หมดฤทธิ์ แต่ยังคงมีสมบัติของแอนติเจนอยู่ เช่น ทอกซินของเชื้อบาดทะยัก เมื่อทำให้หมดฤทธิ์แล้วนำมาฉีดเข้าสู่ร่างกาย ก็จะกระตุ้นให้ร่างกายสร้างแอนติบอดีต้านทานโรคบาดทะยักได้  
 tryptophan  ทริปโตเฟน กรดอะมิโนที่จำเป็นชนิดหนึ่งของร่างกาย สูตรเคมีคือ C11H12N2O2 มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของร่างกาย  
 trypsin  ทริปซิน เอนไซม์ที่ตับอ่อนสร้างขึ้น สำหรับย่อยอาหารพวกโปรตีนให้มีโมเลกุลเล็กลง  
 thrombin  ทรอมบิน เอนไซม์ชนิดหนึ่งในน้ำเลือด ซึ่งช่วยเปลี่ยนไฟบริโนเจนให้เป็นไฟบรินเพื่อทำให้เลือดแข็งตัว  
 taste bud  ตุ่มรับรส ตุ่มขนาดเล็กที่ผิวลิ้น ทำหน้าที่รับรสหวาน เปรี้ยว เค็ม ขม  
 thyroid gland  ต่อมไทรอยด์ ต่อมไร้ท่อชนิดหนึ่งของสัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง ลักษณะเป็น 2 พู อยู่บริเวณลำคอ ทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนไทรอกซิน  
 trial and error learning  การเรียนรู้โดยการลองผิดลองถูก พฤติกรรมที่สัตว์ตอบสนองต่อสิ่งเร้าโดยที่ยังไม่ทราบแน่ว่าจะมีผลดีหรือผลเสียต่อตัวเอง ต่อเมื่อได้ทดลองตอบสนองสิ่งเร้านั้นแล้ว ภายหลังจะเลือกตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่จะเป็นผลต่อตัวเองเท่านั้น  
 translocation  การเคลื่อนย้าย การเคลื่อนย้ายอาหาร น้ำ หรือ สารละลายต่าง ๆ จากส่วนหนึ่งไปยังส่วนต่าง ๆ ภายในพืช  
 transpiration  การคายน้ำ การสูญเสียน้ำจาก เนื้อเยื่อของพืชออกสู่บรรยากาศในรูปของไอน้ำ  

u

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 u  หน่วยมวลอะตอม ดู atomic mass unit  
 ultraviolet rays [black light]  รังสีอัลตราไวโอเลต, แสงเหนือม่วง รังสีที่มีแสงสีม่วงและรังสีเอกซ์ เป็นรังสีที่ตามองไม่เห็น เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า แสงดำ  
 universal gravitational constant  ค่าคงตัวโน้มถ่วงสากล ค่าคงตัวในกฎแรงดึงดูดระหว่างมวลของนิวตัน ใช้สัญลักษณ์ G มีค่าเท่ากับ 6.67 ´ 10-11 N.m2/kg2  
 ultrasonic wave  คลื่นเหนือเสียง คลื่นที่มีความถี่สูงกว่าความถี่คลื่นเสียงสูงสุดที่คนได้ยิน (สูงกว่า 20000 เฮิรตซ์)  
 unsaturated hydrocarbon  ไฮโดรคาร์บอนประเภทไม่อิ่มตัว สารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่มีพันธะระหว่างอะตอมของคาร์บอนกับคาร์บอนในโมเลกุลเป็นพันธะคู่หรือพันธะสาม เช่นแอลคียน  แอลไคน์ เป็นต้น  
 unstable compound  สารประกอบไม่เสถียร สารประกอบที่ไม่อยู่ตัว อาจจะสลายตัวหรือเปลี่ยนแปลงเป็นสารอื่นได้ง่าย  
 urea  ยูเรีย สารประกอบอินทรีย์ชนิดหนึ่งสูตรเคมี คือ NH2CONH2 เป็นของแข็งสีขาว มีจุดหลอมเหลว 130oC ละลายน้ำได้ดี ใช้ทำปุ๋ยไนโตรเจน ในร่างกายสัตว์ยูเรียเกิดขึ้นจากกรดอะมิโนที่เปลี่ยนแปลงไปในกระบวนการเมแทบอลิซึมของโปรตีน  
 uranium  ยูเรเนียม ธาตุแทรนซิชัน เลขอะตอม 92 สัญลักษณ์ U เป็นธาตุกัมมันตรังสีที่พบในธรรมชาติซึ่งมีมวลอะตอมสูงที่สุด ยูเรเนียม 235 ใช้เป็นเชื้อเพลิงในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ สาร ประกอบของธาตุนี้บางชนิดใช้ในการทำกระจกสี และกระเบื้องเคลือบสี  
 uracil  ยูราซิล สารประกอบอินทรีย์พวกเบสชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C4H4N2O2 พบใน RNA  
 universal indicator  ยูนิเวอร์ซัลอินดิเคเตอร์ อินดิเคเตอร์ที่สามารถเปลี่ยนสีได้หลายสีเมื่อ pH ของสารละลายเปลี่ยนไป เตรียมขึ้นจากการผสมอินดิเคเตอร์ที่เลือกไว้หลาย ๆ ชนิดเข้าด้วยกัน ใช้บอก pH โดยประมาณของสารละลายโดยวิธีเทียบสีที่ให้ไว้ มีทั้งชนิดที่ทำเป็นสารละลายและชนิดที่ทำเป็นกระดาษ  
 unsaturated fatty acid  กรดไขมันไม่อิ่มตัว กรดไขมันชนิดที่มีพันธะระหว่างคาร์บอนกับคาร์บอนในโมเลกุลเป็นพันธะคู่อย่างน้อยหนึ่งพันธะ เช่น กรดโอลิอิก(C17H33COOH)  
 universal set  เอกภพสัมพัทธ์

ดู relative universe

 

 undefined term  อนิยาม

พจน์ที่ไม่ให้คำจำกัดความทางคณิตศาสตร์

 

 unit vector  เวกเตอร์หนึ่งหน่วย

เวกเตอร์ที่มีขนาดหนึ่งหน่วยไม่ว่าเวกเตอร์นั้นจะมีทิศทางใดก็ตาม

 

 unit circle  วงกลมหนึ่งหน่วย
วงกลมที่มีรัศมียาว 1 หน่วย จุดศูนย์กลางอยู่ที่จุด (0, 0) เขียนในรูปความสัมพันธ์ได้เป็น

{ (x, y)  R x R | x2 + y2 = 1 }

 

 union (of sets)  ยูเนียน (ของเซต)
ยูเนียนของเซต A และเซต B คือเซตที่ประกอบด้วยสมาชิกซึ่งเป็นสมาชิกของเซต A หรือของเซต B หรือของทั้งสองเซต เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ A B

 

 unit matrix  เมทริกซ์เอกลักษณ์

เมทริกซ์จัตุรัสใด ๆ ที่มีสมาชิกในแนวเส้นทแยงมุมจากบนซ้ายถึงล่างขวาเป็นตัวเลข 1 โดยตลอด และสมาชิกในตำแหน่งอื่นเป็นศูนย์

 

 upper boundary  ขอบบน ค่ากึ่งกลางระหว่างค่าที่มากที่สุดในอัตรภาคชั้นนั้นกับค่าที่น้อยที่สุดของอัตรภาคชั้นถัดไปชั้นหนึ่ง  
 upper epidermis  เอพิเดอร์มิสด้านบน

ชั้นของเซลล์ที่อยู่นอกสุดด้านบนของใบพืช

 

 umbilical cord  สายสะดือ โครงสร้างที่ติดต่อระหว่างเอ็มบริโอกับรกซึ่งมีลักษณะเป็นสายหุ้มรอบเส้นเลือดใหญ่ มีเฉพาะในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม  
 urea  ยูเรีย สารประกอบอินทรีย์ชนิดหนึ่งสูตรเคมี คือ NH2CONH2 เป็นของแข็งสีขาว มีจุดหลอมเหลว 130 ํ C ละลายน้ำได้ดี ใช้ทำปุ๋ยไนโตรเจน ในร่างกายสัตว์ยูเรียเกิดขึ้นจากกรดอะมิโนที่เปลี่ยนแปลงไปในกระบวนการเมแทบอลิซึมของโปรตีน  
 uracil  ยูราซิล สารประกอบอินทรีย์พวกเบสชนิดหนึ่ง สูตรเคมีคือ C4H4N2O2 พบใน RNA  
 uterus  มดลูก อวัยวะของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมเพศเมีย เป็นที่ฝังตัวของเอ็มบริโอ เพื่อเจริญเติบโตต่อไป  
 urine  ปัสสาวะ น้ำและของเสียที่ไตกรองออกมาจากเลือด เพื่อขับถ่ายออกนอกร่างกาย โดยปกติน้ำปัสสาวะของคนประกอบด้วยยูเรียเกลือ และสารอื่น ๆ  
 urethra  ท่อปัสสาวะ ท่อขับถ่ายน้ำปัสสาวะจากกระเพาะปัสสาวะออกนอกร่างกาย  
 ureter  ท่อไต ท่อลำเลียงน้ำปัสสาวะออกจากไตไปยังกระเพาะปัสสาวะ  
 unipolar neuron  เซลล์ประสาทขั้วเดียว เซลล์ประสาทที่มีใยประสาทออกจากตัวเซลล์เพียงเส้นเดียว เช่น เซลล์ประสาทรับความรู้สึก เป็นต้น  
 urinary bladder  กระเพาะปัสสาวะ อวัยวะที่มีลักษณะเป็นถุง ทำหน้าที่รับน้ำปัสสาวะจากไตก่อนที่จะขับถ่ายออกจากร่างกาย  
 uric acid  กรดยูริก กรดอินทรีย์ชนิดหนึ่งสูตรเคมีคือ C5H4O3N4 พบในเลือดและน้ำปัสสาวะ ของสัตว์ที่กินเนื้อ สำหรับคนถ้ามีกรดนี้เกิดขึ้นมากและขับถ่ายไม่ทันจะสะสมตามข้อ เกิดอาการปวดซึ่งเรียกว่าโรคเกาต์  

v

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 vertex  จุดยอด

ดูในเรื่อง  terminal side

 

 Van Allen belts  แถบแวนอัลเลน

บริเวณที่มีอนุภาคไฟฟ้าไหลวนล้อมรอบโลกเป็นแถบรูปวงแหวนขนาดใหญ่ อยู่ในบรรยากาศตั้งแต่ชั้นไอโอโนสเฟียร์ขึ้นไปตรงเหนือบริเวณเส้นศูนย์สูตรของแม่เหล็กโลก บริเวณขั้วแม่เหล็กโลกไม่มีแถบรังสีนี้

 

 Visual Pollution    
 vapour  ไอ สารที่อยู่ในลักษณะของแก๊สซึ่งถ้ามีอุณหภูมิต่ำกว่าอุณหภูมิวิกฤติ เมื่อเพิ่มความดันก็สามารถเปลี่ยนสถานะเป็นของเหลวได้  
 velocity ratio  อัตราส่วนความเร็ว อัตรา ส่วนระหว่างระยะทางการเคลื่อนที่ของแรงที่กระทำต่อเครื่องกล กับระยะทางการเคลื่อนที่ของน้ำหนักที่ยกโดยเครื่องกลในเวลาเดียวกัน  
 voltmeter  โวลต์มิเตอร์ อุปกรณ์ที่ใช้วัดความต่างศักย์ไฟฟ้าหรือแรงเคลื่อนไฟฟ้าระหว่างจุดสองจุดในวงจร  
 volt  โวลต์ หน่วยของความต่างศักย์ไฟฟ้าหรือแรงเคลื่อนไฟฟ้า ใช้สัญลักษณ์ V โดยกำหนดว่า 1 โวลต์ คือ ค่าความต่างศักย์ไฟฟ้าระหว่าง 2 จุด บนตัวนำที่มีกระแสขนาด 1 แอมแปร์ผ่าน ทำให้เกิดกำลัง 1 วัตต์ระหว่าง 2 จุดนั้น  
 V  โวลต์ สัญลักษณ์ของหน่วยความต่างศักย์ไฟฟ้าหรือแรงเคลื่อนไฟฟ้า  ดู volt  
 valve  ลิ้น กลไกในการเปิดปิด ใช้ควบคุมการไหลของของไหล เช่น ลิ้นในถังบรรจุแก๊ส ลิ้นในท่อส่งน้ำ เป็นต้น  
 virtual image  ภาพเสมือน ภาพของวัตถุที่เกิดจากแสงจากวัตถุไปสะท้อนหรือหักเหที่กระจกหรือเลนส์ แล้วแสงสะท้อนหรือแสงหักเหนี้เสมือนไปทำให้เกิดภาพซึ่งใช้ฉากรับไม่ได้ แต่เรามองเห็นได้  
 view finder  ตัวเล็งภาพ ส่วนประกอบของกล้องถ่ายรูป ทำให้มองเห็นขอบเขตของภาพที่ต้องการบันทึกบนฟิล์ม  
 velocity  ความเร็ว  
 vapour pressure  ความดันไอ ความดันที่เกิดจากไอของสาร ถ้าสารนั้นเป็นแก๊สที่อุณหภูมิห้องจะนิยมเรียกความดันแก๊ส  
 valence electron  เวเลนซ์อิเล็กตรอน

อิเล็กตรอนที่อยู่ในระดับพลังงานนอกสุดของอะตอมเป็นอิเล็กตรอนที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการเกิดปฏิกิริยาเคมีของธาตุนั้น ๆ

 

 Van der Waals forces  แรงแวนเดอร์วาลส์ แรงที่เกิดขึ้นระหว่างโมเลกุลหรืออะตอม เป็นแรงที่ไม่แข็งแรงนักเมื่อเทียบกับแรงชนิดอื่น ๆ ตัวอย่างของแรงชนิดนี้ เช่น แรงระหว่างโมเลกุลไม่มีขั้ว  แรงระหว่างโมเลกุลมีขั้วกับไม่มีขั้ว  
 vulcanized rubber  ยางวัลกาไนส์ ยางดิบที่ผสมกับผงกำมะถันโดยการนวดและใช้ความร้อน ยางนี้มีสมบัติดีกว่ายางดิบ ไม่เสียรูปที่อุณหภูมิสูงและไม่เปราะหักง่ายที่อุณหภูมิต่ำ  
 vertical line  เส้นดิ่ง

เส้นตรงที่ลากในแนวตั้งฉากกับแนวระดับ

 

 vertical angles  มุมตรงข้าม  
มุม 2 มุมที่มีขนาดเท่ากัน และเกิดจากเส้นตรง 2 เส้นตัดกันดังรูป

         เป็นมุมตรงข้ามกับ    หรือ กลับกัน
         เป็นมุมตรงข้ามกับ    หรือ กลับกัน

 

 Venn diagram  แผนภาพเวนน์

แผนที่ใช้เขียนแทนเซต โดยใช้รูปปิดใด ๆ แทนเซตเพื่อให้ความคิดเกี่ยวกับเซตแจ่มชัดขึ้น

 

 volume  ปริมาตร จำนวนที่บอกขนาดของรูป 3 มิติ มีหน่วยมาตรฐานต่าง ๆ เช่น ลิตร  ลุกบาศก์เมตร เป็นต้น  
 vector quantity  ปริมาณเวกเตอร์ ปริมาณที่บอกทั้งขนาด และทิศทาง เช่น ความเร็ว ความเร่ง ปริมาณเวกเตอร์อาจแทนได้ด้วยส่วนของเส้นตรงที่ระบุทิศทาง โดยใช้ความยาวของส่วนของเส้นตรงแทนขนาดและใช้หัวลูกศรเพื่อบอกทิศทาง  
 variance  ความแปรปรวน

ส่วนเบี่ยงเบนมาตฐานยกกำลังสอง( ดู Standard deviation ประกอบ)

 

 ventricle  ห้องล่างของหัวใจ ห้องล่างของหัวใจของสัตว์มีกระดูกสันหลัง มีผนังเป็นกล้ามเนื้อหนา รับโลหิตมาจากห้องบนของหัวใจเพื่อส่งไปยังอวัยวะส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย  
 vein  เส้นใบ, หลอดเลือดเวน

1. เส้นใบ (ช.) : วาสคิวลาร์บันเดิลที่ทำหน้าที่ลำเลียงสารในใบพืช

2. หลอดเลือดเวน(ช) : เส้นเลือดที่นำเลือดจากส่วนต่าง ๆ ของร่างกายเข้าสู่หัวใจ

 

 vertebrate  สัตว์มีกระดูกสันหลัง สัตว์ในไฟลัมคอร์ดาตาที่มีกระดูกสันหลัง  
 virus  ไวรัส สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กมากจนไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยกล้องจุลทรรศน์ธรรมดา เจริญเติบโตและขยายพันธุ์ได้เมื่ออาศัยในเซลล์ของสิ่งมีชีวิตอื่น  
 vacuole  แวคิวโอล ออร์แกเนลภายในไซโทพลาซึม ลักษณะค่อนข้างกลมใส มีเยื่อบาง ๆ ล้อมรอบแวคิวโอลมีหลายชนิด ทำหน้าที่ต่าง ๆ  กัน เช่น ย่อยอาหาร ขับถ่ายของเสีย เป็นต้น  
 vessel  เวสเซล ท่อเล็ก ๆ ที่เกิดจากเซลล์เวสเซลหลาย ๆ เซลล์เรียงต่อกัน ทำหน้าที่ลำเลียงน้ำในพืช  
 villus  วิลลัส ตุ่มหรือขนขนาดเล็กที่ยื่นออกมาจากผิวด้านในของทางเดินอาหาร พบมากที่ลำไส้เล็ก ภายในตุ่มหรือขนเหล่านี้จะมีเส้นเลือดฝอยซึ่งทำหน้าที่รับอาหารที่ย่อยแล้วเพื่อลำเลียงไปยังเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกาย  
 vitamin  วิตามิน สารอาหารที่ไม่ให้พลังงาน แก่ร่างกายแต่ก็จำเป็นสำหรับการเจริญเติบโตและความสมบูรณ์ของร่างกาย ถ้าขาดจะทำให้เกิดโรคต่าง ๆ วิตามินที่ค้นพบแล้วมีหลายชนิด เช่น วิตามิน A, B, C, D, E, K  เป็นต้น  
 vascular bundle  วาสคิวลาร์บันเดิล, มัดท่อลำเลียง กลุ่มเนื้อเยื่อของพืชที่อยู่ถัดจากชั้นเพริไซเคิลเข้าไป ประกอบด้วยเนื้อเยื่อโฟลเอ็มและไซเลม สำหรับพืชใบเลี้ยงคู่จะมีวาสคิวลาร์แคมเบียมอยู่ด้วย  
 vasopressin  วาโซเพรสซิน ดู antidiuretic hormone  
 vascular cambium  วาสคิวลาร์แคมเบียม เนื้อเยื่อในพืชใบเลี้ยงคู่ อยู่ระหว่างโฟลเอ็มกับไซเลม ทำหน้าที่แบ่งตัวสร้างเนื้อเยื่อโฟลเอ็ม และไซเลมให้เพิ่มมากขึ้นเพื่อการเจริญเติบโตของลำต้น  
 vaccine  วัคซีน สารที่ได้มาจากการทำให้เชื้อโรคอ่อนฤทธิ์หรือตายลง จนไม่สามารถทำให้เกิดโรคได้ เพื่อจะฉีดเข้าไปในร่างกายให้สร้างภูมิคุ้มกันโรคนั้น ๆ  
 ventral root (of spinal nerve)  รากล่าง (ของเส้นประสาทไขสันหลัง) ส่วนที่ทำหน้าที่ส่งกระแสประสาทจากไขสันหลังไปยังหน่วยปฏิบัติงาน ได้แก่ กล้ามเนื้อและต่อมต่าง ๆ ให้ทำงาน (ดู dorsal horn ประกอบ)  
 vascular system  ระบบท่อลำเลียง ระบบที่ประกอบด้วยเนื้อเยื่อ ไซเลมและโฟลเอ็ม  
 vascular plant  พืชมีเนื้อเยื่อลำเลียง พืชที่มีเนื้อเยื่อไซเลมและโพลเอ็ม  
 vascular tissue  เนื้อเยื่อลำเลียง เนื้อเยื่อ ของพืชที่ประกอบด้วยไซเลมและโฟลเอ็ม  
 vas deferens  หลอดนำอสุจิ อวัยวะสืบพันธุ์ของเพศผู้บริเวณที่เป็นหลอดขนาดเล็ก ทำหน้าที่เป็นทางลำเลียงน้ำอสุจิจากอัณฑะ  
 vessel member  เวสเซล เซลล์ชนิดหนึ่งของไซเลม มีลักษณะเป็นท่อสั้น ๆ ผนังเซลล์หนาและผนังตรงหัวท้ายของเซลล์เปิดติดต่อกับเซลล์อื่นเรียงกันเป็นท่อยาว เมื่อเจริญเต็มที่จะไม่มีนิวเคลียส  
 vagina  ช่องคลอด อวัยวะสืบพันธุ์เพศเมียบริเวณที่เป็นช่องต่อจากมดลูกออกมาสู่ภายนอกร่างกาย มีผนังยืดหยุ่นได้ ภายในมีเยื่อเมือก  
 visual signal  การสื่อด้วยท่าทาง พฤติกรรมทางสังคมของสัตว์โดยใช้การแสดงออกด้วยท่าทางเพื่อให้สัตว์อื่นเข้าใจความหมายที่ตนต้องการ  

w

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 work  งาน

งานที่ทำโดยแรงที่กระทำต่อวัตถุ เท่ากับผลคุณของแรงนั้นกับระยะที่วัตถุเคลื่อนที่ไปตามทิศของแรง งานเป็นปริมาณสเกลาร์ มีหน่วยเป็นจูล

 

 wet-dry hygrometer  ไฮกรอมิเตอร์แบบกระเปาะ เปียกและแห้ง อุปกรณ์วัดความชื้นของบรรยากาศ ประกอบด้วยเทอร์มอมิเตอร์ 2 อัน กระเปาะของเทอร์มอมิเตอร์อันหนึ่งหุ้มด้วยวัสดุชื้น ความชื้นของบรรยากาศวัดจากความแตกต่างระหว่างอุณหภูมิทั้งสอง  
 wave front  หน้าคลื่น แนวของสันคลื่นหรือท้องคลื่นหรือโลกัสของจุดต่าง ๆ ในคลื่นที่มีเฟสเดียวกัน แนวของหน้าคลื่นจะตั้งฉากกับทิศการเคลื่อนที่ของคลื่นเสมอ  
 weightlessness  สภาพไร้น้ำหนัก สภาพที่วัตถุอยู่ห่างจากโลกเป็นระยะอนันต์  
 weber  เวเบอร์ หน่วยของฟลักซ์แม่เหล็ก ใช้สัญลักษณ์ Wb สนามแม่เหล็กที่มีความหนาแน่นฟลักซ์แม่เหล็ก 1 เทสลา จะมีจำนวนฟลักซ์แม่เหล็ก 1 เวเบอร์ต่อตารางเมตร  
 wireless  วิทยุ ดู radio  
 watt  วัตต์ หน่วยของกำลัง ใช้สัญลักษณ์ W โดยกำหนดว่า 1 วัตต์เท่ากับพลังงาน 1 จูลต่อวินาที  
 W  วัตต์ สัญลักษณ์ของหน่วยวัดกำลัง  ดู watt  
 wedge  ลิ่ม เครื่องกลอย่างง่ายชนิดหนึ่ง มีความหนาสอบเรียวไปยังปลายข้างหนึ่ง ใช้สำหรับ ตอกลงไปในเนื้อวัตถุ ทำให้วัตถุแยกจากกัน  
 wheel and axle  ล้อและเพลา เครื่องกลอย่างง่ายชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยวัตถุรูปทรงกระบอกขนาดต่างกัน 2 อันติดกันอยู่และหมุนรอบแกนเดียวกัน  
 weight  น้ำหนัก แรงโน้มถ่วงของโลกที่กระทำต่อวัตถุน้ำหนักเป็นปริมาณเวกเตอร์ น้ำหนักของวัตถุหาได้จากผลคูณระหว่างมวลกับความเร่งเนื่องจากความโน้มถ่วง ณ ตำแหน่งของวัตถุ น้ำหนักมีหน่วยเป็นนิวตัน  
 wave velocity  ความเร็วคลื่น ดู phase velocity  
 wavelength  ความยาวคลื่น ระยะระหว่าง จุด 2 จุดที่อยู่ถัดกันและมีเฟสตรงกันบนคลื่น  
 wave  คลื่น การรบกวนซึ่งเกิดจากการถ่ายโอนพลังงานผ่านตัวกลางหรืออวกาศเช่นคลื่นเสียงเกิดจาการสั่นของวัตถุในอากาศแล้วถ่ายโอนพลังงานผ่านอากาศ  
 weak base  เบสอ่อน

1.  โมเลกุลหรือไอออนที่รับโปรตอนได้น้อย

2.  สารที่ละลายน้ำแล้วแตกตัวให้ OH- น้อย 

 

 

 wax  ไข เอสเทอร์ชนิดหนึ่งที่เกิดจากกรดไขมันกับแอลกอฮอล์ที่ไม่ใช่กลีเซอรอล มีอยู่ทั้งในสถานะของเหลว เช่น ไขปลาวาฬ  ในสถานะของแข็ง เช่น ขี้ผึ้ง เทียนไข เป็นต้น  
 weak acid  กรดอ่อน

1.  โมเลกุลหรือไอออน ที่ให้โปรตอนได้น้อย

2.  สารที่ละลายน้ำแล้วแตกตัวให้ H3O+ ได้น้อย

 

 weight arithmetic mean  ค่าเฉลี่ยเลขคณิตถ่วงน้ำหนัก

ค่าเฉลี่ยเลขคณิตที่ใช้ในกรณีที่ข้อมูลแต่ละค่ามีความสำคัญไม่เท่ากัน

 

 water pollution  มลพิษของน้ำ สภาวะของน้ำที่ไม่บริสุทธิ์ มีสิ่งสกปรกเจือปน อาจไม่เหมาะต่อการดำรงชีพของสิ่งมีชีวิต  
 white matter  เนื้อสีขาว บริเวณสีขาวของสมองและไขสันหลัง เป็นบริเวณที่มีใยประสาทอยู่เป็นจำนวนมาก  
 wood  เนื้อไม้ ส่วนที่แข็งของลำต้นพืช อยู่ถัดระยะเปลือกไม้เข้าไป ส่วนใหญ่เป็นเนื้อเยื่อไซเลม  

x

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 X-rays  รังสีเอกซ์ คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีความ ยาวคลื่นระหว่างรังสีอัลตราไวโอเลตและรังสีแกมมา รังสีเอกซ์เกิดขึ้นจากการยิงอิเล็กตรอน พลังงานจลน์สูงเข้าชนอะตอมของเป้าโลหะ แล้วอิเล็กตรอนจะมีความเร็วลดลงและคายพลังงานในรูปรังสีเอกซ์  
 xenon  ซีนอน ธาตุในหมู่ VIII ของตารางธาตุ มีเลขอะตอม 54 สัญลักษณ์คือ Xe จุดหลอมเหลว -111.9oC  จุดเดือด -108.1oC  เป็นแก๊สเฉื่อย มีอยู่ในอากาศน้อยมาก  
 X-axis  แกนเอกซ์ ดูในเรื่อง rectangular coordinate system  
 xylem  ไซเลม, เนื้อเยื่อลำเลียงน้ำ เนื้อเยื่อของพืชชั้นสูงทำหน้าที่ลำเลียงน้ำและเกลือแร่ ประกอบด้วยเซลล์ 4 ชนิด คือ เทรคีด เวสเซล ไซเลมพาเรงคิมา และไซเลมไฟเบอร์  

y

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 Y-axis  แกนวาย ดูในเรื่อง rectangular coordinate system  
 yeast  ยีสต์, ส่า โพรทิสต์เซลล์เดียวพวกเห็ดรา ใช้ในอุตสาหกรรมทำแอลกอฮอล์ เพราะยีสต์สามารถเปลี่ยนน้ำตาลเป็นแอลกอฮอล์ได้โดยการหมัก  
 yolk sac  ถุงไข่แดง ถุงเก็บอาหารสะสมในเอ็มบริโอของสัตว์มีกระดูกสันหลังสำหรับในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม ถุงไข่แดงจะไม่เจริญมากนักและไม่ได้สะสมอาหาร เพราะเอ็มบริโอได้รับอาหารจากแม่โดยตรง  

z

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ 0 คำศัพท์ 0 คำอธิบาย
 zinc  สังกะสี ธาตุแทรนซิชัน เลขอะตอม 30 สัญลักษณ์ คือ Zn เป็นโลหะสีขาวปนน้ำเงิน จุดหลอมเหลว 419.5oC จุดเดือด 907oC ในธรรมชาติเกิดอยู่ในแร่ต่าง ๆ เช่นคลาไมน์(ZnCO3) ซิงค์ไวต์(ZnO) และซิงค์เบลนด์(ZnS) ใช้ทำโลหะผสมและชุบเหล็ก  
 zero vector  เวกเตอร์ศูนย์

 

 

 zero matrix  เมทริกซ์ศูนย์ เมทริกซ์ที่มีสมาชิกทุกตัวเป็นศูนย์ เขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ 0  
 zoology  สัตววิทยา วิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพแขนงหนึ่งที่ศึกษาเกี่ยวกับสัตว์ทุกชนิด  
 zygote  ไซโกต เซลล์ที่เกิดจากการรวมกันระหว่างเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้กับเซลล์สืบพันธุ์เพศเมียพร้อมที่จะเจริญต่อไปเป็นเอ็มบริโอ ในสัตว์ชั้นสูงไซโกตก็คือ ไข่ที่ได้รับการผสมกับตัวอสุจิแล้ว  

หน้าที่ 1   2

หน้าก่อน

 

ศัพท์วิทยาศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตสถาน

A  B  D  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y 

                        ถ                                       อ   

นักวิทยาศาสตร    หน่วย      ศัพท์แผ่นดินไหวตัวอักษรจาก A-M   จาก N-Z

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

คำศัพท์คณิตศาสตร์ที่น่าสนใจ

หมวด :

| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

    ศัพท์เคมี    ศัพท์คณิตศาสตร์   ศัพท์ฟิสิกส์   

  บทความวิทยาศาสตร์      ศัพท์ชีววิทยา      สื่อการสอนฟิสิกส์      ศัพท์วิทยาศาสตร์

พจนานุกรมเสียง 1   แมว    วัว 1    วัว 2    วัว 3    เหมียว   แกะ     พจนานุกรมภาพการ์ตูน

พจนานุกรมภาพเคลื่อนไหว   ดนตรี  Bullets แบบ JEWEL  พจนานุกรมภาพต่างๆ  ภาพเคลื่อนไหวของสัตว์ต่างๆ  โลกและอวกาศ

อุปกรณ์และเครื่องมือต่างๆ

 

  หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ 

ฟิสิกส์ 1(ภาคกลศาสตร์) 

 ฟิสิกส์ 1 (ความร้อน)

ฟิสิกส์ 2 

กลศาสตร์เวกเตอร์

โลหะวิทยาฟิสิกส์

เอกสารคำสอนฟิสิกส์ 1

ฟิสิกส์  2 (บรรยาย)

แก้ปัญหาฟิสิกส์ด้วยภาษา c  

ฟิสิกส์พิศวง

สอนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

ทดสอบออนไลน์

วีดีโอการเรียนการสอน

หน้าแรกในอดีต

แผ่นใสการเรียนการสอน

เอกสารการสอน PDF

สุดยอดสิ่งประดิษฐ์

   การทดลองเสมือน 

บทความพิเศษ 

ตารางธาตุ(ไทย1)   2  (Eng)

พจนานุกรมฟิสิกส์ 

 ลับสมองกับปัญหาฟิสิกส์

ธรรมชาติมหัศจรรย์ 

 สูตรพื้นฐานฟิสิกส์

การทดลองมหัศจรรย์ 

ดาราศาสตร์ราชมงคล

  แบบฝึกหัดกลาง 

แบบฝึกหัดโลหะวิทยา  

 แบบทดสอบ

ความรู้รอบตัวทั่วไป 

 อะไรเอ่ย ?

ทดสอบ(เกมเศรษฐี) 

คดีปริศนา

ข้อสอบเอนทรานซ์

เฉลยกลศาสตร์เวกเตอร์

คำศัพท์ประจำสัปดาห์

 

  ความรู้รอบตัว

การประดิษฐ์แของโลก

ผู้ได้รับโนเบลสาขาฟิสิกส์

นักวิทยาศาสตร์เทศ

นักวิทยาศาสตร์ไทย

ดาราศาสตร์พิศวง 

การทำงานของอุปกรณ์ทางฟิสิกส์

การทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ

 

  การเรียนการสอนฟิสิกส์ 1  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

1. การวัด

2. เวกเตอร์

3.  การเคลื่อนที่แบบหนึ่งมิติ

4.  การเคลื่อนที่บนระนาบ

5.  กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน

6. การประยุกต์กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน

7.  งานและพลังงาน 

8.  การดลและโมเมนตัม

9.  การหมุน  

10.  สมดุลของวัตถุแข็งเกร็ง

11. การเคลื่อนที่แบบคาบ

12. ความยืดหยุ่น

13. กลศาสตร์ของไหล  

14. ปริมาณความร้อน และ กลไกการถ่ายโอนความร้อน

15. กฎข้อที่หนึ่งและสองของเทอร์โมไดนามิก 

16. คุณสมบัติเชิงโมเลกุลของสสาร

17.  คลื่น

18.การสั่น และคลื่นเสียง

   การเรียนการสอนฟิสิกส์ 2  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต  

1. ไฟฟ้าสถิต

2.  สนามไฟฟ้า

3. ความกว้างของสายฟ้า 

4.  ตัวเก็บประจุและการต่อตัวต้านทาน 

5. ศักย์ไฟฟ้า

6. กระแสไฟฟ้า 

7. สนามแม่เหล็ก

 8.การเหนี่ยวนำ

9. ไฟฟ้ากระแสสลับ 

10. ทรานซิสเตอร์ 

11. สนามแม่เหล็กไฟฟ้าและเสาอากาศ 

12. แสงและการมองเห็น

13. ทฤษฎีสัมพัทธภาพ

14. กลศาสตร์ควอนตัม

15. โครงสร้างของอะตอม

16. นิวเคลียร์ 

   การเรียนการสอนฟิสิกส์ทั่วไป  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

1. จลศาสตร์ ( kinematic)

   2. จลพลศาสตร์ (kinetics) 

3. งานและโมเมนตัม

4. ซิมเปิลฮาร์โมนิก คลื่น และเสียง

5.  ของไหลกับความร้อน

6.ไฟฟ้าสถิตกับกระแสไฟฟ้า 

7. แม่เหล็กไฟฟ้า 

8.    คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ากับแสง

9.  ทฤษฎีสัมพัทธภาพ อะตอม และนิวเคลียร์ 

 

 

กลับเข้าหน้าแรก

กลับหน้าแรกโฮมเพจฟิสิกส์ราชมงคล

ครั้งที่

เซ็นสมุดเยี่ยม

ภาพประจำสัปดาห์